Bij TracXon komen octrooien tot leven in concrete producten

Tijdens de Innovation Day op 25 juni presenteerde TracXon een acht meter lange machine voor de productie van flexibele printplaten (PCB’s). Achter dit prototype schuilt een traject van ontwikkeling, aanpassing en bescherming van intellectueel eigendom (IP). Dit biedt TracXon en zijn klanten een voorsprong op de concurrentie.

De in 2022 opgerichte start-up TracXon ontwikkelt machines voor de productie van printbare elektronica. Het bedrijf ontstond vanuit TNO, waar een zogeheten roll-to-roll-proces werd ontwikkeld om dunne, flexibele printplaten te bedrukken. Die printplaten worden onder meer toegepast in batterijsystemen, slimme verpakkingen en wearables.

TracXon bouwde daarop voort en ontwikkelde in korte tijd eigen technologie. Waar het bedrijf aanvankelijk leunde op de kennis en patenten van TNO, beschikt het inmiddels over een eigen portefeuille van vier octrooien. "We zijn uitgegroeid van een bedrijf dat afhankelijk was van TNO's intellectuele eigendom naar een onderneming met een eigen technologische basis", zegt ceo Ashok Sridhar. "Met vier nieuwe octrooien hebben we onze kennis op het gebied van procesinnovatie en machineontwikkeling verder uitgebreid."

Exclusiviteit of marktpenetratie?

Omdat het Holst Centre samenwerkt met veel partners in open innovatieprogramma's, is een groot deel van de ontwikkelde kennis gezamenlijk eigendom. Die technologie kan daardoor niet zomaar aan één bedrijf worden overgedragen.

TracXon koos daarom in eerste instantie voor niet-exclusieve licenties op de benodigde octrooien en sloot daarnaast een optieovereenkomst af voor meerdere patenten. "We begonnen als productiebedrijf. In die fase hadden we geen exclusieve rechten nodig, maar vooral de vrijheid om de technologie te gebruiken", zegt ceo Ashok Sridhar. "We hadden de mogelijkheid om de intellectuele eigendomsrechten exclusief over te nemen, maar dat was financieel niet haalbaar. Bovendien kon TNO die kennis niet zomaar exclusief overdragen, omdat een deel ervan met overheidsgeld is ontwikkeld."

Inmiddels heeft TracXon de betreffende octrooien tegen betaling van TNO overgenomen.

Knowhow kan een groot verschil maken

Het ging niet alleen om de kosten van exclusieve rechten, benadrukt Sridhar. “Bij gedrukte en flexibele hybride elektronica spelen veel processen tegelijk een rol. Destijds wisten we nog niet welke onderdelen van het intellectueel eigendom uiteindelijk het onderscheid zouden maken. We moesten daarom grip houden op het hele proces.”

Sridhar en medeoprichters Corne Rentrop en Raghu Kishore Pendyala waren zelf nauw betrokken bij de ontwikkeling van die kennis bij TNO. Naast octrooien namen zij ook veel praktische expertise mee. Volgens de ceo was die knowhow cruciaal in de beginfase van het bedrijf. “Die kennis was bepalend voor ons vroege commerciële succes. Daardoor konden we starten zonder dat we vanaf dag één volledige controle over het intellectueel eigendom hadden.”

Tegelijkertijd zijn octrooien kostbaar, zeker voor een start-up. Niet alleen het aanvragen, maar ook het onderhoud in verschillende regio’s vraagt veel geld. Toch zijn ze vaak onmisbaar om investeerders en klanten aan te trekken. “Als oprichter zit je tussen twee realiteiten in: een octrooi verandert je bedrijf niet meteen, maar zonder octrooien is het lastig om financiering te krijgen. Die spanning is heel reëel,” zegt hij.

Bepalen wat er gepatenteerd moet worden

De oprichters — Pendyala, Rentrop en Sridhar — waren het eens over de eerste drie octrooiaanvragen van het bedrijf. Daarbij kregen ze steun van het Octrooicentrum Nederland. Daarna ontwikkelde TracXon een zogenoemd stage-gate-proces om te bepalen welke ideeën wel en niet worden gepatenteerd. 

“Roll-to-roll-productie voor Internet of Things-apparaten en wearables is inmiddels ons belangrijkste marktsegment,” zegt de ceo. “Daarom toetsen we elk idee aan die strategische focus. We kijken ook of het technisch verdedigbaar is en echt onderscheidend.”

Niet elk idee wordt meteen uitgewerkt tot een octrooi. Ideeën die nog te pril zijn, verdwijnen in een zogenoemde ‘ideeënkluis’: een digitaal register dat medewerkers ondertekenen wanneer zij een nieuw concept indienen. Zo blijft de rechtenpositie van het bedrijf behouden, ook als een idee nog niet rijp is voor een aanvraag.

Wanneer een concept verder uitwerkt, kan het alsnog een rol krijgen in de strategie van het bedrijf. En medewerkers mogen ook verder werken aan ideeën die uiteindelijk worden afgewezen.

Het team van TracXon - © TracXon

Hoe intellectueel eigendom het verschil maakt

Volgens Sridhar zullen de recent verkregen octrooien duidelijk terug te zien zijn in de drukmachine die TracXon op korte termijn lanceert. Sommige innovaties zijn direct in de machine verwerkt, andere komen tot uiting in de producten die ermee worden gemaakt.

Een veelgestelde vraag is of Chinese concurrenten het bedrijf snel kunnen kopiëren. Met de sterke positie van China in de productie van elektronica is dat geen onlogische zorg, zegt de ceo. Maar hij ziet genoeg bescherming.

“Die twee octrooien die aan onze machine verbonden zijn, zijn mijn antwoord,” zegt hij. “Slimme partijen kunnen elders ook goede ideeën hebben, maar ze kunnen niet één-op-één doen wat wij doen. Dat zie je terug in de gedrukte schakelingen. Dat is precies onze waarde: klanten kunnen unieke, beschermbare producten maken.”

Verstandig omgaan met octrooien

Tot slot geeft Sridhar een praktisch advies aan start-ups. “Breng goed in kaart wat je financieel kunt dragen, niet alleen nu maar ook de komende twee jaar,” zegt hij. “Octrooien aanvragen om het aanvragen zelf heeft geen zin.”

Met een groeiende pijplijn aan ideeën en een eerste generatie machines in aantocht kijkt TracXon vertrouwenvol vooruit. Voor het bedrijf wordt intellectueel eigendom steeds meer het onderscheidende fundament.