EU stimuleert ‘Made in Europe’ met Industrial Accelerator Act

De Europese Commissie heeft de Industrial Accelerator Act (IAA) aangenomen. Het doel: Europa sterker maken door meer lokale, koolstofarme technologieën te gebruiken. Tegelijkertijd moet de wet helpen om de industrie groener te maken.

Na weken van vertraging is de IAA eindelijk officieel. De wet stelt dat producten zoals staal, cement, zonnepanelen, windturbines en elektrische auto’s “Made in Europe” moeten zijn om in aanmerking te komen voor overheidsopdrachten of steun. AI, halfgeleiders en kwantumcomputers vallen daar echter niet onder.

De IAA hoort bij de Clean Industrial Deal van vorig jaar. Omdat er veel meningsverschillen waren binnen de Europese Commissie, werd de 100 pagina’s tekst nog op het laatste moment 44 keer aangepast, meldde Politico.

Vicevoorzitter en commissaris voor Industrie Stéphane Séjourné zei tegen de pers: “Vanaf vandaag is ‘Made in Europe’ eindelijk echt onderdeel van het EU-beleid. Een paar maanden geleden konden we dat nog niet voorstellen. We willen meer industriële productie in Europa en groene technologie hier maken, en voorkomen dat grondstoffen zoals staal en cement naar andere landen gaan.”

Wat staat er in de Industrial Accelerator Act?

Het wetsvoorstel wil dat de industrie in de EU tegen 2035 20% van het bruto binnenlands product (bbp) voor haar rekening neemt. Nu is dat nog zo’n 14,3%.

Het gaat om een lijst van technologieën die belangrijk zijn voor het klimaatdoel van de EU: zonnepanelen, elektrische auto’s, batterijen, windturbines, waterstof-elektrolyseurs en kernsplijting. Europese fabrikanten hebben het zwaar door de sterke concurrentie, vooral uit China. Door regels te maken over hoeveel er lokaal geproduceerd moet worden, wil de Commissie de Europese markt sterker maken.

Wie is een betrouwbare partner?

Gezien de geopolitieke spanningen richtte de aandacht van de verslaggevers zich vooral op de vraag welke landen als “betrouwbare partners” worden beschouwd, landen waarvan de producten in de IAA zouden kunnen passen.

Séjourné legde uit dat de Commissie de bestaande handelsovereenkomsten op wederkerigheid zal beoordelen. Toeleveringsketens, afhankelijkheden en veiligheid zullen onder de loep worden genomen. “Ik ga niet zeggen wie dat wel en wie dat niet is. Er is een discussie gaande en het heeft geen zin om nu al een lijst op te stellen”, verklaarde hij.

Regels voor buitenlandse investeringen

De IAA stelt regels voor buitenlandse investeringen in strategische sectoren van meer dan 100 miljoen euro, vooral als een land buiten de EU 40% van de wereldproductie in handen heeft. De vicevoorzitter van de Commissie benadrukt dat zulke projecten echt iets moeten opleveren voor Europa.

Daarnaast moeten ze zorgen voor minstens 50% Europese werkgelegenheid, zodat zowel bedrijven als burgers er voordeel van hebben. Elke investering moet aan minimaal vier van de zes door de Commissie opgestelde criteria voldoen, waarbij werkgelegenheid altijd verplicht is.

Een afgezwakte verordening

De afgelopen maanden pleitte de commissaris voor een actief industriebeleid. In januari werd een concept van de IAA verspreid met strengere regels: beperkingen op buitenlandse investeringen, normen die leunden op het Chinese joint-venturebeleid, en stevige eisen voor overheidsopdrachten.

De tekst is de afgelopen weken echter afgezwakt. Met name Duitsland heeft zich verzet tegen de nieuwe regelgeving. De Berlijnse minister van Economische Zaken, Katherina Reiche, noemde de wet een “regelgevingswoestijn die niemand meer begrijpt”.

Een van de punten die uit de eerdere ontwerpvoorstellen zijn verdwenen is het groene label voor staal. Dit label zou de koolstofintensiteit van individuele staalfabrikanten weergeven.

Meningsverschillen

Veel meningsverschillen ontstonden omdat de wet afwijkt van de traditionele Europese open-marktbenadering. Lidstaten zoals Duitsland, Ierland en Finland vrezen dat de ‘Made in Europe’-plannen de handel met China en de VS kunnen verstoren. De wet wordt nu besproken door het Europees Parlement en de Raad van de EU, en critici verwachten dat de IAA nog flink zal worden aangepast voordat de Raad er een besluit over neemt.