Eindhoven zoekt in 33 uur naar ruimte op een overvol stroomnet

Tijdens de Recharge Eindhoven Hackathon moeten technici, ontwerpers, ondernemers en andere dwarsdenkers oplossingen vinden waarmee woningbouw, bedrijvigheid en verduurzaming niet hoeven te wachten op een zwaarder elektriciteitsnet.

Het stroomnet in en rond Eindhoven zit vol, maar de stad kan niet op pauze. Er moeten woningen bij, bedrijven willen uitbreiden en woonwijken moeten van aardgas af. Op 3 en 4 oktober wil de Recharge Eindhoven Hackathon daarom een vraag beantwoorden die steeds bepalender wordt voor de ontwikkeling van de regio: hoe kan Eindhoven doorgroeien zonder eerst jarenlang te wachten op de uitbreiding van het elektriciteitsnet?

De gemeente Eindhoven en MAD emergent art center brengen daarvoor op de High Tech Campus ondernemers, ingenieurs, uitvinders, ontwerpers, kunstenaars, studenten en andere probleemoplossers samen. De deelnemers krijgen van zaterdagmorgen tot zondagmiddag de tijd om een van de zes concrete vraagstukken uit te werken. De voertaal is Engels en deelname is gratis. In totaal is 8.500 euro aan prijzengeld beschikbaar: 5.000 euro voor de winnaar, 2.500 euro voor het tweede team en 1.000 euro voor het derde team.

Harald Wouters vat de urgentie in zijn oproep aan deelnemers bondig samen: “Hoe zorgen we voor een minder vol stroomnet, zodat Eindhoven leefbare, slimme en energieke plekken blijft bieden voor iedereen?” Juist die brede formulering is belangrijk. Netcongestie klinkt als een probleem van kabels en transformatorhuisjes, maar raakt inmiddels vrijwel elke ruimtelijke en economische ambitie van de stad.

Geen wedstrijd om de beste kabel

De hackathon zoekt dan ook nadrukkelijk niet uitsluitend naar elektrotechnische vondsten. “Dit kunnen allerlei oplossingen zijn: technisch, maar ook gericht op gedrag of sociale vraagstukken”, zegt René Paré in een videopitch over het evenement. Op de website van Recharge Eindhoven worden ook slimme energiesystemen, nieuwe samenwerkingsvormen en bestuursmodellen genoemd.

Paré geeft als voorbeeld een bedrijventerrein waar ondernemingen ieder een eigen contract voor netcapaciteit hebben. Afzonderlijk benutten zij die ruimte niet voortdurend, maar toch blijft zij voor anderen geblokkeerd. Door vraag en aanbod gezamenlijk te organiseren, “kunnen ze samen veel meer energie opwekken tegen dezelfde kosten”, aldus Paré.

Dat voorbeeld vormt de kern van de eerste van de zes challenges. Bedrijven op onder meer De Hurk zouden via een groepscontract transportcapaciteit kunnen delen. De techniek daarvoor bestaat, maar wantrouwen, juridische complexiteit en zorgen over bedrijfsrisico’s staan samenwerking in de weg. Deelnemers worden daarom uitgedaagd een werkbaar samenwerkingsmodel, contract of digitaal platform te ontwerpen.

Een tweede opdracht draait om piekverbruik. Veel bedrijven houden uit voorzorg capaciteit vast voor de enkele momenten waarop zij maximaal stroom nodig hebben. Financiële compensatie alleen blijkt onvoldoende om hen ertoe te bewegen dat piekvermogen te verlagen. De uitdaging is een combinatie te vinden van beleid, ondersteuning en slimme technologie die ondernemers zekerheid biedt én capaciteit vrijmaakt.

Van bedrijventerrein tot woonwijk

De derde challenge kijkt nog fundamenteler naar nieuwe bedrijventerreinen. In Eindhoven-Noordwest kan ontwikkeling vertraging oplopen zolang een reguliere aansluiting ontbreekt. Teams moeten daarom een semi-autonoom energiesysteem ontwerpen met lokale opwek, opslag en een microgrid dat desnoods zelfstandig kan functioneren.

Ook warmte kan helpen om het elektriciteitsverbruik in de tijd te verschuiven. In de vierde opdracht staat de vraag centraal of collectieve systemen warmte en koude moeten produceren, opslaan en leveren. Gebouwen, warmtebuffers en slimme regeling kunnen als tijdelijke energiereserve dienen, mits comfort, leveringszekerheid en betaalbaarheid behouden blijven.

De vijfde uitdaging maakt duidelijk dat niet alleen het net, maar ook de arbeidsmarkt verstopt raakt. Netbeheerders en installatiebedrijven hebben te weinig kabelleggers, monteurs en elektriciens. Klassieke opleidingen en werving leveren niet snel genoeg de benodigde mensen. De hackathon zoekt daarom naar nieuwe opleidings-, organisatie- of digitale modellen waarmee de uitvoeringscapaciteit sneller kan groeien.

De laatste case komt uit Blixembosch-West. De wijk loopt voorop in de warmtetransitie, maar door netcongestie kunnen niet alle resterende woningen worden voorzien van een driefasenaansluiting. De vraag is of grootschalig elektrisch wonen ook mogelijk is zonder zulke verzwaringen, bijvoorbeeld door apparaten slimmer aan te sturen en pieken achter de voordeur te voorkomen. De oplossing moet niet alleen technisch kloppen, maar ook betaalbaar en vrijwel moeiteloos bruikbaar zijn voor bewoners.

Idee moet landen in de praktijk

Daarmee bestrijkt de hackathon het hele systeem rond netcongestie: techniek, regels, gedrag, arbeidsmarkt en onderling vertrouwen. De cases zijn bovendien gekoppeld aan herkenbare locaties en partijen, zodat teams niet blijven steken in algemene toekomstvisies. Zondagmiddag presenteren zij hun voorstellen aan een jury onder voorzitterschap van de Eindhovense wethouder Rik Thijs.

De opgave is groot, maar de onderliggende gedachte van Recharge Eindhoven is praktisch: niet iedere extra woning, warmtepomp of bedrijfshal hoeft automatisch te wachten op een nieuwe kabel. Soms zit de ruimte in opslag of slimme sturing, soms in een gezamenlijk contract en soms in de bereidheid om op een ander moment stroom te gebruiken. Tijdens één weekend moet blijken welke combinaties sterk genoeg zijn om na de pitch ook buiten de hackathon verder te bouwen.

De Recharge Eindhoven Hackathon vindt plaats op 3 en 4 oktober 2026 in Student Base aan The Strip op de High Tech Campus Eindhoven. Deelname is gratis; aanmelden kan via rechargeindhoven.nl.