Een patent is pas waardevol als je er iets mee doet
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on June 21, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
Een patent kan je een monopolie geven. Dat klinkt als de jackpot: twintig jaar bescherming, concurrenten op afstand en exclusieve rechten op een technologie. Maar een monopolie zonder strategie kan verrassend weinig waard zijn. De vraag is niet alleen óf je iets kunt beschermen, maar vooral wat je daarna met die bescherming doet.
Marco Coolen, AOMB. Foto © Bart van Overbeeke
Neem FDM-3D-printing. Tegenwoordig kennen we het als de techniek waarbij een printer laag voor laag een object opbouwt uit gesmolten kunststof. De basis daarvoor werd in 1989 gepatenteerd door Stratasys. Technisch zat het sterk in elkaar. Op papier had het bedrijf precies wat veel ondernemers graag willen: een stevige positie rond een technologie die een complete industrie kon veranderen.
.png&w=2048&q=75){kind=logo}
Toch kwam de echte groei pas veel later. Toen het basispatent in 2009 verviel, explodeerde de markt. MakerBot verscheen, het RepRap-project groeide snel en universiteiten, startups en hobbyisten begonnen massaal te experimenteren met FDM-printers. Wat jarenlang beschermd was, werd ineens het fundament onder een hele industrie.
Maar wat als Stratasys eerder had gekozen voor een andere strategie? Bijvoorbeeld met licenties, partnerships of een ecosysteem waarin anderen gecontroleerd konden meebouwen? Een patent geeft je namelijk niet alleen het recht om anderen buiten te sluiten. Het geeft je ook de mogelijkheid om anderen onder voorwaarden toe te laten.
Slot of sleutel?
Een patent kan fungeren als een slot op de deur. Maar soms is het juist een sleutel. Je kunt een technologie afschermen, maar je kunt haar ook gebruiken om een markt sneller te laten groeien. Wanneer meer partijen met jouw techniek werken, ontstaat er vaak ook meer vraag naar materialen, diensten, kennis en vervolginnovaties. Soms is een groter ecosysteem uiteindelijk waardevoller dan een volledig gesloten markt.
Dat betekent niet dat bescherming verkeerd is. Integendeel. Zonder patent had Stratasys misschien nooit de tijd en ruimte gehad om FDM-printing technisch volwassen te maken. Het patent gaf bescherming, focus en voorsprong. Maar het laat wel zien dat bescherming op zichzelf geen businessmodel is.
Het echte denkwerk
Een patent is dus geen eindpunt. Het is een strategisch startpunt. Na de aanvraag begint het echte denkwerk pas. Ga je zelf produceren? Ga je licenties verkopen? Zoek je partners? Wil je een standaard zetten? Of gebruik je het patent vooral om concurrenten op afstand te houden?
De waarde van een patent zit niet alleen in het bezit ervan, maar ook in de manier waarop je het inzet. Soms betekent dat stevig beschermen. Soms betekent het juist delen, licenseren of de markt bewust laten groeien.
Een monopolie is mooi. Maar de strategie bepaalt wat het oplevert.
De wereld van de octrooien
Marco Coolen gunt ons elke zondag een blik in de wereld van IP en patenten.