Medeoprichter van Media52 en hoogleraar Journalistiek, bouwt aan IO+, events en Laio, met focus op commerciële kansen—en blijft schrijven voor IO+.
Een premature baby die zonder plakelektroden wordt gemonitord. Een kwantumcomputer waarvan de groei afhangt van betere kabels. Een stuk fruit met een lasermarkering in plaats van een sticker. Europa’s deeptechambities worden een stuk begrijpelijker als je kijkt naar wat startups daadwerkelijk bouwen.
Alle drie de voorbeelden staan in het European Startup & Scaleup Landscape 2026, gepubliceerd door Rise Europe. Het rapport brengt 168 ondernemingen in beeld uit een netwerk van zeventien startuphubs in twaalf Europese landen. Twintig van de geselecteerde bedrijven zijn Nederlands, met een bijzonder sterke vertegenwoordiging in kwantumtechnologie, fotonica en geavanceerde productietechnologie. Van de twintig genoemde Nederlandse startups hebben er 9 een Gerard & Anton Award gewonnen.
Samen maken ze een centrale Europese vraag concreet: hoe zet je wetenschappelijke expertise om in producten die klanten kopen, industrieën toepassen en bedrijven op grote schaal kunnen produceren?
Steeds meer kapitaal gaat naar deeptech
Het rapport schetst een continent dat over de belangrijkste ingrediënten voor succes beschikt. Onder verwijzing naar het 2026 European Deep Tech Report van Lakestar, Walden Catalyst Ventures en Dealroom stelt het dat 30% van de wereldwijd toonaangevende deeptechuniversiteiten in Europa staat. Inmiddels gaat 32% van het Europese durfkapitaal naar deeptech, tegenover 15% tien jaar geleden.
Toch komt volgens dezelfde bron ongeveer 70% van de financiering voor Europese deeptech in latere groeifasen nog altijd van buiten Europa. Daarmee blijft een cruciaal deel van het groeitraject sterk afhankelijk van internationale investeerders.
Voor bedrijven die nieuwe chips, medische apparaten of industriële apparatuur ontwikkelen, kan het jaren aan engineering, testen en investeringen kosten om die fase te bereiken. Een doorbraak in het laboratorium is het begin van de commerciële uitdaging. Productie, certificering, integratie en het binnenhalen van een eerste grote klant volgen daarna.
De Nederlandse bedrijven in het overzicht laten zien hoe uiteenlopend dat traject kan zijn.
Kwantumcomputing heeft meer nodig dan een processor
Zes van de achttien bedrijven in het cluster Quantum & Semicon zijn Nederlands. Hun activiteiten laten zien hoeveel verschillende technologieën verder ontwikkeld moeten worden voordat de volgende generatie computers haar belofte kan waarmaken.
QuantWare ontwikkelt quantumprocessors met een driedimensionale architectuur die is ontworpen om op te schalen naar duizenden qubits. Om grotere processors bruikbaar te maken, moet ook de infrastructuur eromheen meegroeien.
Daar komt Delft Circuits in beeld. De supergeleidende cryogene bekabeling van het bedrijf pakt een praktisch knelpunt aan: het verbinden van quantumhardware die bij extreem lage temperaturen werkt. Naarmate systemen groeien, wordt de bedrading een technische uitdaging op zich.
Single Quantum ontwikkelt op zijn beurt supergeleidende detectoren die individuele fotonen kunnen detecteren, met toepassingen in quantumcomputing, communicatie en sensortechnologie.
Deze bedrijven illustreren een kans voor de Europese industrie: het leveren van de gespecialiseerde componenten waarvan complete technologieplatforms afhankelijk zijn. Een processor, een kabel en een detector lossen elk een ander probleem op. Vooruitgang vereist dat ze samenwerken.
Licht verbindt de digitale en industriële wereld
De Nederlandse fotonicavoorbeelden reiken verder dan kwantumtechnologie.
Astrape Networks ontwikkelt optische netwerken voor snelle gegevensoverdracht tussen serverracks en datacenters, gericht op de eisen van AI en krachtige computersystemen. Naarmate de rekencapaciteit groeit, wordt het verplaatsen van data tussen machines een steeds belangrijker onderdeel van het systeem.
Aircision brengt optische communicatie buiten het datacenter. De technologie verstuurt data door de lucht zonder glasvezel, voor toepassingen in telecom, het bedrijfsleven en defensie.
Senergetics gebruikt fotonische sensortechnologie om corrosie, lekkages en energieverliezen in industriële installaties op te sporen. Het bedrijf combineert sensoren met een cloudplatform voor continue monitoring.
De rode draad is het gebruik van licht om specifieke industriële beperkingen aan te pakken: meer data verplaatsen, locaties zonder glasvezel bereiken of problemen in infrastructuur herkennen.
Machines leren omgaan met de fysieke wereld
Een andere groep Nederlandse bedrijven werkt op het snijvlak van AI, beweging, waarneming en fysieke arbeid.
MANUS ontwikkelt datahandschoenen die menselijke handbewegingen tot op de millimeter nauwkeurig vastleggen. Die bewegingen leveren trainingsdata voor AI-modellen waarmee robots voorwerpen leren hanteren. Een ogenschijnlijk eenvoudige menselijke handeling, zoals het oppakken van een voorwerp, bevat informatie die een robot op de een of andere manier moet leren.
Perciv AI richt zich met radarsoftware op de waarneming door machines. Volgens het rapport streeft het bedrijf naar omgevingswaarneming die vergelijkbaar is met LiDAR, tegen een fractie van de kosten.
Fiducial en Vydar pakken een andere beperking aan: autonoom functioneren wanneer satellietnavigatie niet beschikbaar is. Fiducial ontwikkelt computervisionsoftware voor onder meer dronedetectie en navigatie. Vydar bouwt navigatiemodules waarmee drones stabiel kunnen vliegen zonder GPS.
Deze voorbeelden laten zien dat fysieke AI afhankelijk is van meer dan steeds krachtigere modellen. Machines hebben ook betrouwbare zintuiglijke informatie, trainingsdata en manieren nodig om door lastige omgevingen te navigeren.
Precisieproductie, tot aan het etiket
Enkele van de meest toegankelijke voorbeelden zijn te vinden in het cluster geavanceerde materialen en productietechnologie.
InPhocal ontwikkelt lasermarkering die rechtstreeks op voedingsmiddelen, groente, fruit en verpakkingen schrijft zonder het oppervlak te beschadigen. Het beoogde voordeel is direct duidelijk: stickers en etiketten vervangen.
Keiron past lasertechnologie toe in de elektronicaproductie. De contactloze printapparatuur brengt soldeerpasta met micrometerprecisie aan en vervangt daarmee stencils bij de productie van elektronica met een hoge componentdichtheid.
Arceon ontwikkelt koolstof-keramische composieten voor straalpijpen en hitteschilden die temperaturen boven de 1.500°C weerstaan. Carbyon werkt aan het rechtstreeks afvangen van CO₂ uit de atmosfeer, onder meer voor gebruik als grondstof voor alternatieve brandstoffen.
De toepassingen verschillen enorm, maar de commerciële opgave is vergelijkbaar: aantonen dat een nieuw proces of materiaal betrouwbaar genoeg presteert om een plek te verdienen in een bestaande industriële keten.
Technologie die de zorg minder belastend maakt
De Nederlandse zorgvoorbeelden in het rapport brengen die uitdaging dichter bij de mens.
Bambi Medical ontwikkelt een draadloze monitoringsband voor pasgeborenen. Het rapport beschrijft een systeem dat ademhaling, hartslag en temperatuur volgt zonder plakelektroden, waardoor premature baby’s gemakkelijker in contact kunnen blijven met hun ouders.
Onera Health combineert sensoren in pleistervorm met een cloudplatform voor slaapdiagnostiek. Het draadloze systeem, dat gebruikers zelf kunnen aanbrengen, maakt slaapmetingen van klinische kwaliteit thuis mogelijk.
Beide benaderingen willen de ervaring rond een medische meting veranderen. Voor ouders van een premature baby, of iemand die een slaaponderzoek ondergaat, telt naast de meetgegevens ook de manier waarop de monitoring plaatsvindt.
Een Europees netwerk rond specialistische kennis
Het antwoord dat Rise Europe voorstelt op de opschalingsuitdaging is nauwere samenwerking tussen innovatiehubs. YES!Delft en het Eindhovense HighTechXL maken deel uit van het netwerk, dat lokale expertise verbindt met talent, partners en toegang tot markten elders in Europa.
In die context moet het overzicht worden gelezen. Het is een samengestelde selectie uit het netwerk, waarbij bedrijven zijn gekozen op basis van financiering, team, markt, zichtbaarheid in de pers en samenwerkingsverbanden. Het biedt geen volledig overzicht of ranglijst van landen.
Wat het wel biedt, is een beeld van Europese deeptech die tastbaar wordt. De Nederlandse voorbeelden wijzen op een belangrijke rol voor bedrijven die specifieke, moeilijke problemen binnen grotere systemen oplossen.
De volgende test is of die oplossingen kunnen uitgroeien van veelbelovende technologie tot herhaalorders, betrouwbare productie en internationale groei. Daar moeten Europa’s wetenschappelijke kwaliteiten zich vertalen in blijvende industriële kracht.