Druk op beurskoers ASML door uitstel bestelling van TSMC
TSMC stelt de peperdure high-NA EUV-machines van ASML uit tot 2029. Wat betekent dit voor de chipsector?
Published on April 27, 2026
ASML Campus in Veldhoven
Team IO+ selecteert en brengt de belangrijkste nieuwsverhalen over innovatie en technologie, zorgvuldig samengesteld door onze redactie.
Op 23 april schrok de chipsector wakker van een flinke koersval bij ASML. Het aandeel van de Veldhovense gigant daalde met 3,3 procent op één dag tijd 🔗. De directe aanleiding was een aankondiging van TSMC, een van de belangrijkste klanten van het bedrijf. De Taiwanese chipfabrikant heeft besloten om de adoptie van de allernieuwste generatie lithografiemachines uit te stellen.
Het gaat hierbij om de zogeheten high-NA EUV-systemen, die essentieel worden geacht voor de volgende generatie superchips. TSMC kiest er nu voor om deze technologie pas rond 2029 op grote schaal in te zetten 🔗. Dit besluit legt de spanning bloot tussen technologische ambitie en economische haalbaarheid in de mondiale halfgeleiderindustrie.
De torenhoge prijs van innovatie
De kern van het probleem is simpelweg de prijs van de nieuwe hardware. Een enkele high-NA EUV-machine van ASML kost op dit moment meer dan 350 miljoen euro 🔗. Omgerekend is dat ruim 410 miljoen dollar per apparaat. Kevin Zhang, een belangrijke bestuurder bij TSMC, gaf aan dat de machines momenteel te duur zijn voor rendabele massaproductie 🔗. TSMC kijkt kritisch naar de kosten per geproduceerde chip. De huidige generatie EUV-machines is al kostbaar, maar de overstap naar high-NA vergt een nog grotere investering.
Voor ASML betekent dit dat de verwachte miljardenomzet uit deze nieuwe systemen later binnenkomt dan gepland. Het bedrijf uit Veldhoven had gehoopt dat de industrie sneller zou overstappen op de nieuwe standaard. De economische realiteit dwingt TSMC echter tot een pas op de plaats. Zij willen eerst de maximale waarde uit hun bestaande machinepark halen voordat zij opnieuw miljarden investeren. Dit uitstel zorgt voor onzekerheid bij beleggers die rekenden op een snellere groeispurt van de omzet 🔗.
Slimme alternatieven voor de korte termijn
TSMC zit ondertussen niet stil en heeft technologische alternatieven ontwikkeld. Zij stellen dat zij de komende jaren nog zonder de nieuwe high-NA-machines kunnen 🔗. Voor hun zogeheten A14-node, die op 1,4 nanometer werkt, vertrouwen zij op procesoptimalisaties. TSMC maakt hierbij gebruik van geavanceerde nanosheet-architecturen voor hun transistors. Deze techniek biedt volgens het bedrijf tot 15 procent hogere prestaties of een 30 procent lager energieverbruik 🔗. Dit resultaat behalen zij zonder de aanschaf van de nieuwste machines.
Daarnaast experimenteert TSMC met geavanceerde verpakkingstechnieken zoals CoWoS en 3D-IC om de chipdichtheid te vergroten. Door deze slimme innovaties kunnen zij de noodzaak voor de allernieuwste lithografie nog even voor zich uitschuiven. Voor de Europese chipsector is dit een relevant signaal. Het laat zien dat procesinnovatie niet altijd afhankelijk is van de nieuwste hardware. Toch blijft de vraag hoe lang TSMC deze strategie kan volhouden voordat de fysieke grenzen van de huidige machines worden bereikt. Voorlopig lijkt de focus echter volledig te liggen op het maximaliseren van de huidige EUV-vloot 🔗.
Concurrenten kiezen een ander pad
Opvallend genoeg volgen de concurrenten van TSMC een heel andere koers. Terwijl de Taiwanezen afwachten, zetten partijen als Intel en Samsung juist vol in op high-NA EUV 🔗. Intel heeft de Twinscan EXE:5200B machine al in gebruik genomen voor de ontwikkeling van hun 14A-proces. Zij willen hiermee hun verloren technologische voorsprong op TSMC heroveren. Ook Samsung heeft niet stilgezeten en ontving eind 2025 hun eerste high-NA machine 🔗. Zij plannen een tweede machine voor de eerste helft van 2026 om hun 2nm-productielijnen te versterken. Zelfs SK Hynix heeft in september 2025 al een dergelijk systeem geïnstalleerd voor de productie van geavanceerd geheugen 🔗.
Dit creëert een interessante dynamiek in de markt. TSMC gokt op efficiëntie en kostenbeheersing, terwijl de concurrentie gokt op vroege adoptie van de nieuwste techniek. Als de strategie van Intel slaagt, kan dit de machtsverhoudingen in de chipwereld verschuiven. Voor ASML is deze spreiding van risico's goed nieuws. Hoewel hun grootste klant vertraagt, blijven andere giganten wel investeren in de toekomst van lithografie 🔗.
Impact op de langetermijnvisie van ASML
Het uitstel door TSMC heeft directe gevolgen voor de financiële doelstellingen van ASML. Het bedrijf streeft naar een jaaromzet van 60 miljard euro in 2030 🔗. Analisten zien het huidige uitstel als een tijdelijke tegenvaller, ook wel een 'timing headwind' genoemd 🔗. Het betekent niet dat de vraag verdwijnt, maar dat de piek in de omzet naar achteren verschuift. ASML moet nu hun strategie aanpassen om deze periode te overbruggen. De focus zal waarschijnlijk meer verschuiven naar de verkoop van de huidige generatie EUV-systemen en het onderhoud daarvan.
Ook moet ASML de R&D-inspanningen blijven voortzetten om de productiviteit van de high-NA machines te verhogen. Als de machines meer chips per uur kunnen maken, wordt de prijs van 350 miljoen euro makkelijker te verantwoorden voor TSMC. De druk op de engineers in Veldhoven neemt hierdoor toe. Zij moeten bewijzen dat de nieuwe technologie niet alleen technisch superieur is, maar ook economisch rendabel. De markt kijkt nu kritisch naar de resultaten van de komende kwartalen om te zien of andere klanten het voorbeeld van TSMC volgen 🔗.
De rol van de AI-revolutie
Ondanks de vertraging bij TSMC blijft de algemene vraag naar chips ongekend hoog. Dit komt vooral door de aanhoudende boom in kunstmatige intelligentie (AI). Voor AI-chips is de krachtigste hardware nodig, wat de vraag naar de huidige EUV-machines van ASML robuust houdt 🔗. Toeleveranciers in de lithografieketen reageren dan ook voorzichtig op het nieuws uit Taiwan. Zij zien weliswaar een tragere groei voor specifieke high-NA-componenten, maar de basisvraag blijft stabiel. Voor de Europese strategische autonomie is dit een belangrijk punt. ASML blijft de enige leverancier ter wereld van deze cruciale machines. Of TSMC ze nu in 2026 of 2029 koopt, zij kunnen niet om de Nederlandse technologie heen. Het uitstel geeft de Europese industrie bovendien iets meer tijd om de toeleveringsketens voor deze complexe systemen te optimaliseren. De markt voor halfgeleiders is altijd cyclisch en onderhevig aan politieke en economische verschuivingen. Het huidige uitstel is een herinnering dat zelfs de meest geavanceerde technologie moet buigen voor de wetten van de economie 🔗.