Defensie-startups welkom binnen het Dutch Defense Venture Track

De zaal bij Gerard & Anton’s Demos, Pitches & Drinks in Eindhoven zat vol met de gebruikelijke mix van startups, engineers, investeerders en innovatieliefhebbers. Maar dit keer brachten twee sprekers een ander soort urgentie naar het podium. Geen nieuwe app, AI-platform of duurzaamheidsconcept, maar een missie die direct verbonden is met nationale veiligheid.

“We hopen dat veel van deze ideeën ook kunnen bijdragen aan het veilig houden van Nederland,” zei Thijs, een van de deelnemers aan de nieuwe Dutch Defense Venture Track. “Dat is ook iets wat we vandaag presenteren.”

Samen met mededeelnemer Lucy gaf hij het publiek een inkijkje in een experimenteel éénjarig programma dat ondernemend talent wil verbinden met een van de meest complexe en traditioneel gesloten innovatie-ecosystemen van Nederland: het ministerie van Defensie. Het initiatief maakt deel uit van de bredere Nederlandse defensie-innovatiebeweging en wordt gecoördineerd via de Dutch Defense Venture Track.

Een nieuwe generatie voor defensie-innovatie

De Defense Venture Track brengt acht jonge professionals samen met achtergronden die variëren van engineering tot business en public affairs. De meesten zijn reservisten binnen Defensie, al zullen toekomstige edities nadrukkelijk ook openstaan voor burgers. “We zijn allemaal erg geïnteresseerd in het opzetten van onze eigen bedrijven, misschien in de toekomst,” vertelde Thijs. “En we zoeken innovatie binnen Defensie en willen daar echt onderdeel van zijn.”

Die combinatie van startupmentaliteit en maatschappelijke missie weerspiegelt een bredere verschuiving die momenteel in Europa zichtbaar is. Overheden beseffen steeds vaker dat innovatiecycli binnen defensie niet langer in traditioneel bureaucratisch tempo kunnen verlopen. Technologieën zoals drones, AI-systemen, autonome logistiek, cybersecurity en satellietcommunicatie ontwikkelen zich simpelweg te snel.

De oorlog in Oekraïne en de toenemende geopolitieke spanningen hebben dat besef verder versneld. Lucy: “De huidige mondiale situatie vraagt om deze versnelling.”

Innovatie vertalen naar slagkracht

De kernmissie van het programma klinkt bijna als een startupmanifest, zij het met militaire consequenties. “Onze missie is om vóór 2028 militaire capaciteiten te realiseren die Nederland een strategisch voordeel geven,” zei Lucy, “door innovatie te vertalen naar actie of slagkracht.”

Die formulering verraadt de onderliggende filosofie van het programma. Innovatie wordt niet gezien als iets abstracts of experimenteels, maar als een concrete capaciteit die uiteindelijk operationeel inzetbaar moet worden.

Om dat te bereiken dompelen de deelnemers zich een jaar lang onder in het Nederlandse defensie-innovatiesysteem. Ze krijgen wekelijkse trainingen over onderwerpen als teambuilding, systems thinking en design thinking, terwijl ze tegelijkertijd werken aan echte operationele vraagstukken waar Defensie mee worstelt.

“Het doel van dit éénjarige programma is om Defensie en vooral het Nederlandse defensie-innovatiesysteem echt goed te leren kennen,” aldus Lucy. “En in dat jaar werken we ook aan actuele problemen waar Defensie mee te maken heeft.”

De deelnemers bestuderen beleid niet van een afstandje. Ze spreken actief met stakeholders uit het hele ecosysteem: van militaire organisaties en overheidsinstanties tot bedrijven en kennisinstellingen. “De afgelopen maand hebben we gewerkt aan het begrijpen van het Nederlandse innovatiesysteem en hebben we met veel stakeholders gesproken,” zei Lucy. “We hebben een aantal kritische punten leren kennen die deze versnelling van innovatie juist tegenwerken.”

Eindhoven als defensie-ecosysteem

Hun optreden in Eindhoven was geen toeval. De Brainportregio profileert zich steeds nadrukkelijker als strategische technologiehub, niet alleen voor semicon en deeptech, maar ook voor dual-use-innovaties met defensietoepassingen.

Kunstmatige intelligentie, fotonica, beveiligde communicatiesystemen, autonome mobiliteit, geavanceerde maakindustrie en dronetechnologie bevinden zich allemaal op het snijvlak van civiele en militaire relevantie. De Defense Venture Track lijkt precies ontworpen om in dat grensgebied te opereren.

De deelnemers bereiden zich momenteel voor op projecten rond tactische supply chains en operationele simulaties. Tegelijkertijd biedt het programma expliciet ruimte voor ondernemende initiatieven die door de deelnemers zelf worden opgezet. “Naast het programma is er ook ruimte voor eigen initiatief,” vertelde Lucy. “De komende maanden gaan we ook werken aan projecten die we zelf hebben geïnitieerd.”

Juist die ondernemende vrijheid maakt het initiatief opvallend binnen de defensiecontext. In plaats van starre hiërarchieën over te nemen, leunt het programma op methodes uit de startupwereld: snel itereren, interdisciplinair samenwerken en probleemgedreven experimenteren.

Meer dan militairen

Tijdens de korte pitch werd ook de menselijke kant van het initiatief zichtbaar. Dit zijn geen carrièreofficieren die volledig zijn gevormd binnen militaire structuren. Het zijn jonge professionals die maatschappelijke betrokkenheid combineren met ondernemingszin en technologische nieuwsgierigheid. Omdat de meeste deelnemers reservisten zijn, bewegen ze zich vrijwel vanzelfsprekend tussen de civiele en militaire wereld.

“Omdat we onderdeel zijn van Defensie, moeten we natuurlijk ook fit blijven,” grapte Thijs aan het einde van de presentatie. “Dus we sporten ook veel samen.” De opmerking zorgde voor gelach in de zaal, maar onderstreepte tegelijk het hybride karakter van het programma. Teambuilding, fysieke weerbaarheid, systems thinking en innovatie komen allemaal samen in dezelfde leeromgeving.

Voor een land als Nederland, traditioneel minder bekend om defensie-ondernemerschap dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten of Israël, kan het initiatief net zo goed een culturele verandering markeren als een organisatorische.

De Defense Venture Track is voorlopig nog klein. Slechts acht deelnemers vormen momenteel de eerste lichting. Maar de ambitie erachter is aanzienlijk groter: een snellere en beter verbonden route creëren tussen Nederlandse technologische innovatie en nationale weerbaarheid. Of zoals Lucy het samenvatte: het versnellen van een systeem dat zich niet langer kan veroorloven langzaam te bewegen.