Debuut hypermoderne wapens in Iran-oorlog

De oorlog tussen de Amerikaans-Israëlische coalitie en Iran markeert een kantelpunt in de militaire geschiedenis. Sinds de uitbraak in februari 2026 is het luchtruim boven het Midden-Oosten een testlaboratorium voor hypermoderne wapensystemen. Ook voert de VS cyberaanvallen uit.

Verdedigingssystemen

Tijdens Operatie Epic Fury zet de Amerikaanse marine op destroyers zoals de USS Spruance het zogeheten ODIN-systeem in. Dit laserwapen, ontwikkeld vanaf 2017 en voor het eerst geplaatst op de USS Dewey in 2019, is een zogeheten ‘soft kill’-systeem. In plaats van drones fysiek neer te schieten, verblindt ODIN hun sensoren. Met een relatief laag vermogen kan het systeem op afstanden van enkele kilometers de elektro-optische en infraroodsensoren van vijandelijke drones, zoals Iraanse Shahed-drones, uitschakelen. Daardoor raken deze hun doel kwijt of kunnen ze niet meer navigeren. Juist in een conflict als Epic Fury, waarin grote aantallen drones worden ingezet, biedt dat een snelle en goedkope verdedigingslaag naast traditionele raketten.

De VS beschikt daarnaast ook over het krachtigere HELIOS-systeem, maar dat wordt hier niet ingezet. Dit systeem staat op de USS Preble en is gestationeerd in Yokosuka.

Offensieve arsenaal

De technologische vernieuwing beperkt zich niet tot verdedigingssystemen. Ook het offensieve arsenaal ondergaat een metamorfose. Onlangs zijn ook de zogeheten LUCAS-drones voor het eerst in gevechten ingezet tijdens Operation Epic Fury. Deze Low-Cost Uncrewed Combat Attack System-drones zijn kamikazedrones. Ze zijn gebaseerd op het ontwerp van de Iraanse Shahed-136 en werden volgens een Amerikaanse admiraal voor het eerst gebruikt in de openingsaanvallen op Iraanse doelen. Sindsdien worden ze herhaaldelijk ingezet. Het grote voordeel van LUCAS is de combinatie van lage kosten en effectieve slagkracht: de drones kunnen relatief goedkoop in grote aantallen worden geproduceerd en ingezet, waardoor ze geschikt zijn voor langdurige en intensieve conflicten.

Naast deze goedkope drones maken ook nieuwe precisiewapens hun debuut. De nieuwe Precision Strike Missile (PrSM) is voor het eerst ingezet in gevechten tijdens Operation Epic Fury. Dit langeafstandsraket­systeem wordt vanaf de grond gelanceerd en is gebruikt in de openingsfase van de aanvallen op Iran. PrSM is de opvolger van oudere systemen zoals ATACMS, maar heeft een groter bereik en kan in grotere aantallen tegelijk worden meegenomen op lanceerplatforms. Het wapen is vooral bedoeld voor de eerste fase van een conflict. Het stelt grondtroepen in staat om belangrijke doelen precies te raken. Daarnaast is PrSM mobiel: lanceerinstallaties kunnen zich snel verplaatsen en opnieuw vuren, wat het moeilijk maakt om ze uit te schakelen.

De onzichtbare hand van algoritmes

De oorlog speelt zich niet alleen af met raketten en drones, maar ook digitaal. De VS en Israël voeren namelijk ook cyberaanvallen uit op Iran. Volgens NetBlocks is de internetverbinding in het land dagenlang teruggevallen tot ongeveer 1% van het normale niveau. Dat betekent dat vrijwel niemand nog online kan. Experts denken dat dit door meerdere oorzaken komt. Zo zei cyberanalist Kathryn Raines tegen CNBC dat het een combinatie kan zijn van overheidsingrijpen en externe cyberverstoring door de VS.

Het is namelijk bekend dat gelijktijdige cyberoperaties van de VS en Israël bewust telecominfrastructuur hebben aangevallen, met als doel de commandonetwerken van de Islamic Revolutionary Guard Corps te verstoren tijdens de militaire aanvallen.

Zwakke plekken van de wereldeconomie

Al met al lijkt de VS over meer geavanceerde technologie te beschikken dan Iran. Iran compenseert zijn technologische achterstand echter met asymmetrische oorlogsvoering. Ze richten zich op de zwakke plekken van de wereldeconomie. Het zwaartepunt van deze strategie is de Straat van Hormuz. Deze smalle zeestraat verwerkt normaal gesproken een vijfde van de wereldwijde oliehandel. Iran sloot deze vitale waterweg begin maart volledig af. De financiële markten reageerden onmiddellijk met blinde paniek. De prijs voor een vat ruwe olie schoot omhoog tot boven de 120 dollar.