‘De vrije cultuur in Europa werkt als een magneet voor talent’

Europa heeft een sterke troef in handen als het om technologische innovatie gaat: de vrijheid om anders te denken. Dat stelt Gary Shapiro, uitvoerend voorzitter van de Consumer Technology Association (CTA) en de drijvende kracht achter CES, de grootste technologiebeurs ter wereld. “Vrijheid werkt als een magneet voor talent.”

Iedereen die iets met technologie heeft, kent CES in Las Vegas. De jaarlijkse beurs is een van de grootste internationale podia voor technologische innovatie. Van kunstmatige intelligentie en medische technologie tot mobiliteit: bedrijven presenteren er hun nieuwste ontwikkelingen aan investeerders, zakenpartners en internationale media. Tijdens CES 2026 in Las Vegas presenteerden ruim 4.100 exposanten hun technologie aan 148.392 bezoekers. 

CES beperkt zich allang niet meer tot Las Vegas. Met evenementen als CES Unveiled, dat eerder onder meer in Amsterdam en Parijs plaatsvond, brengt de organisatie Europese startups en innovators in contact met het internationale technologienetwerk. In oktober 2026 streek CES Unveiled voor het eerst neer in Milaan. Daarmee wil de organisatie Europese innovatie een groter internationaal podium geven.

Ook Shapiro was in Milaan aanwezig. Samen met Kinsey Fabrizio, president en CEO van de Consumer Technology Association, sprak hij het publiek toe. Daarnaast maakte hij tijd voor interviews met de pers, waaronder IO+. Al vroeg in het interview wordt zijn missie duidelijk. Hij omschrijft zichzelf als een 'cheerleader for technology'. Net als CES beperkt ook zijn enthousiasme zich niet tot de Verenigde Staten. Overal ter wereld ziet hij interessante technologische ontwikkelingen ontstaan, “zeker ook in Europa”.

Vrijheid als een magneet voor talent

Shapiro benadrukt dat creatievelingen en innovators zich vestigen op plekken waar ze zichzelf kunnen zijn en gerespecteerd worden. “Vrijheid van meningsuiting, persvrijheid; de slimme koppen in deze wereld willen wonen en werken in landen waar ze de ruimte krijgen om zichzelf te zijn en hun ambities waar te maken”, aldus Shapiro.

Hij vergelijkt Europa en de VS met landen als China, waar strenge sociale monitoring en een gebrek aan persoonlijke vrijheid de creativiteit in de kiem smoren. “In China krijgen burgers een sociale score toegekend op basis van hun gedrag. Dat voelt niet als een omgeving waar je vrij kunt nadenken of experimenteren”, aldus Shapiro. 

Nog meer kwaliteiten

Volgens Shapiro zijn vrijheid en ruimte voor creativiteit onmisbaar voor innovatie. Maar Europa heeft meer troeven in handen. Ook op verschillende technologische gebieden speelt het continent een belangrijke rol.  “Zo is Europa goed in het ontwikkelen van technologie die de mens centraal stelt.” Dat zie je bijvoorbeeld terug in medische technologie die diagnoses en behandelingen verbetert, en in technologie die mensen met een beperking helpt zelfstandiger te leven. 

Ook het technisch onderwijs is volgens Shapiro een belangrijke troef van Europa. “Europa heeft over het algemeen ook een heel goed onderwijssysteem voor het opleiden van creatieve ingenieurs. En elk land heeft daarin zijn eigen karakter.” De Europese Commissie becijferde dat in 2023 26,9 procent van de studenten in het hoger onderwijs in de EU een STEM-richting volgde: een opleiding in wetenschap, technologie, engineering of wiskunde. In Duitsland en Finland lag dat aandeel met respectievelijk 35,5 en 35,3 procent een stuk hoger. 

Uitdagingen: regulering en kapitaal

Toch kent Europa de nodige uitdagingen, benadrukt Shaprio. Hij wijst op de complexe regulering en de trage beschikbaarheid van kapitaal, die startups soms afremmen vergeleken met de VS. Veel Nederlandse startups willen naar de VS omdat het daar sneller en makkelijker is. Toch ziet hij mogelijkheden voor verbetering. “Europa kan bijvoorbeeld zijn pensioenstelsels aanpassen om kapitaal beschikbaar te stellen voor innovatie.” In verschillende Europese landen wordt daar al aan gewerkt. Zo investeerde pensioenfonds ABP in september 2026 250 miljoen euro in het Scaleup Europe Fund, dat Europese technologiebedrijven moet helpen doorgroeien.

Een voorproefje van wat komen gaat

CES Milan was een voorproefje van wat ons in januari te wachten staat in Las Vegas. Volgens Shapiro zal ook daar een groot aantal bedrijven van buiten de VS aanwezig zijn. “CES is uitgegroeid tot hét internationale evenement voor innovatie. Bedrijven komen er niet alleen naartoe om zaken te doen in de Verenigde Staten, maar om mensen, investeerders en partners van over de hele wereld te ontmoeten. Meer dan een derde van onze bezoekers komt van buiten de VS.”

AI is het hoofdonderwerp van de beurs van dit jaar. Maar er zijn een aantal andere technologische ontwikkelingen waar Shapiro over te spreken is. “Ik ben al heel lang enthousiast over zelfrijdende voertuigen. En over robotica.” Hij noemt een exoskelet, dat werknemers helpt om zware objecten mee te tillen, als voorbeeld. “Er zijn wereldwijd veel mensen die lichamelijk werk moeten doen dat we eigenlijk niet van hen zouden moeten vragen.” 

Wat hem nog meer raakt, is de impact die technologie kan hebben op mensen met een beperking. “Ik hoop dat we met nieuwe technologie uiteindelijk ook mensen met een dwarslaesie meer mogelijkheden en zelfstandigheid kunnen geven.” 

Eén ding is zeker: in januari krijgen deze oplossingen een plek op de beursvloer in Las Vegas, naast duizenden andere innovaties van over de hele wereld.