De kunst van innovatie zit soms in wat je weglaat
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on September 27, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
Wanneer mensen aan innovatie denken, denken ze meestal aan méér. Meer functies. Meer technologie. Meer mogelijkheden. Meer onderdelen. Maar soms zit de grootste innovatie juist in het tegenovergestelde. In iets weghalen.
Neem toiletpapier zonder kartonnen rol. Op het eerste gezicht klinkt dat nauwelijks als innovatie. Minder afval, iets meer papier op dezelfde rol en klaar. Het soort verbetering waar je misschien een persbericht aan wijdt, maar geen technologisch verhaal. Toch blijkt de werkelijkheid een stuk interessanter.
Marco Coolen, AOMB. Foto © Bart van Overbeeke
Essity introduceerde in 2025 Edet Smart op de Duitse markt. In 2026 volgt Nederland. Opvallend genoeg gaat de onderliggende technologie al veel langer mee. De eerste beschermingsactiviteiten rond dit concept dateren van jaren eerder.
Dat tijdsverschil vertelt eigenlijk het meest interessante deel van het verhaal. Want zodra je de kartonnen kern uit een toiletrol haalt, verwijder je niet zomaar een stukje afval. Je haalt de constructieve ruggengraat van het product weg. Die kartonnen buis zorgt ervoor dat de rol zijn vorm behoudt tijdens productie, transport, opslag en gebruik.
Zonder die kern moet het papier zelf het werk doen. En dat blijkt verrassend ingewikkeld. De rol moet stevig genoeg zijn om niet in te zakken. Hij moet netjes afrollen zonder te scheuren. Hij moet bestand zijn tegen druk in verpakkingen en tijdens transport. Tegelijkertijd verwacht de consument precies dezelfde ervaring als bij een traditionele rol.
Niemand zit te wachten op een duurzaam product dat uit elkaar valt zodra je het vastpakt. Dat betekent dat allerlei details opnieuw moeten worden ontworpen. De spanning tussen de lagen papier. De manier waarop het materiaal wordt gewikkeld. De structuur van het papier zelf. De positie van lijmverbindingen. Zelfs het reliëfpatroon speelt een rol in de sterkte van de uiteindelijke constructie.
Wat voor de consument oogt als een kleine aanpassing, blijkt achter de schermen een complex technisch vraagstuk. Juist daarom is dit zo'n mooi voorbeeld van innovatie. Niet omdat het idee spectaculair is, maar omdat de uitvoering dat wel is. Nog interessanter is hoe bedrijven zulke ontwikkelingen beschermen. De waarde zit zelden in één enkel patent op het grote idee. Veel vaker ontstaat een netwerk van bescherming rondom alle praktische uitdagingen die moeten worden opgelost.
Niet alleen de rol zonder kern. Maar ook de productiemethode. De wikkeltechniek. De materiaalopbouw. De verwerking in dispensers. De logistiek. De kwaliteitscontrole. Elk afzonderlijk onderdeel lijkt misschien klein. Samen vormen ze een systeem dat moeilijk te kopiëren is. Dat verklaart ook waarom er soms jaren zitten tussen een technische vondst en een marktintroductie. Die periode is geen vertraging. Het is de fase waarin techniek, productie, bescherming en commercie naar elkaar toe groeien.
Veel innovaties mislukken omdat één van die onderdelen achterblijft. Succesvolle innovaties krijgen juist de tijd om als geheel volwassen te worden. De les is daarom verrassend eenvoudig. Innovatie gaat niet altijd over iets toevoegen wat er nog niet was. Soms gaat het over iets weglaten waarvan iedereen dacht dat het onmisbaar was. En juist dan begint het echte ingenieurswerk pas.
De wereld van de octrooien
Aan de hand van Nederlands en Europees octrooigemachtigde Marco Coolen (AOMB) krijgen we een beter inzicht in de wereld van octrooien. Hoe werkt het, waarom zijn ze belangrijk, maar ook: wanneer verliezen ze hun nut?