Circulaire startups kunnen succes worden met sterk ecosysteem

Complexe regelgeving, moeilijk voorspelbare afvalstromen, hoge kapitaalbehoefte en afhankelijkheid van veel ketenpartners, zorgen dat veelbelovende circulaire innovaties blijven steken in de pilotfase.  Dat blijkt uit het onderzoek van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) naar wat nodig is om circulaire startups succesvol te kunnen laten groeien.

Met de aangekondigde Europese Circular Economy Act staat het circulaire beleid in Europa opnieuw hoog op de agenda. De Europese Commissie werkt aan een voorstel dat naar verwachting in de loop van 2026 wordt gepresenteerd en dat duidelijkere en beter afgestemde randvoorwaarden moet bieden voor het hergebruik van grondstoffen. Die beleidsontwikkeling onderstreept een breder vraagstuk: circulaire innovatie kan alleen opschalen als het systeem meebeweegt.

Het onderzoek naar onder meer praktijkcases van restroom-verwaardende bedrijven zoals PeelPioneers, Revyve, Recell, Fiber Foods, NoPalm Ingredients, TORWASH en UBQ Materials, laat zien dat circulaire startups een sleutelrol spelen in de transitie naar een duurzame economie, maar daarbij stelselmatig tegen barrières aanlopen. Ondersteuning vanuit een sterk ecosysteem en de overheid is cruciaal voor deze bedrijven.

Belangrijkste conclusies

Hieronder de belangrijkste conclusies uit het onderzoek:

• Maak circulaire economie tot strategische prioriteit

Circulariteit kan de Nederlandse CO₂-uitstoot met circa 7,2 miljoen ton per jaar verminderen, de grondstofzekerheid vergroten door lokale sourcing en de afhankelijkheid van mondiale ketens verkleinen, met een potentiële stijging van het Europese BBP tot wel 7 procentpunten in 2030.

• Vergroot de concurrentiekracht van circulaire startups

 Circulaire startups zijn cruciale versnellers van de circulaire economie, omdat zij disruptievere circulaire strategieën toepassen dan gevestigde bedrijven. Tegelijk is concurrentiekracht ten opzichte van lineaire alternatieven een uitdaging, maar wel een randvoorwaarde voor groei. Het onderzoek onderscheidt vier segmenten van succesfactoren die de concurrentiekracht van reststroom‑verwaardende proposities kunnen vergroten: markt, proces, feedstock en ecosysteem.

• Stimuleer samenwerking binnen brede ecosystemen

Opschaling hangt sterk af van samenwerking binnen een breed ecosysteem van klanten, leveranciers, kennisinstellingen, investeerders, accelerators, media, overheden en brancheorganisaties. Strategische betrokkenheid van deze actoren is essentieel om barrières te overwinnen.

• Verandering van regelgeving is noodzakelijk

Naast ecosysteemondersteuning zijn structurele veranderingen in de regelgeving nodig. Beleidskaders moeten evolueren met maatregelen zoals true pricing en aangepaste End-of-Waste-criteria. Investeerders moeten financieringsmodellen hanteren die passen bij kapitaalintensieve, langetermijnproposities.