ChipNL Competence Centre als de vertaler van Europa's chipambitie

Op het eerste gezicht kan het Europese semiconductor-ecosysteem behoorlijk intimiderend overkomen voor een startup. Pilot lines, packagingtechnologieën, venture forums, grensoverschrijdende supply chains, talenttekorten, Europese regelgeving: het is een wereld die wordt gedomineerd door afkortingen, miljardeninvesteringen en industriële giganten zoals ASML.

Precies daarom is het Nederlandse ChipNL Competence Centre opgericht, aldus Nick Hol, die het initiatief onlangs presenteerde tijdens Gerard & Anton’s Demos Pitches & Drinks in Eindhoven. “Het ChipNL Competence Centre is de one-stop shop voor de Nederlandse semicon-industrie,” vertelde Hol aan het publiek. “Niet voor de grote spelers zoals ASML en imec, want die weten hun weg binnen het ecosysteem al te vinden, maar om startups te ondersteunen bij hun groei door Europa.”

Het centrum maakt deel uit van een veel bredere Europese strategie die voortkomt uit de European Union Chips Act. Elk EU-land beschikt inmiddels over een eigen semiconductor competence center, bedoeld om samenwerking, innovatie en industriële capaciteit binnen Europa te versterken. In Nederland brengt het initiatief regionale ontwikkelingsmaatschappijen, technologieorganisaties en ecosysteempartners samen.

Hol werkt zelf voor Brainport Development, een van de organisaties achter het initiatief. Het competence center werkt daarnaast nauw samen met organisaties zoals PhotonDelta en partners die actief zijn in kwantumtechnologie en geavanceerde chipproductie.

De puzzelstukken van Europa’s chipindustrie

Een van de kernideeën achter de Europese competence centers is specialisatie. In plaats van dat ieder land probeert de volledige semiconductorwaardeketen zelfstandig op te bouwen, brengt het netwerk regionale sterktes in kaart en verbindt die met elkaar. “Wij als competence centers praten met elkaar door heel Europa om te kijken waar de sterktes van ieder land liggen en om dat ecosysteem gezamenlijk verder te ontwikkelen,” legde Hol uit.

Voor Nederland liggen de focusgebieden breed, maar strategisch gekozen: apparatuur voor chipproductie, chipdesign, heterogene integratie en packaging, fotonica en quantumtechnologie.

Die mix weerspiegelt de Nederlandse positie binnen het wereldwijde semiconductorlandschap. Terwijl bedrijven zoals ASML wereldwijd dominant zijn in lithografie, investeert Nederland steeds sterker in aanpalende technologieën die bepalend moeten zijn voor de volgende generatie chips en computersystemen.

Hol benadrukte dat het competence center zelf geen bedrijf is, maar vooral een ondersteunende structuur die startups en scale-ups helpt om hun weg te vinden binnen het gefragmenteerde Europese technologielandschap. “We bieden ondersteuning op het gebied van supply chain en technologie,” zei hij. “Als je startup hulp nodig heeft bij ontwikkeling of opschaling in Europa, kunnen wij je verbinden met partijen in heel Europa.”

Toegang tot pilot lines en financiering

Een van de sterkste troeven van het competence center is mogelijk de toegang die het biedt: niet alleen tot netwerken, maar ook tot zeer gespecialiseerde infrastructuur die normaal gesproken buiten bereik blijft voor jonge bedrijven. Hol verwees naar pilot lines die momenteel worden gebouwd op onder meer de High Tech Campus Eindhoven, maar ook naar faciliteiten elders in Europa. “We bieden toegang tot pilot lines door heel Europa,” zei hij. “Van nano-IC’s met nanometerprecisie voor advanced nodes tot oudere nodes voor RF-technologieën, noem maar op.”

Voor semiconductorstartups zijn dergelijke faciliteiten cruciaal. Het bouwen en testen van chips vereist dure infrastructuur, cleanrooms en gespecialiseerde apparatuur. Toegang tot gedeelde pilot lines kan de drempels voor innovatie drastisch verlagen.

Het centrum helpt startups ook bij het vinden van Europese financieringsinstrumenten die gekoppeld zijn aan de Chips Act, waaronder het EU Chips Fund en venture-programma’s. “We ondersteunen bij business development, groei en funding,” aldus Hol. “Bijvoorbeeld door toegang te bieden tot het EU Chip Venture Forum en het EU Chips Fund.”

Talent blijft een cruciale bottleneck

Net als veel organisaties in de Brainport-regio ziet ook het competence center het tekort aan talent als een van de grootste uitdagingen voor de semiconductorsector. Hol benadrukte de samenwerking met de verschillende Beethoven-regio’s, een verwijzing naar het grootschalige Nederlandse investeringsprogramma dat het semiconductor-ecosysteem en de arbeidsmarkt rond Eindhoven en daarbuiten moet versterken.

“We werken samen met alle Beethoven-regio’s via Project Beethoven,” zei hij, “en ook met QuantumDelta en PhotonDelta om gezamenlijk het talent op te leiden dat we nodig hebben.” Die ondersteuning kan ook heel praktisch en direct zijn. Volgens Hol kunnen startups hulp krijgen bij het vinden van trainingen of het bijscholen van personeel wanneer groei nieuwe expertise vraagt.

“Een gratis verlengstuk van je team”

Naast technologie en talent probeert het competence center ook internationale samenwerking te stimuleren via handelsmissies en ecosysteembezoeken. Hol noemde reizen naar semiconductor- en onderzoeksclusters zoals Grenoble in Frankrijk en de Fraunhofer Society in Duitsland om samenwerkingsmogelijkheden te verkennen.

De pitch eindigde met misschien wel de meest startupvriendelijke boodschap van allemaal: de dienstverlening wordt grotendeels publiek gefinancierd. “Het mooiste is: het wordt betaald door de EU,” zei Hol glimlachend. “Mijn uren zijn betaald. Dus eigenlijk is CCCNL een verlengstuk van je team dat je gratis kunt gebruiken.”

In een industrie waarin toegang, expertise en timing vaak bepalen of een startup overleeft, is dat misschien precies het soort brug dat Europa met zijn competence centers probeert te bouwen.