CEO TouchWind: ‘Octrooien geen doel, maar middel voor innovatie’

Rikus van de Klippe is een rasechte uitvinder. Dat begon in de jaren 70, toen hij als kind op de autoloze zondagen tijdens de oliecrisis al de basis legde voor zijn latere startups in windenergie. “Ik vond het natuurlijk fantastisch om op de snelweg te fietsen, maar ik besefte me ook dat de hele wereld afhankelijk was van olie”, vertelt Van de Klippe. “Het was toen een spannende tijd, net als nu.”

Na zijn studie lucht- en ruimtevaarttechniek, met bedrijfskunde als afstudeerrichting, richtte hij zijn eerste startup op. “Ik zag dat we veel meer konden met windenergie dan op dat moment gebeurde.” Inmiddels is hij de oprichter en CEO van TouchWind, de derde windenergie-startup op zijn naam. Het bedrijf bevindt zich momenteel in een spannende ontwikkelfase, waarin het verder bouwt aan de technologie, de uitvindingen beschermt door middel van octrooien en zoekt naar de juiste financiering.

Voor de octrooiaanvragen krijgt TouchWind onder andere ondersteuning van Octrooicentrum Nederland en diverse octrooigemachtigden. Van de Klippe: “Het is heel fijn om hierin een sparringpartner te hebben. De wereld van octrooien kan lastig zijn. Als uitvinder en ondernemer sta je aan de basis van de innovatie en het product, maar als je dan het octrooi leest, dan is dat soms toch ingewikkeld.”

Rikus van de Klippe

Een windturbine als een vlieger

TouchWind ontwikkelt verschillende drijvende windturbines. De bladen van de windmolen staan niet recht maar schuin op de wind, net als een vlieger. Dat is efficiënter. De startup voert inmiddels een aantal pilots uit om de technologie te testen. “We hebben een Japanse investeerder. In Japan is men op zoek naar ontzettend sterke windturbines, want daar hebben ze te maken met tyfoons.” De bladen van de windmolens van TouchWind kunnen bij een hevige storm veranderen naar een horizontale stand. “Dan lijkt het op een helikopter en kan de wind er makkelijk omheen waaien zonder grote schade aan te richten”, vertelt Van de Klippe.

Door deze technologie in combinatie met het drijvende karakter zijn de windturbines groter en krachtiger dan op land. “We werken nu aan een relatief klein model met een diameter van 120 meter. Dat zijn op land de grootste exemplaren, maar op zee kunnen we ook kijken naar een diameter van 200 meter”, zegt de ondernemer.

Product beschermen met octrooien

Het vastleggen van het IP, bijvoorbeeld via octrooien, is een belangrijke stap in de ontwikkeling van een startup. “Je hebt het nodig om investeerders binnen te halen. Er is geen enkele investeerder die instapt als je het product niet beschermd hebt”, stelt hij. De Japanse investeerder van TouchWind, Mitsui O.S.K. Lines, heeft het octrooi helemaal uitgeplozen en is daarna op basis van de informatie zelf een model gaan bouwen. “Dan zie je hoe belangrijk het voor hen is.”

Vertrouwen

Niet alleen bij investeerders, maar ook bij medewerkers zorgen octrooien voor vertrouwen. Van de Klippe: “Uiteindelijk ga je als ondernemer een team bouwen. Het valt mij op dat mensen dan vaak vragen naar bewijs van de verwerking van de nieuwe technologie. Maar die heb je in het begin nog niet. Mensen moeten in de basis op mijn blauwe ogen vertrouwen. Dan gaan we samen verder ontwikkelen en kijken of we de plannen werkelijkheid kunnen laten worden.” Dat vraagt iets extra’s van startupmedewerkers. “Zij moeten openstaan voor dit proces en het ook leuk vinden om hier onderdeel van te zijn.”

© TouchWind

Octrooi als middel

Inmiddels is Van de Klippe bedreven in ‘het spel rond octrooien’, stelt hij. “Veel uitvinders zien een octrooi als doel op zich. Maar dat is het voor mij niet. Ik zie het als een middel om uiteindelijk verder te bouwen aan een product en een bedrijf.” Het octrooi biedt tot op zekere hoogte bescherming van de technologie en het product, maar het heeft ook een keerzijde, ziet de ondernemer. “Je gaat met het vastleggen van een octrooi ook aan iedereen vertellen hoe de technologie in elkaar zit. Alle stukken worden namelijk openbaar gemaakt. Als je dan ergens in het proces de taksen niet meer kan betalen, dan vervalt het octrooi en wordt de techniek eigendom van de hele wereld.” 

Strategie en koffiedik

Daarom is het volgens Van de Klippe ook belangrijk om te kijken welke informatie je op welk moment laat vastleggen in een octrooi. “Alles wat je meeneemt in het octrooi is op een later moment niet meer zelfstandig van een octrooi te voorzien. Informatie uit een octrooi wordt bekend en dan kun je er geen nieuw octrooi voor aanvragen omdat het dan niet nieuw meer is”, legt hij uit.

Tijdens het octrooitraject kijken startups ook waar de internationale groeimogelijkheden liggen. “Je moet daarvoor echt een paar stappen vooruitdenken. Want internationale ontwikkelingen en onderlinge verhoudingen tussen landen spelen een grote rol. Het blijft heel interessant om daar als relatief kleine startup allemaal mee bezig te zijn”, schetst Van de Klippe. “Natuurlijk is het belangrijk om hiervoor een goede strategie te bedenken, maar het is ook een beetje koffiedik kijken.”

Volhouden

Uiteindelijk lopen de ontwikkeling van de technologie, het vastleggen van octrooien en het zoeken naar de juiste financiering allemaal gelijk op. “Er is geen eenduidige volgorde aan te wijzen. Dat maakt het soms lastig, want je weet op voorhand niet waar je goed aan doet”, stelt Van de Klippe. Fouten maken hoort erbij. “Als uitvinder en ondernemer is het belangrijk om achter je product te blijven staan, ook als het moeilijk wordt.” 

Windturbines op een schip

Er dienen zich soms ook nieuwe invalshoeken aan, waar je eerder niet bij stilstond, ziet Van de Klippe. “We zijn nu in gesprek met een Nederlands bedrijf dat die windturbines wil gebruiken voor Wind Assisted Ship Propulsion (WASP).” De windturbine staat dan op een schip en de druk op de rotor wordt gebruikt voor de voorstuwing van het schip, zodat het minder brandstof nodig heeft. “Wij hadden er nog niet bij stilgestaan dat dat een mogelijkheid was. Dat is juist het leuke aan het bouwen aan een startup”, vertelt hij.

Bedrijfsgeheimen

Naast octrooien is TouchWind ook bezig met het uitdenken van een strategie rondom geheimhouding door medewerkers. “Dat is best ingewikkeld. Aan de ene kant groei je als startup op een gegeven moment naar een punt waarop je verschillende lagen moet aanbrengen in het team, waarin sommige teamleden werken met geheime informatie en anderen niet. Dergelijke zaken moeten dan ook vastgelegd worden in contracten”, legt hij uit. Maar alleen het tekenen van bepaalde contracten is volgens de ondernemer niet genoeg. “Het moet intern ook worden geborgd.”

Bovendien wil de CEO ervoor zorgen dat er intern sprake is van open communicatie tussen teamleden. “Je moet jezelf ook niet helemaal blokkeren. Iedereen moet de filosofie achter het bedrijf en de technologie wel snappen. Anders kun je niet brainstormen.”

Uiteindelijk heeft Van de Klippe één droom: het ontwikkelen van nieuwe technologie om zijn droom op het gebied van windenergie te verwezenlijken. Hij besluit: "Octrooien zijn geen doel op zich, maar een middel voor betere innovaties."