Brabant met 768 startups en scale-ups, opschalen blijft uitdagend

Brabant heeft zich de afgelopen jaren stevig genesteld als een van de belangrijkste startup- en scale-upregio’s van Europa. Dat blijkt uit het nieuwe rapport Startup Insights North Brabant, waarin Braventure de ontwikkeling van het Brabantse startup-ecosysteem over meerdere jaren in kaart brengt. De provincie telt inmiddels 768 startups en scale-ups, samen goed voor ruim 1,9 miljard euro aan opgehaald kapitaal en bijna 11.000 banen. Tegelijkertijd laat het rapport zien waar de echte bottleneck zit: doorgroeien naar internationale schaal blijft lastig.

Volgens Matthijs Bulsink, Data & Product Lead bij Braventure en samensteller van het rapport, is het doel nadrukkelijk om verder te kijken dan losse successen. “Het idee is om het overzicht van Brabant te laten zien: waar zitten de krachten, hoe ontwikkelen de regio’s zich, en waar moeten we als ecosysteem samen beter in worden,” zegt hij. Niet als momentopname, maar als terugblik over meerdere jaren.

Deep tech als rode draad

Een van de meest in het oog springende conclusies: ongeveer 70 procent van alle investeringen in Brabant gaat naar deeptechbedrijven. Daarmee sluit de provincie aan bij een bredere Europese trend, maar met een duidelijk eigen profiel. Brabant herbergt meerdere mondiale waardeketens, met semicon en deeptech in Brainport Eindhoven, farmaceutische en biotechnologische innovatie rond Oss, en nieuwe eiwitten en foodtech in West-Brabant.

In totaal hebben Brabantse startups en scale-ups sinds 2010 bijna 2,35 miljard euro aan financiering opgehaald. De gezamenlijke bedrijfswaardering ligt rond de 6,1 miljard euro. Dat maakt Brabant tot een serieuze speler binnen het Nederlandse startup-landschap, zeker gezien de sterke focus op technologie die bijdraagt aan maatschappelijke transities op het gebied van gezondheid, duurzaamheid en digitalisering.

Brabant pakt groter deel van Nederlands investeringsgeld

Opvallend is dat Brabant de afgelopen jaren een steeds groter aandeel van het totale Nederlandse investeringsvolume naar zich toe heeft weten te trekken. Sinds 2018 groeit het aandeel van Brabant in de nationale fundingmix gestaag.

Volgens Gerard Spanbroek, directeur van het Brabant Startup Fund, is dat geen toeval. “In Brabant zien we steeds meer oprichters die impactvolle, sociaal en economisch schaalbare bedrijven bouwen,” zegt hij in het rapport. “Vooral in health en deeptech, maar ook in opkomende sectoren als plant-based innovaties, defensie en AI zien we sterke resultaten.” Hij wijst onder meer op bedrijven als Salvia BioElectronics, Fiber Foods, ShanX Medtech, Carbyon en Touchwaves als voorbeelden van startups die na vroege financiering succesvol zijn doorgegroeid.

Opschalen blijft het pijnpunt

Toch is het beeld niet alleen positief. Het rapport laat zien dat de zogeheten scale ratio (het percentage startups dat daadwerkelijk uitgroeit tot scale-up) in Brabant op 23,7% ligt. Dat is vergelijkbaar met het Nederlandse gemiddelde, maar blijft achter bij landen als Duitsland en ligt ver achter bij de Verenigde Staten.

“Scaling remains our biggest challenge,” concludeert Braventure nuchter. Er worden veel bedrijven opgericht, maar de stap naar internationale groei en grote vervolgrondes boven de 100 miljoen euro blijft vooralsnog zeldzaam in Brabant. Dat geldt zelfs voor Brainport Eindhoven, waar het deeptech-ecosysteem internationaal hoog aangeschreven staat.

Vier regio’s, vier profielen

Het rapport maakt duidelijk dat Brabant geen monolithisch ecosysteem is, maar bestaat uit vier duidelijk verschillende subregio’s, elk met een eigen dynamiek.

Mid-Brabant profileert zich als talentmotor, mede dankzij Tilburg University en Fontys. Het aantal nieuwe startups is daar de afgelopen jaren fors gestegen. Waar tussen 2020 en 2022 gemiddeld vier startups per jaar werden opgericht, ligt dat sinds 2023 rond de tien. Christian van Hulten, business coach bij Midpoint Brabant, ziet een duidelijke verschuiving: “Sinds 2023 werken we intensiever met impactgedreven startups en ontsluiten we ondernemerschap dat eerder onbenut bleef.”

Noordoost-Brabant kent twee dominante clusters: Oss, met een sterke focus op farmacie en biotech, en ’s-Hertogenbosch, waar AI-, SaaS- en foodstartups de toon zetten. Ongeveer 95 procent van alle regionale funding gaat naar bedrijven in of rond deze twee steden. Jonie Oostveen van venture builder Elevate-X benadrukt het belang van samenhang: “Door funding, begeleiding en een sterk regionaal netwerk te combineren, kunnen we echt verschil maken voor de ondernemers van morgen.”

West-Brabant zet vooral in op toegepaste technologie, met groeiende aandacht voor gaming en plant-based innovatie. Tegelijkertijd is de funding hier sterk geconcentreerd: drie bedrijven (The Protein Brewery, Revyve en Monkeys by the Sea) zijn samen goed voor het merendeel van de investeringen in de regio. Opvallend is wel dat West-Brabant talent aantrekt van een breed scala aan onderwijsinstellingen, van Avans en BUas tot TU Delft en Wageningen University & Research.

Zuidoost-Brabant, met Brainport Eindhoven als kern, is veruit de zwaarste regio qua kapitaal en R&D-intensiteit. Tussen 2020 en 2025 werd hier ruim 1,5 miljard euro geïnvesteerd, tegenover 329 miljoen euro in de periode 2015-2020. Per hoofd van de bevolking behoort Brainport tot de Europese top in deeptechfinanciering, vooral in semicon. Toch ontbreekt ook hier nog de echte megaschaal.

Overzicht als strategisch instrument

Volgens Bulsink is juist dat gecombineerde beeld de kracht van het rapport. Het resultaat is nadrukkelijk bedoeld als gespreksstarter: voor beleidsmakers, investeerders en ecosystem builders die willen weten waar Brabant staat, en waar het nog moet versnellen.

De conclusie is helder: Brabant heeft de bouwstenen, de talenten en het kapitaal, maar de volgende fase vraagt om meer focus op opschaling. Niet regionaal versnipperd, maar als samenhangend ecosysteem dat startups helpt om ook internationaal door te breken.

Alle data is in dit dashboard bijeengebracht. Het rapport kan hier worden gedownload.