Bouw eerste industriële fotonische chipfabriek van start

Vandaag begint de bouw van ’s werelds eerste industriële fabriek voor Indiumfosfide-fotonische chips op 6-inch wafers. Daarmee zet Nederland een belangrijke stap richting de technologische wereldtop. Het officiële startsein van de fabriek in Eindhoven werd gegeven door Henna Virkkunen, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie, en minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat. “Met dit project bouwen we aan de economie van morgen”, aldus Herbert. 

6-inch fotonische wafers zijn dunne, ronde schijven waarop chips worden gemaakt die data verwerken met licht in plaats van elektriciteit. Dergelijke wafers zijn onmisbaar voor energiezuinige AI-datacenters, 6G-netwerken, medische innovaties en supercomputers. Het project is een samenwerking tussen TNO, TU/e, PhotonDelta, SMART  Photonics en High Tech Campus Eindhoven. De nieuwe faciliteit versnelt de weg van idee naar marktklare oplossingen. “Het is een zeer belangrijke stap van lab naar fabriek”, zegt Tjark Tijn-A-Tsoi, de CEO van TNO.

Belang van fotonica voor Defensie

Satellieten en navigatiesystemen zijn cruciaal voor onze veiligheid – en ze vertrouwen op fotonische chips. Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz benadrukte tijdens haar presentatie dan ook het belang van de fabriek voor Defensie. “Veiligheid van nu gaat niet alleen over wapens, maar ook over energie en data. Daarom is vandaag zo’n belangrijke dag. Het is een technologische mijlpaal, maar ook een strategische. Veiligheid wordt hier opgebouwd, in laboratoria en cleanrooms. De technologie is klein van formaat, maar de impact kan enorm zijn.”

Een zelfvoorzienend Europa

De investering in de fabriek van meer dan 150 miljoen euro komt rechtstreeks uit de Europese Chips Act. Binnen het pan-Europese consortium PIXEurope moet de fabriek ervoor zorgen dat kritieke componenten van de digitale economie – de geavanceerde fotonische chips – in Europa worden ontwikkeld én geproduceerd, zodat Europa zelfvoorzienend blijft in deze strategische technologie.

Henna Virkkunen, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor technologische soevereiniteit, veiligheid en democratie over de nieuwe pilotlijn: “De EU Chips Act is niet langer alleen een ambitie. Het is een tastbare realiteit geworden.” Ze vertelt dat de bouw van de fabriek volgt op een aantal andere Europese mijlpalen in de weken ervoor; Eerst een pilotlijn in Frankrijk voor ultra‑low‑power chips voor onder andere automotive en defensie, en kort daarna de pilotlijn in Leuven voor next‑generation chips onder de 2 nm‑technologie, cruciaal voor AI, autonome systemen en 6G. 

Nederland durft te ondernemen

Ook regeringsadviseur Peter Wennink was aanwezig in Eindhoven. Volgens hem is de bouw van de fabriek in Eindhoven een belangrijke stap waarmee Nederland laat zien dat het durft te ondernemen. “De reden dat ik mijn rapport schreef, was dat ik een groot gevoel van urgentie voelde – en dat gevoel wordt nu breed gedeeld. We kunnen niet alleen op partnerschappen vertrouwen; we moeten kijken wat we zelf goed kunnen doen. Dat is nu doorgedrongen."

De fabriek wordt in 2028 volledig operationeel. Straks kunnen er jaarlijks tot 10.000 wafers en 10 miljoen chips geproduceerd worden.