Beschermen begint niet met een patent
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on May 3, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
Geen rendement? Dan voelt bescherming voor je innovatie al snel als een overbodige luxe.
Dat is begrijpelijk. Een patent kost geld, tijd en aandacht. Als je niet verwacht dat een uitvinding iets oplevert, waarom zou je er dan moeite in steken?
Maar zo simpel ligt het meestal niet.
Marco Coolen, AOMB. Foto © Bart van Overbeeke
Een patent is een investering
Veel ondernemers kijken naar patenten alsof het een juridisch instrument is. Iets dat je regelt als er een probleem ontstaat.
In werkelijkheid lijkt een patent meer op een investering. Net als een machine. Net als software. Net als een nieuwe productielijn.
Je legt je innovatie vast omdat je verwacht dat het waarde kan creëren. Niet omdat het kan, maar omdat het ergens toe dient. Dat betekent ook dat je vooraf moet nadenken over de economische kant van je uitvinding.
Waar zit de opbrengst? In productie? In verkoop? Of misschien ergens anders?
Waarde kan verschuiven
Een interessante valkuil is dat ondernemers alleen naar hun eigen businessmodel kijken. Als het voor hén niet loont om een innovatie te produceren, concluderen ze al snel dat bescherming niet nodig is. Maar waarde kan verschuiven.
Misschien heeft een andere partij een efficiëntere fabriek. Of een beter distributienetwerk. Of toegang tot een markt waar jouw product sneller groeit. In dat geval kan jouw innovatie voor hen ineens heel interessant zijn. En dan verandert het plaatje.
Niet produceren, wel verdienen
Bescherming kan ook waardevol zijn wanneer je zelf helemaal geen producten wilt maken.
Je kunt een technologie bijvoorbeeld licenseren. Andere bedrijven gebruiken jouw uitvinding en betalen daarvoor een vergoeding. Soms blijkt dat zelfs lucratiever dan zelf produceren.
Een andere optie is verkoop. Een patent is een verhandelbaar bezit. Net zoals een stuk grond of een machine. Vooral wanneer een technologie in een bredere markt toepasbaar is, kan dat interessant zijn.
Wanneer bescherming niet nodig is
Er zijn natuurlijk ook situaties waarin beschermen simpelweg niet logisch is.
Wanneer een innovatie moeilijk schaalbaar is, nauwelijks marge oplevert, geen duidelijke markt heeft of eenvoudig te kopiëren is zonder bewijs, dan kan het verstandiger zijn om er geen energie in te steken.
Niet alles wat technisch nieuw is, hoeft juridisch beschermd te worden.
De juiste vragen
De belangrijkste stap komt dus vóór de patentaanvraag.
Niet: Kunnen we dit patenteren? Maar: waar zit de waarde? En misschien nog belangrijker: voor wie eigenlijk?
Want bescherming draait uiteindelijk niet om papier of juridische formuleringen. Het draait om economische logica. Wie die vragen goed stelt, weet vaak al snel of een patent een slimme investering is, of gewoon een dure formaliteit.
De wereld van de octrooien
Marco Coolen geeft ons elke week een inkijkje in de wereld van de patenten.