Amsterdam-Eindhoven corridor versterkt de Nederlandse techsector

Een tech corridor tussen metropoolregio Amsterdam en Brainport Eindhoven zou de Nederlandse techpositie in Europa flink versterken. Dat is de conclusie van een onderzoek van Haroon Sheikh, bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit (VU), in opdracht van Amsterdam Economic Board. Het onderzoek toont dat Nederland veel regionale specialisaties kent, maar dat structurele verbinding en gezamenlijke programmering tussen regio’s ontbreekt.

De Nederlandse economische positie staat onder toenemende druk door een structureel lage productiviteitsgroei en een achterblijvend investeringsniveau. Wereldwijd zetten landen in op beheersing van ‘de tech stack’: de digitale gereedschapskist voor innovatie. Deze gaat van grondstoffen, chips en netwerken tot data en AI-toepassingen. De noodzaak om op deze onderdelen relevant en onafhankelijk te zijn is dringend, zowel economisch, maatschappelijk als geopolitiek.

Een tech corridor verbindt regio’s geografisch aan elkaar om samenwerking en innovatie te stimuleren, en is gericht op techsectoren zoals AI, semiconductors en biotech. Het kenmerkt zich vaak door een goede fysieke ligging en sterke infrastructuur voor logistiek en dataverbindingen. Bekende andere tech corridors zijn te vinden in bijvoorbeeld Route 128 / I-95 Corridor (Verenigde Staten) en M4 Corridor (Verenigd Koninkrijk). Het onderzoek van Haroon Sheikh richt zich op een mogelijke tech corridor tussen de regio’s Amsterdam en Eindhoven.

De samenwerking tussen de metropoolregio Amsterdam en Brainport wordt gezien als een belangrijk startpunt voor een tech corridor, waar ook andere relevante regio’s in Nederland in betrokken moeten worden.

Kansen voor AI en HTSM, maar structurele verbinding ontbreekt

Metropoolregio Amsterdam (21,3%) en Brainport Eindhoven (5,7%) vertegenwoordigen samen ruim een kwart van het Nederlands BBP. Ze behoren tot de top op gebied van AI en digitale applicaties (Amsterdam) en hardware, machines en semicon (Eindhoven). Ondertussen valt op dat bedrijven in de regio Amsterdam vooral kijken naar mondiale spelers en talent, terwijl Brainport in andere netwerken en ecosystemen verbonden is. Ook zijn er culturele verschillen en lijken afstanden in een geografisch klein Nederland toch groot.

Uit het onderzoek blijkt dat beide regio’s elkaar bijvoorbeeld kunnen aanvullen in de koppeling van AI-expertise van Amsterdam met de HTSM-positie (High Tech Systems & Materials) van Brainport. Denk daarbij de inzet van AI voor fysieke systemen, industriële toepassingen en robotica, en andersom voor het ontwikkelen van chips voor toekomstgerichte AI. Een concrete stap om de samenwerking te zoeken zit in gezamenlijke experimenteer- en testruimten en infrastructuren voor AI, data en compute.

“In Nederland verstaan we de kunst van pilots en proof-of-concepts, maar we hebben moeite om dit op te schalen naar impactvolle bedrijven”, aldus Jessica Peters-Hondelink, directeur-bestuurder van Amsterdam Economic Board. “We kunnen het ons niet langer veroorloven om versnipperd te opereren en achterover te leunen. De vraag is waarop we willen excelleren en waar we de talenten van verschillende Nederlandse regio’s zoals Eindhoven en Amsterdam aan elkaar willen verbinden. Als we regionale specialisaties beter benutten, dan zetten we een grote stap naar een toekomstbestendig Nederland.”

Investeringen in R&D en kapitaalgoederen voor hogere productiviteit

Het rapport van Haroon Sheikh wordt gelijktijdig gepresenteerd met een onderzoek van Rabobank dat Nederlandse topregio’s in Europees perspectief plaatst. Daaruit blijkt dat andere Europese regio’s vergelijkbaar of beter presteren. Voor de regio Amsterdam geldt dit bijvoorbeeld voor Dublin, Parijs, München en Kopenhagen. Brainport Eindhoven wordt meer vergeleken met Erlangen, Böblingen, Ingolstadt en ook Kopenhagen. De regio’s Amsterdam en Eindhoven zijn volgens dit onderzoek complementair en lijken ‘bij elkaar opgeteld’ meer op een Europese topregio.

Het Rabobank-onderzoek stelt dat Europese koplopers aanzienlijk meer in Research & Development en kapitaalgoederen investeren. Deze investeringen hangen sterk samen met hogere productiviteit. Volgens het onderzoek vraagt dit om langjarige economisch beleid, focus op kennisintensieve en hoogproductieve sectoren en een sterke aansluiting tussen nationaal en regionaal beleid.