Als zij hier patenteren, waarom jij dan niet daar?
In een serie blogposts geeft Marco Coolen een inkijkje in zijn werk als Nederlands en Europees octrooigemachtigde bij AOMB.
Published on January 18, 2026
Marco, octrooi-expert bij AOMB sinds 2013, deelt op IO+ zijn expertise op over octrooien: hoe ze werken, waarom ze belangrijk zijn en wanneer ze hun waarde verliezen.
In Nederland is meer dan 90% van alle patenten in buitenlandse handen. Geen tikfout: 90,4% om precies te zijn. En nee, dat is geen onschuldig feitje voor in een pubquiz. Het zegt iets fundamenteels over onze kwetsbaarheid als kleine markt in een grote wereld.
Marco Coolen, AOMB. Foto © Bart van Overbeeke
Klein land, grote risico’s
De verklaring is vrij eenvoudig. Nederland heeft een bescheiden innovatiebasis: een paar grote technologiebedrijven, een sterk kennisnetwerk, en een levendig mkb. Maar vergeleken met giganten als China, de VS of Japan kunnen wij onmogelijk evenveel patentaanvragen genereren. Daar komt bij dat veel van onze bedrijven nog twijfelen over het nut van patenteren.
Multinationals twijfelen niet. Zij rollen hun patenten uit over élke markt die ertoe doet. Niet omdat ze overal een fabriek willen bouwen, maar omdat ze overal bescherming willen. Een land waar ze actief zijn, is automatisch een land waar hun technologie beschermd moet zijn. Zo simpel is het.
Vinkje voor de multinational, hindernis voor de lokale speler
Met Europese of internationale patentaanvragen wordt het steeds makkelijker om bescherming in meerdere landen aan te vragen. Voor grote bedrijven is Nederland dan een strategisch vinkje: relatief makkelijk, overzichtelijk, en toch economisch relevant.
Voor het Nederlandse mkb voelt dat vinkje heel anders: als een hobbel. Patenten worden nog vaak gezien als duur, complex of “voor later”. Veel ondernemers kiezen liever voor geheimhouding, of doen helemaal niets. Totdat ze ontdekken dat een buitenlandse partij een patent op iets soortgelijks heeft aangevraagd, en dat zij ineens moeten bewijzen dat ze er eerder waren.
Beschermen of verdrongen worden
Als buitenlandse partijen jouw markt belangrijk genoeg vinden om hun patenten er neer te leggen, waarom zou jij dan niets doen? Denk niet dat je veilig bent omdat je “toch alleen lokaal opereert”. Die concurrent die op papier in Silicon Valley of Shanghai zit, zit misschien al in jouw branche. En zijn bescherming geldt vaak ook hier.
Het risico is dat je wordt ingehaald, of simpelweg buitengesloten. Terwijl jouw kennis, jouw innovatie, jouw vinding het verdient om beschermd te worden.
De wereld van de octrooien
Lees alle columns die Marco Coolen voor IO+ schreef hier.
De markt is mondiaal. Jij toch ook?
De Nederlandse markt mag dan klein zijn, onze ondernemersgeest is dat zeker niet. Kijk naar de exportcijfers, de innovaties uit het mkb, de internationale samenwerkingen. We denken groot. En juist daarom is het essentieel om ook met je bescherming groot te denken.
Een patent is geen bureaucratische luxe. Het is een strategisch schild. Tegen kopieergedrag. Tegen patenten van derden. Tegen de gedachte dat jij als lokale speler het nakijken hebt.
Dus de volgende keer dat je hoort dat “meer dan 90% van de patenten in buitenlandse handen is”, denk dan niet: dat zal wel. Denk: tijd om mijn plek op te eisen.