Almere mikt op status als 'Silicon Valley van de Polder'

Almere trekt een andere jas aan. Met de lancering van Innovally en de komst van een gloednieuwe hightech campus breekt Almere met haar verleden als logistiek knooppunt. De stad zet vol in op chips, AI en robotica. Het duurt nog even voordat de schop de grond in gaat, maar er staat veel te gebeuren de komende tijd, zoals “een samenwerking met een van de grootste innovatiehubs in Barcelona”, zegt projectdirecteur Danny Frietman.

Almere is een piepjonge stad: dit jaar viert de stad pas haar 50-jarig bestaan, tegenover bijvoorbeeld Amsterdam dat 750 jaar oud is. De economie is nog volop in ontwikkeling, met ruimte voor nieuwe initiatieven, experimenten en snelle groei.

De polderstad kampt echter al jaren met een probleem. Terwijl de bevolking explosief groeide, bleef de hoogwaardige werkgelegenheid achter. De stad fungeerde decennialang als hofleverancier van flexwerkers en logistieke handjes voor de regio Amsterdam. Dat tijdperk moet nu eindigen. Met de transformatie van de Green Innovation Hub naar Innovally, en de ontwikkeling van een ambitieuze hightech campus, zet Almere een radicale koerswijziging in. Het doel is helder: de 'Silicon Valley van de Polder' worden. 

De campus versterkt de internationale positie van Nederland. ASM en andere bedrijven en kennisinstellingen werken er aan sleuteltechnologieën voor digitalisering, de energietransitie, gezondheidszorg en defensie — technologie die direct bijdraagt aan het verdienvermogen van Nederland.

Een koerswijziging

Frietman, die zich al langere tijd inzet voor de ICT- en techsector in Almere en Flevoland, zag de omslag al jaren geleden tijdens de Floriade. “Toen ik over het evenementterrein liep, merkte ik dat digitalisering steeds belangrijker werd,” zegt hij. De naam Innovally sluit daar volgens hem naadloos op aan en spreekt precies de doelgroep aan die hij wil bereiken. Dat effect merkt hij nu al. “De afgelopen maanden komen er ineens ongelooflijk veel innovatieve initiatieven op ons af. Partijen herkennen zich in met name de opdracht om met elkaar te versnellen en voelen zich aangesproken tot Innovally.” 

Innovally

Samenwerking met grote partijen

Om een ecosysteem van de grond te krijgen, heb je een anker nodig. Voor Almere is dat ASM International (ASMI). De chipmachinefabrikant investeert honderden miljoenen in een nieuw hoofdkantoor en R&D-faciliteiten op de beoogde hightech campus; een gamechanger die de plannen van papier naar realiteit tilt. 

Innovally wordt ook gesteund door zwaargewichten als VodafoneZiggo, de Provincie Flevoland en de Gemeente Almere, en werkt nauw samen met partners als HightechNL BTG en VDL.

Een groene, levendige omgeving

Hoe moet de campus er verder concreet uit gaan zien? Daar heeft Khadija Imaalitane, Programnadirecteur High Tech Almere, een idee van. “De kracht van de campus zit in het creëren van synergie tussen bedrijvigheid, onderzoek en onderwijs”, zegt Imaalitane.  “In Almere bouwen we van oudsher groen en toekomstgericht — en dat doen we hier ook: de campus wordt een groene, gezonde en levendige plek met veel ruimte om te wandelen, te bewegen en te ontmoeten, waar je de natuur en het water echt ervaart. Goed bereikbaar, met sterke verbindingen met het station, en ingericht op een mix van werken, leren en onderzoeken. Met kwalitatieve ontmoetingsplekken — van koffiezaakjes tot lunchplekken. Zo ontstaat er een campus waar je graag naartoe komt, waar talent wil blijven, en waar samenwerking en kennisuitwisseling bijna vanzelf op gang komen.”

Die kennisuitwisseling moet volop gaan plaatsvinden tussen kennisinstellingen en bedrijven. Naast ASMI wordt er gewerkt aan de komst van het Institute for Advanced Materials & Metrology (IAMM), een samenwerking met onder meer TNO. Dit instituut moet fundamenteel onderzoek koppelen aan de praktische toepassingen van de bedrijven op het terrein. Wennink rekent IAMM in zijn rapport terecht tot één van de belangrijkste nationale projecten op het gebied van digitalisering en AI.

Complementair aan bestaande regio’s 

In Nederland is de markt te klein om met elkaar te concurreren. “Daarom vinden we het belangrijk dat Almere als hightech hotspot complementair is aan bestaande regio’s en hun ecosystemen”, vervolgt Imaalitane. “In plaats van dubbel werk te doen, kijken we nauwkeurig naar wat andere regio’s al bieden en onderzoeken we wat Almere het beste kan faciliteren. Momenteel richten we ons op onderzoek en ontwikkeling binnen materialen en methodologieën, inclusief toepassingen voor defensie en andere strategische sectoren. De komende periode willen we dit verder concretiseren en heel gericht bedrijven aantrekken die passen bij onze focus.”

Ook Frietman zet in op samenwerken met andere regio’s. “Innovally ligt als het ware in het midden van een kruis van verbindingen: Eindhoven in het zuiden, Groningen in het noorden, Wageningen in het oosten en Amsterdam in het westen.” Vanuit dit geografische knooppunt werkt hij actief samen met al deze regio’s. 

Genoeg uitdagingen te overwinnen

Het vormen van een hightech hotspot gaat niet vanzelf. Er zijn genoeg uitdagingen te overwinnen, geeft Frietman toe. Eén van de grootste: het runnen van publiek-private samenwerkingen. “Het is een hele klus om commerciële belangen van grote spelers, zoals VodafoneZiggo, te combineren met de wisselende prioriteiten van een gemeentebestuur en een veranderende economie. “Het behouden van een gezamenlijke koers kan lastig zijn. Maar de positieve kant van het verhaal is natuurlijk dat er heel veel partijen enthousiast meewerken.”

Blik op de toekomst

De schop gaat naar verwachting pas in 2027 de grond in. Tot die tijd fungeert Innovally als de aanjager om netwerken en programma's alvast te laten draaien. Er wordt niet gewacht op de bakstenen. 

“Er staan komende tijd al mooie plannen op de agenda”, licht Frietman toe. “Op dit moment draaien we al een groot innovatieprogramma rond smart mobility in de regio, samen met de provincie. Dat gaat onder andere over zelfrijdende bussen en alles wat daarmee samenhangt. En dit is nog maar het begin: we gaan het programma uitbreiden.” 

Frietman kijkt daarnaast uit naar een nieuwe samenwerking. “Op 3 maart tekenen we een samenwerking met Tech Barcelona, een van de grootste innovatiehubs in Barcelona”, aldus Frietman. Zij begeleiden ongeveer 4.000 startups en scale-ups, grotendeels hightech en dual-use. “Samen starten we een uitwisselingsprogramma om kennis, talent en innovatie tussen Nederland en Barcelona te versterken.”