AI als reisbureau: goed of slecht idee?

Iedereen krijgt het wel voorgeschoteld op sociale media in de winter: aantrekkelijke filmpjes en plaatjes van warme goudgele stranden, helder fris blauw water, heerlijk uitziend lokaal eten gepaard met een leuk muziekje in een taal die je niet kent. Dat geeft toch zeker een drang om een leuke vakantie te boeken. Toch is dit voor velen een grote uitdaging. Waar ga je dan heen? Met welk vliegmaatschappij, of ga je toch rijden? Blijf je in een hotel of huur je een huisje? AI-tools zoals ChatGPT, Gemini en Copilot kunnen hierop antwoorden geven, maar hoe handig zijn ze daadwerkelijk als reisadviseur? 

Volgens onderzoek van de ANWB vakantie monitor gebruikt in Nederland de helft (50%) van de 18- tot 29-jarigen AI als hulpmiddel bij hun vakantie, tegenover een zevende (14%) van de 65-plussers. Voor dit verhaal ben ik, Amber van Kempen van IO+, naar ChatGPT, Gemini en Copilot gestapt om een vakantieweek in Nederland te plannen. 

Verschillende chatbots creëren dezelfde lijsten

Een vergelijking tussen ChatGPT, Gemini en Copilot laat zien dat met de stelling “benoem dingen te doen in Europa” alle drie de taalmodellen een handvol suggesties geven. Gemini en ChatGPT verdelen hun suggesties tussen onderwerpen als ‘Klassiekers’, ‘Natuur & Avontuur’, ‘Cultuur & Geschiedenis’, ‘Gastronomie’, ‘Unieke evenementen’ en ‘Stranden & Ontspannen’. Copilot daarentegen pakt het per land aan en geeft suggesties over wat te doen. Copilot noemt van de 44 VN-landen in Europa maar 10, inclusief 2 dubbele en 1 niet-erkend. De reiziger die zich laat leiden door de lijst van Copilot kan dus 77% van de andere Europese landen mislopen als er verder geen extra onderzoek wordt gedaan. Ook is het opmerkelijk dat de drie chatbots veel overeenkomen met de suggesties. Zo worden de Zwitserse Alpen, de Noorse fjorden, IJsland, de Louvre in Parijs, de stranden van Algarve in Portugal en Neuschwanstein Castle in Duitsland door alle drie voorgesteld.     

Omdat ChatGPT, Gemini en Copilot in meerdere talen getraind zijn bestaat er een kans dat de vraag in het Engels stellen in plaats van in het Nederlands andere lijsten geeft. Met de volgende stelling “Give me things to do in Europe” geeft ChatGPT exact dezelfde lijst als in het Nederlands, Gemini begrijpt de vraag niet en Copilot produceert praktisch dezelfde lijst en voegt er drie andere landen aan toe, echter krijgt de reiziger minder informatie over bezienswaardigheden. 

Hoe chatbots een planning maken

Alle drie de chatbots zijn gevraagd een planning te maken voor een vakantieweek in Nederland en kwamen met bijna exact dezelfde planning. Zonder enige persoonlijke interesses, budget of reisvoorkeuren te benoemen ziet de planning er als volgt uit. 

Op dag 1 wordt Amsterdam verkent door middel van een rondvaart door de grachten, rondstruinen over de Dam, de Jordaan en de 9 straatjes. Er wordt niet aangegeven waarom deze gebieden zijn voorgesteld. Vervolgens wordt er een bezoekje gebracht aan het Anne Frank huis, wel wordt er bij deze attractie gewezen op het belang van vooraf boeken. De dag eindigt met diner in de Jordaan of De Pijp. 

Op dag 2 is het de bedoeling om het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum te bezoeken. Vervolgens lekker te relaxen in het Vondelpark en daarna een avond op het Leidseplein of Rembrandtplein. Echter staat hier niet bij of er wat te doen valt op deze pleinen. 

Voor Dag 3 wordt er voorgesteld ‘s ochtends naar de Zaanse Schans te gaan voor windmolens en kaas. Dan door naar Haarlem voor de Grote Markt en het Frans Hals Museum. De dag eindigt dan aan het strand in Zandvoort of Bloemendaal. 

Dag 4 gaat naar de grachten van Utrecht en de Dom Toren. Ook wordt er een bezoekje gebracht aan Kasteel de Haar en wordt er gedineerd aan de grachten. 

Op dag 5 wordt er gereisd naar Rotterdam voor de architectuur, dan lunch in de Markthal en vervolgens een paar windmolens bekijken in Kinderdijk. 

Op dag 6 is er een keuze om een boottocht te maken in Giethoorn of naar Het Nationale Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum om de volgende Van Gogh collectie te bekijken. 

Op de laatste dag is er een ochtend in Delft gepland waarbij de Delftse kanalen en aardewerk bekeken worden. De middag wordt doorgebracht in Den Haag waar het Mauritshuis museum of het strand van Scheveningen worden bezocht. De dag eindigt met een laatste avondmaal. 

Populaire bezienswaardigheden

Zoals blijkt uit de planning, als je geen interesses aangeeft, wordt een vakantieweek in Nederland gebaseerd op populaire bezienswaardigheden, makkelijk te bereiken plekken en een balans tussen thema's en interesses die mensen mogelijk hebben. Zo krijg je dus al snel omgeving Amsterdam. Ook maken de chatbots duidelijk dat een reis met de trein gemakkelijk en snel is en dat er op de gesuggereerde plekken cultuur, geschiedenis, natuur, de reuring van de stad en de mogelijkheid om ontspanning te vinden is. 

Mijn conclusie

Mijn conclusie: Wat de chatbots voorstellen als er geen rekening hoeft worden gehouden met aangegeven interesses is logisch. Toch past niet helemaal bij mijn persoonlijke interesses en is Nederland meer dan alleen de randstad. Ik zou zelf meer variatie in activiteiten willen en plekken willen zien die niet op elkaar lijken. Valkenburg is bijvoorbeeld een heel leuk dorp met hoogteverschil, grotten en alles wat eigenlijk verder niet makkelijk te vinden is in de rest van Nederland. Of neem de binnenstad van Groningen. Daar zijn veel restaurants te vinden die eten serveren van over de hele wereld. Ook is het daar heel leuk winkelen. 

Zelf zou ik een AI-reisplanner of ChatGPT pas gebruiken als er geen inspiratie is maar wel de drang om op vakantie te gaan. Voor een soloreis zou ik het ook gebruiken als een soort sparringpartner om te ontdekken wat ik nog zou kunnen doen op dagen die nog niet zijn ingevuld. Met andere woorden: ik zou voorlopig een AI-reisplanner alleen op inspiratieloze momenten gebruiken.  

AI kan goede ideeën voorstellen zoals thematische routes of suggesties op basis van interesses. Toch is het aanbevolen dat de reiziger op zijn of haar hoede is en belangrijke logistieke informatie zoals openingstijden of veiligheidskwesties te controleren. Ongeacht hoe goed de gegenereerde planning of uitleg klinkt, ChatGPT, Gemini en Copilot blijven taalmodellen. Ze zoeken geen informatie op maar verwerken dat waarmee ze getraind zijn om vragen te beantwoorden.