€4 miljoen voor startup die staalafval omzet in batterijmetalen

Phoenix Metals, een Nederlands deeptechbedrijf, heeft €4 miljoen aan nieuwe investeringen opgehaald om een proeffabriek te bouwen die kritieke grondstoffen zoals vanadium terugwint uit industrieel afval. Met de fabriek zet het bedrijf de stap van onderzoek op labschaal naar een demonstratie op industriële schaal.

De Nederlandse regionale ontwikkelingsmaatschappijen InnovationQuarter en ROM InWest leidden de financieringsronde, samen met de regionale investeerder en projectontwikkelaar Mossinkoff Investments. Met het geld worden de bouw en ingebruikname betaald van een proeffabriek die ongeveer 500 ton materiaal kan verwerken. Volgens Phoenix Metals is die stap essentieel om de operationele data, gekwalificeerde producten en industriële partnerschappen te verzamelen die nodig zijn voor zijn eerste commerciële fabriek op volledige schaal.

Metalen uit afval in plaats van uit de grond

Phoenix Metals heeft een hydrometallurgisch proces ontwikkeld dat werkt bij lage temperaturen. Daarbij worden metalen gewonnen met chemie op basis van water in plaats van met hoge hitte. Zo kunnen vanadium en andere waardevolle materialen worden teruggewonnen uit bronnen zoals staalslakken, raffinaderijresten en maritiem afval. Volgens het bedrijf gebruikt het proces geen ammoniak of organische oplosmiddelen, ontstaat er geen gevaarlijk procesafval en blijft de temperatuur onder de 100°C.

Anders dan gangbare terugwinningsmethoden, die zich meestal op één waardevol metaal richten, wil Phoenix Metals waarde halen uit de hele afvalstroom. Alleen al uit staalslakken wil het bedrijf niet alleen vanadium terugwinnen, maar ook ijzer, magnesium, mangaan, producten op basis van calcium en andere herbruikbare minerale fracties. Het totale terugwinningspercentage kan volgens het bedrijf oplopen tot 99%.

Het Europese vanadiumtekort dichten

Het project pakt een strategische kwetsbaarheid aan: Europa importeert nu 95% van het vanadium dat het nodig heeft. Vanadium is een kritieke grondstof die wordt gebruikt in hoogwaardige staallegeringen voor de bouw, defensie en nucleaire toepassingen. Het zit ook in vanadium-flowbatterijen: grootschalige systemen voor energieopslag die worden gebruikt door netbeheerders, industriële clusters, datacenters en projecten voor duurzame energie. Volgens Phoenix Metals wint het proces vanadium niet alleen terug, maar zuivert het ook tot elektrolyt van batterijkwaliteit dat direct in deze batterijen kan worden gebruikt.

"Phoenix Metals laat zien hoe innovatie nieuwe waarde kan halen uit industriële reststromen," zegt Reynier de Monchy, Senior Investment Manager bij ROM InWest. Volgens hem draagt het project bij aan meer circulaire en weerbare industriële waardeketens in de regio.

Naast de seedronde heeft Phoenix Metals al meer dan €5 miljoen aan subsidies binnengehaald van het Europese Just Transition Fund, de provincies Zuid-Holland en Noord-Holland, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en Kansen voor West. Volgens het bedrijf laat die publieke steun zien hoe strategisch belangrijk het terugwinnen van kritieke metalen uit Europa's eigen industriële afval wordt.

Samenwerking met Tata Steel

De proeffabriek in IJmuiden gaat staalslakken en andere grondstoffen verwerken in samenwerking met industriële partners, waaronder Tata Steel Nederland, om de productkwaliteit en het energieverbruik op schaal te toetsen. Hans van der Weijde, Director Strategy, Programmes and External Collaborations bij Tata Steel Technology, noemt het terugwinnen van ijzer, magnesium en calcium voor hergebruik in staal en cement "een aantrekkelijk idee". Hij verwelkomt ook de extra terugwinning van vanadium als bijdrage aan de weerbaarheid van Europa op het gebied van kritieke grondstoffen, al is die niet direct relevant voor de eigen activiteiten van Tata.

Wat volgt

Phoenix Metals wil in de eerste helft van 2027 beginnen met de proefproductie. Daarna volgt een Series A-ronde om de eerste commerciële fabriek te financieren.

"In de staalslakken die Tata in Nederland produceert zit genoeg vanadium om nu al een derde van de huidige Europese importvraag te dekken," zegt Gijsbert Bakker, CEO van Phoenix Metals. Het bedrijf, dat is gevestigd bij YES!Delft Labs op de campus van de TU Delft, zegt nu de stap te zetten van het bewijzen van zijn technologie naar het bouwen van wat het een nieuwe Europese grondstoffenindustrie noemt.