20 jaar imec in Nederland: van eerste stap tot sleutelspeler

De tijd is snel voorbijgevlogen: imec bestaat alweer 20 jaar in Nederland. Tijdens imec’s ITF World in Antwerpen, waar de internationale deeptech community samenkwam, werd stilgestaan bij dit bijzondere jubileum. Terecht, want wat ooit begon als een initiatief om de lokale industrie te ondersteunen is door de jaren heen uitgegroeid tot een vaste waarde binnen het Nederlandse tech- en innovatie-ecosysteem. En het verhaal is nog lang niet af. 

Imec bestaat in België, Leuven, al sinds 1984. In 2005 zette het onderzoekscentrum echter een dappere stap richting Nederland, op vraag van Philips en met steun van het ministerie van Economische Zaken. Vanuit het Holst Centre, Eindhoven, werkt imec sindsdien nauw samen met TNO op domeinen zoals geïntegreerde fotonica, AI en quantumtechnologie. Het was de eerste locatie van imec buiten Vlaanderen (inmiddels heeft imec vestigingen in 14 landen) en markeerde het begin van een structurele verankering in Nederland. Op die verankering werd in Antwerpen uitgebreid ingegaan, in een volle zaal waar de Nederlandse imec-community sterk was vertegenwoordigd.

101 mijlpalen

De drijvende kracht achter die uitbreiding was de behoefte om grote industriële spelers zoals Philips te ondersteunen, vertelt Jo de Boeck, Chief Strategy Officer en EVP bij imec. Hij was er vanaf het begin bij, samen met Jaap Lombaers (TNO) en een team van beide organisaties. De Boeck herinnert zich nog goed de opening van de High Tech Campus in Eindhoven. Imec speelde vanaf het begin een actieve rol in de ontwikkeling en uitbouw van de campus als ontmoetingsplek voor industrie, onderzoek en talent. “Ik kan me nog goed herinneren dat de campus werd geopend. Wat me vooral is bijgebleven, is de goede sfeer die er hing. We deden ons best om talent aan te trekken. Sollicitatiegesprekken vonden plaats op The Strip, in wat nu de fitnessruimte is.”

Er zijn nog veel meer mijlpalen te noemen uit de afgelopen decennia, zo bleek tijdens de presentaties in Antwerpen. Zo is imec sinds 2019 betrokken bij OnePlanet Research Center, een samenwerking met Wageningen University & Research, Radboud University en Radboudumc. Daar wordt gewerkt aan chipgebaseerde toepassingen voor onder meer zorg, landbouw en milieu.

Het High NA EUV lithography lab in Veldhoven opende de deuren in 2024. Hier werkt imec samen met ASML aan de volgende generatie EUV-technologie. “We hebben al geweldige resultaten geboekt,” zegt Jesse Robbers, VP imec en Regional Managing Director imec NL. “Vandaag maakten we nieuwe ontwikkelingen op het gebied van quantumtechnologie bekend,” verwijzend naar het feit dat imec zeer recent als eerste een qubit realiseerde met behulp van High NA EUV-lithografie.

Startups ondersteunen

Tijdens de presentaties kwam ook de rol van imec in het ondersteunen van startende bedrijven naar voren. In 2015 lanceerde imec.istart in Nederland als accelerator voor technologie- en deeptech-startups. Sindsdien is het uitgegroeid tot een broedplaats voor ondernemerschap. “Het programma heeft al een sterke reputatie opgebouwd in Vlaanderen en groeit ook snel in Nederland,” zegt Olivier Rousseaux, director of venture development bij imec. En niet te vergeten: imec.xpand: een onafhankelijk wereldwijd durfkapitaalfonds dat zich richt op innovaties in halfgeleiders en nanotechnologie.

In de afgelopen twintig jaar zijn er meer dan 40 bedrijven voortgekomen uit het imec ecosysteem. Een voorbeeld is Axelera AI, dat onlangs nog 250 miljoen aan financiering ophaalde (van de in totaal ruim 400 miljoen) en eyeo, dat onlangs nog eens 40 miljoen ophaalde (na 15 mln vorig jaar). Beiden zijn gevestigd op High Tech Campus Eindhoven.

• Bezoek voormalig minister-president Balkenende met Jaap Lombaers en Jo De Boeck (2006)

Nationaal strategisch niveau

Imec is in Nederland niet alleen actief in de industrie en de academische wereld, maar ook op nationaal strategisch niveau. De Nederlandse overheid beschouwt technologie als een strategische prioriteit voor economie en veiligheid, vastgelegd in de Nationale Technologiestrategie (NTS). Die richt zich op tien sleutelgebieden, waaronder halfgeleiders, fotonica, quantum en AI. Imec sluit haar onderzoeksprogramma’s hierop aan, onder meer door deel te nemen aan nationale programma’s zoals PhotonDelta.

Vandaag gebouwd op gisteren

Vandaag is een klein team uitgegroeid tot een organisatie van ongeveer 250 mensen, actief in een breed portfolio van onderzoeksprojecten waaronder 3D & heterogeneous integration, en neuromprophic computing, met een sterk netwerk van industriële en academische partners. En niet te vergeten: er zijn meer dan 600 studenten betrokken bij Nederlandse imec-projecten.

Een verhaal dat verder gaat

De recente doorbraak in het High NA EUV lithography lab bewijst: de kous is nog lang niet af. Twee decennia na de eerste stappen in Nederland blijft imec nieuwe mijlpalen realiseren. Olivier Rousseaux besluit: “Twintig jaar later ben ik er nog altijd, en nog steeds met veel plezier. Het betekent veel om te zien hoe de organisatie in al die jaren is gegroeid.”