{"id":490944,"date":"2024-10-28T06:30:00","date_gmt":"2024-10-28T05:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=490944"},"modified":"2024-10-28T06:30:00","modified_gmt":"2024-10-28T05:30:00","slug":"de-eerste-installatie-voor-koolstofafvang-en-opslag-krijgt-vorm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/de-eerste-installatie-voor-koolstofafvang-en-opslag-krijgt-vorm\/","title":{"rendered":"De eerste installatie voor koolstofafvang en -opslag krijgt vorm"},"content":{"rendered":"\n

Het eerste Nederlandse CCS-project (Carbon Capture and Storage) is geen alledaags project. Het heet Porthos<\/a> en gaat in een uitgeput gasreservoir 20 kilometer van de kustlijn CO2<\/sub> opslaan die is afgevangen door industri\u00eble installaties in de haven van Rotterdam. De werkzaamheden zijn eerder dit jaar begonnen en de infrastructuur moet in 2026 operationeel zijn. Het systeem zal jaarlijks 2,5 ton kooldioxide afvangen en opslaan.<\/p>\n\n\n\n

De definitieve investeringsbeslissing werd eind 2023 genomen na een zeven jaar durend proces. Vanaf dat moment gingen werkzaamheden op verschillende locaties langs de route van de pijpleiding van start. Het initiatief is een project van de Europese Unie en ontving \u20ac102 miljoen<\/a> uit de Connecting Europe-faciliteit. Het consortium en de initiatiefnemers zijn de haven van Rotterdam, Gasunie en Energie Beheer Nederland (EBN).<\/p>\n\n\n\n

Ik maakte een rondrit langs de verschillende bouwplaatsen langs de route met Mark Driessen, die verantwoordelijk is voor het stakeholdermanagement van Porthos. Na een aantal jaren bij het ministerie van Economische Zaken te hebben gewerkt, ging hij bij de haven aan de slag. Porthos stond toen nog in de kinderschoenen. \u201cIn het begin leek het een ingewikkelde onderneming op vele fronten, maar de bouw van Porthos is nu ‘slechts’ een technisch project met technische uitdagingen,\u201d zegt hij terwijl we het centrum van Rotterdam achter ons laten.<\/p>\n\n\n\n

Road to 2050<\/h2>

Het lijkt misschien ver weg, maar over 26 jaar is het 2050. Tegen die tijd willen alle EU-landen klimaatneutraal zijn, in lijn met de doelen die zijn stelden in de Overeenkomst van Parijs. Maar wat betekent klimaatneutraal? Een dienst, proces of product is klimaatneutraal als alle broeikasgassen in het proces gecompenseerd worden door klimaatmaatregelen. Hoewel het verminderen van uitstoot een manier is om klimaatneutraliteit te bereiken, betekent dit niet dat er geen uitstoot is; deze wordt gecompenseerd door ondersteuning van klimaatbeschermingsprojecten. Welke stappen moeten we nemen om klimaatneutraliteit te bereiken? Hoe maken we onze economie klimaatneutraal? In Road to 2050<\/a>, kijken we naar de uitdagingen die we moeten overwinnen.<\/p><\/div>\n\n\n\n

Een netwerk van ondergrondse leidingen<\/h2>\n\n\n\n

Porthos zal 15 jaar gebruikt worden, wat betekent dat de faciliteit in totaal 37 miljoen ton kooldioxide gaat opslaan. Ter illustratie: een ton kooldioxide staat gelijk aan een heteluchtballon van 500 m3. <\/p>\n\n\n\n

Terwijl we door het landgedeelte van de CO2<\/sub>-corridor rijden, wachten zwarte buisdelen met een diameter van ruim een meter om geplaatst te worden door bulldozers en graafmachines. Die staan tijdens mijn bezoek overigens geparkeerd; het is vrijdagmiddag. De route begint bij de raffinaderij van Shell Pernis. Daarvandaan loopt 30 kilometer pijpleiding naar het compressiestation. Vanuit dat punt loopt de buis 20 kilometer de zee op om het offshore platform te bereiken. Het olie- en gasbedrijf is een van de vier klanten, naast Exxon Mobil, Air Liquide en Air Products, waarvan de fabrieken langs de route van de pijpleiding liggen.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet meest ingewikkelde deel om te bouwen is het eerste stuk. Dat is in het oudste deel van de haven, waar pijpleidingontwerpen ingewikkelder zijn en niet zo georganiseerd als in het nieuwere havengebied,\u201d zegt Driessen, terwijl hij een plek zoekt om de auto te parkeren. Als ik uit de auto stap, wordt de complexiteit van de pijpleidingen in de ondergrond van de haven me duidelijk. De CO2<\/sub>-pijpleiding ligt naast water-, riool- en gasleidingen.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n
Het drukke ondergrondse pijpleidingnetwerk en een deel van de pijpleiding \u00a9 Innovation Origins<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Veiligheid<\/h2>\n\n\n\n

De reis gaat verder. De weg waarover we rijden kruist een druk viaduct; een deel van de pijpleiding zal ook de grond opschuiven en de brug volgen. In totaal zijn er meer dan 4000 secties nodig om de CO2<\/sub>-corridor te voltooien.<\/p>\n\n\n\n

De pijpleiding strekt zich uit langs de linkerkant van de weg. Aan de rechterkant, achter een rechte rij bomen, ligt het plaatsje Rozenburg. Het dorp maakt deel uit van de gemeente Rotterdam en telt meer dan 13.000 inwoners die betrokken zijn geweest bij en ge\u00efnformeerd zijn over de omvang van het project. De meeste zorgen van de burgers gingen over de veiligheid van de infrastructuur.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOpen en eerlijk zijn over het project is de beste manier om de discussie met burgers aan te gaan. Hen vertellen wat je weet en transparant zijn over wat je niet weet, hielp om vertrouwen te winnen,\u201d legt Driessen uit.<\/p>\n\n\n\n

Voordat Porthos goedkeuring kreeg, voerde het bedrijf studies uit om de potenti\u00eble risico’s van CO2<\/sub>-transport te beoordelen. Hoewel kooldioxide niet ontvlambaar of explosief is, kan het in hoge concentraties in de lucht schadelijk zijn. Om mogelijke lekkages tegen te gaan, wordt de leiding in het stuk dat grenst aan Rozenburg uitgerust met extra luiken die in werking treden als er een lek optreedt.<\/p>\n\n\n

<\/a>
<\/div><\/div>
Koolstofafvangen en opslaan: waar staan we nu?<\/div>
Helaas zullen fossiele brandstoffen niet plotseling verdwijnen. We zullen er waarschijnlijk minder afhankelijk van worden, maar de uitstoot zal niet tot nul dalen, en er is geen scenario waarin emissies g\u00e9\u00e9n rol spelen. De term wordt vaak verkeerd begrepen, maar klimaatneutraliteit betekent het compenseren van emissies door klimaatmaatregelen.<\/div><\/div><\/div>\n\n\n

CO2 comprimeren<\/h2>\n\n\n\n

Het is tijd voor een korte stop bij het havenkantoor dat Porthos heeft. Op een wandgrote kaart in de gang is een luchtfoto van het project te zien, die recht doet aan de grootsheid. Na een snelle kop koffie en een praatje vertrekken we weer en bereiken we het allerlaatste stuk land van de pijpleiding.<\/p>\n\n\n\n

Zo bereiken we de volgende bestemming, het compressorstation. \u201cCO2<\/sub> moet verder onder druk worden gezet om 3 kilometer onder het zeeoppervlak te worden ge\u00efnjecteerd. In feite stroomt kooldioxide tot aan het compressiestation in gasvormige toestand door de pijpleiding met een druk van 35 bar, niet genoeg om te worden ge\u00efnjecteerd,\u201d verduidelijkt Driessen. De compressielocatie bevindt zich op de Maasvlakte – een kunstmatige uitbreiding van de Rotterdamse haven – net voordat de pijpleiding verder het water in gaat en de CO2<\/sub>-druk op maximaal 130 bar brengt.<\/p>\n\n\n\n

De bouwwerkzaamheden, onder leiding van de Italiaanse firma Bonatti, zijn begonnen op de locatie. De voorbereidingen voor de fundering van het compressorgebouw zijn in volle gang. Gezien de strenge veiligheidseisen voor de pijpleiding heeft alleen geautoriseerd, getraind personeel toegang tot de bouwwerkzaamheden.<\/p>\n\n\n\n

Daar zullen drie compressoren werken om kooldioxide onder druk te zetten. Het compressorgebouw wordt aangedreven door lokale groene stroom en is aangevuld met een pompstation, waar koelwaterpompen de temperatuur van de compressoren omlaag brengen.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Een kaart van het Porthos-project – \u00a9 Porthos<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Porthos voorbij<\/h2>\n\n\n\n

Cruciaal is dat Porthos een strategisch punt is binnen de huidige en toekomstige CCS-projecten van de Rotterdamse haven. Het Aramis<\/a>-project bijvoorbeeld, dat zich momenteel in het discussie- en goedkeuringsproces bevindt, zal ook CO2<\/sub> opslaan in reservoirs in de Noordzee. Met behulp van hetzelfde compressorstation van Porthos wil Aramis kooldioxide injecteren in de uitgeputte gasreservoirs voor de kust van Noord-Nederland.<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast wil CO2next<\/a>, een samenwerkingsverband tussen Gasunie, Vopak, Shell en TotalEnergies, een terminal voor vloeibare CO2<\/sub> op de Maasvlakte realiseren. Het project wil een centrale hub cre\u00ebren voor het lossen, laden en opslaan van kooldioxide in reservoirs in de Noordzee.<\/p>\n\n\n\n

Geen wondermiddel<\/h2>\n\n\n\n

Vanaf daar vervolgt de pijpleiding zijn route onder de zeewering en rechtstreeks naar het offshore platform. Het is een zonnige dag en de lucht is helder; we kunnen het platform vanaf de zeewering zien. Boven ons zweeft een windturbine.<\/p>\n\n\n\n

Het Saoedi-Arabische bedrijf TAQA is de eigenaar van de voormalige gaswinningsinfrastructuur, die ooit werd gebruikt om gas te winnen uit de nu bijna lege velden P18-2, P18-4 en P18-6. Hoewel de structuur hetzelfde zal blijven, zal deze niet veranderen. Hoewel de structuur hetzelfde zal blijven, zullen de pijpen en instrumenten die nodig waren om het gas op te pompen worden vervangen door een aantal die geschikt zijn voor CO2<\/sub>-opslag. De putten moeten ook worden omgebouwd tot kooldioxide-injectoren. Daarnaast zullen zonnepanelen en een windmolen het platform van groene stroom voorzien. Het zeeplatform wordt ook digitaal verbonden met het compressiestation om de twee systemen te synchroniseren.<\/p>\n\n\n\n

2026 staat voor de deur. Vanaf dan zal de pijpleiding 15 jaar lang in bedrijf zijn. En daarna? \u201cCCS is nu nodig en zal nog steeds nodig zijn om emissies te compenseren, maar ik hoop dat CCS voor fossiele brandstoffen zo kort mogelijk nodig zal zijn,\u201d besluit Driessen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het eerste Nederlandse CCS-project (Carbon Capture and Storage) is geen alledaags project. Het heet Porthos en gaat in een uitgeput gasreservoir 20 kilometer van de kustlijn CO2 opslaan die is afgevangen door industri\u00eble installaties in de haven van Rotterdam. De werkzaamheden zijn eerder dit jaar begonnen en de infrastructuur moet in 2026 operationeel zijn. Het […]<\/p>\n","protected":false},"author":2084,"featured_media":505607,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[123226],"tags":[115975,123910,123799],"location":[6759],"article_type":[43133],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[82815],"class_list":["post-490944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-green-nl","tag-ccs-nl","tag-koolstofafvang-nl","tag-road-to-2050-nl","location-nederland","article_type-achtergrond","reboot-archive-green"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"Voor de nieuwe aflevering van Road to 2050 bezocht Mauro Mereu de bouwplaats van Porthos, het eerste Nederlandse project voor koolstofafvang en -opslag.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Mauro Mereu","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/mauro-mereu\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/20-1.png","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["GREEN+<\/a>"],"unlinked":["GREEN+<\/span>"]},"tags":{"linked":["CCS<\/a>","koolstofafvang<\/a>","Road to 2050<\/a>"],"unlinked":["CCS<\/span>","koolstofafvang<\/span>","Road to 2050<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 1 year ago","modified":"Updated 1 year ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on October 28, 2024","modified":"Updated on October 28, 2024"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on October 28, 2024 6:30 am","modified":"Updated on October 28, 2024 6:30 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2084"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=490944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/490944\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/505607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=490944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=490944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=490944"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=490944"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=490944"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=490944"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=490944"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=490944"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=490944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}