Als Jos Vankan, principal scientist bij NLR, niet aan het werk is, is hij regelmatig op het water te vinden met zijn kite. \u201cDan komt het toch wel samen he? Ik zeg wel eens dat ik niet per se iets met luchtvaart heb, maar uiteindelijk ben ik ook in mijn vrije tijd met aerodynamica bezig.\u201d Wie met Jos in gesprek gaat over zijn vak, ziet een gedreven, maar vooral bescheiden onderzoeker. Zijn curriculum vitae daarentegen laat niets aan de verbeelding over. De geboren en getogen Limburger heeft tientallen wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan.<\/p>\n\n\n\n
Jos werkt op de afdeling Collaborative Engineering Systems, waar een groot deel van zijn werk in het teken staat van de grootste uitdaging voor de luchtvaart op dit moment: verduurzamen. Aan de hand van wiskundige modellen kan de onderzoeker voorspellen hoe een vliegtuig zich gedraagt onder snel veranderende omstandigheden. Met deze modellen kan het gebruik van verschillende aandrijvingen, zoals op kerosine, waterstof of elektriciteit, maar ook van lichte en sterke materialen, zoals koolstofvezel versterkte composieten, onderzocht worden.<\/p>\n\n\n\n
\u201cAls passagier merk je er niets van dat de vleugels en romp van het vliegtuig zijn gemaakt van composiet dat lichter is dan aluminium, waardoor het vliegtuig minder brandstof gebruikt en dus zuiniger en schoner vliegt. Maar voor ons klimaat en milieu maken dit soort ontwikkelingen samen een groot verschil. Het is heel gaaf om daar onderdeel van te zijn; bij NLR werken we met meer dan zevenhonderd mensen dag in dag uit aan een betere luchtvaart.\u201d<\/p>\n\n\n
Het optimale gebruik van composiet voor vliegtuigonderdelen is ingewikkeld. Een composiet bestaat altijd uit twee of meer materialen. \u201cDat kunnen bijvoorbeeld een thermoplastmatrix en carbon (koolstof)vezels zijn. Thermoplasten, in tegenstelling tot thermoharders, smelten bij verhitting. De carbonvezels, die ultrasterk zijn, liggen als het ware ingebed in die thermoplast in de vorm van lange draden met een bepaalde ori\u00ebntatie\u201d, legt Jos uit. Zo wordt een vleugel van een vliegtuig gemaakt van hele dunne laagjes composiet (een of enkele tienden van een millimeter dik) die op elkaar gestapeld worden tot een plaat van \u00e9\u00e9n of enkele millimeters dik.<\/p>\n\n\n\n
Een techniek om dit soort thermoplastische koolstofcomposieten aan elkaar te verbinden, is lassen met elektromagnetische inductie. De carbonvezels uit het materiaal kunnen heel goed elektriciteit geleiden, het matrixmateriaal (de thermoplast) heeft juist een hoge elektrische weerstand. \u201cDoor de geleiding van de vezels kun je de matrix verhitten via een inductiemechanisme. Daarbij is de ori\u00ebntatie van de vezels heel belangrijk. In die stapeling van laagjes composiet liggen dus allemaal vezels in verschillende ori\u00ebntaties die bepalend zijn voor de verdeling van de opwarming in het materiaal. Je hebt dus te maken met hele complexe fenomenen op heel kleine schaal.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\n\u201c<\/em>Het is een enorme uitdaging, maar ik vind het geweldig als het uiteindelijk lukt.\u201d<\/em><\/p>\nJos Vankan<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n
Het project waarin dit onderzocht is, dat zo\u2019n vijf jaar heeft geduurd, heeft erin geresulteerd dat er steeds meer kennis is van de productieprocessen van vliegtuigen die composiet als romp- of vleugelmateriaal gebruiken. \u201cAls je onderzoek doet met verschillende disciplines zoals elektromagnetisme, mechanica, materiaalkunde en productietechniek, moet je elkaar \u00e9cht goed begrijpen. Dat is een enorme uitdaging, maar ik vind het geweldig als het uiteindelijk lukt.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Hybride configuratie<\/h2>\n\n\n\n
Ook is Jos namens NLR betrokken bij projecten op het gebied van hybride voortstuwing (Hybrid Electric Propulsion). Het toestel maakt dan tijdens een vlucht gebruik van verschillende energiebronnen en aandrijflijnen, bijvoorbeeld parallel of serieel. De combinatie van energiebronnen moet het mogelijk maken om de totale energie-effici\u00ebntie te optimaliseren en brandstofverbruik te verminderen.<\/p>\n\n\n\n
\u201cStel dat je batterijen in de vleugels onderbrengt, in plaats van in de romp. Hoe ver kun je dan vliegen met hoeveel passagiers? Welke impact heeft het als je een iets andere motor gebruikt? Het antwoord op deze vragen kunnen wij aan de hand van modellen zo goed mogelijk proberen te voorspellen.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Van fundamenteel naar praktijkgericht onderzoek<\/h2>\n\n\n\n
<\/a>Skip backward<\/em> naar 1996. Jos is net gepromoveerd op de microstructuur van biologisch materiaal aan de Maastricht University en TU Eindhoven. Hij verstuurt tientallen sollicitatiebrieven naar bedrijven waar hij praktijkgericht onderzoek kan doen \u2013 Philips, DSM, het KNMI; ze komen allemaal voorbij. Het is een zoektocht, want de arbeidsmarkt van eind vorige eeuw is het tegenovergestelde van de arbeidsmarkt nu.<\/p>\n\n\n\n
Tot hij een reactie krijgt van NLR. \u201cIk had tot dat moment eigenlijk niet heel veel met luchtvaart\u201d, bekent Jos glimlachend. Toch blijkt het een gouden match, want 25 jaar later loopt hij nog steeds rond in de gangen van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum in Amsterdam. Hij is niet zo\u2019n \u201ctrots type\u201d en wil zijn werk vooral gewoon go\u00e9d doen. \u201cWat dat betreft ben ik toch meer een nuchtere Noord-Hollander dan een ambitieuze Limburger\u201d, concludeert hij met een glimlach. Voor zijn baan bij NLR verhuisde hij in 1996 naar de contreien van Amsterdam. Het was een kleine cultuurshock, maar inmiddels voelt hij zich er helemaal thuis.<\/p>\n\n\n
<\/a><\/div><\/div>Voor een elektrische luchtvaart moet het hele ecosysteem mee<\/div>Waar energiecentrales en zware industrie steeds grotere stappen zetten in de transitie naar een CO\u2082-vrije sector, heeft de luchtvaart het moeilijk. <\/div><\/div><\/div>\n\n\nEen duurzame, groenere luchtvaart heeft zich als een rode draad vervlochten met zijn carri\u00e8re, maar dat de sector pas sinds kort kijkt hoe er zuiniger en effici\u00ebnter gevlogen kan worden, is een misvatting die de onderzoeker de wereld uit wil helpen. \u201cDe afgelopen vijftig jaar is de hoeveelheid kerosine die een vliegtuig nodig heeft bijna gedecimeerd. De sector heeft enorme stappen gezet. Die nuance mis ik soms. De toon anno 2023 is dat de luchtvaart vervuilend en slecht is. Maar het is niet zozeer dat vliegen vervuilend is: heel snel heel ver reizen, dat is vervuilend, of dat nou per vliegtuig gebeurt of anderszins.\u201d<\/p>\n\n\n\n
De onderzoeker verwacht dat de sector \u2013 net als in de afgelopen vijftig jaar \u2013 de aankomende vijftig jaar nog energie-effici\u00ebnter zal worden. Maar, hoe zuiniger, schoner en effici\u00ebnter de luchtvaart wordt, hoe moeilijker verdere verbeteringen worden. \u201cHet is een grote uitdaging, waar NLR, samen met andere instanties en bedrijven, heel hard aan werkt. Ik vind het ontzettend leuk om daar mijn steentje aan bij te dragen.\u201d<\/p>\n\n\n\n
In de volgende aflevering (augustus-september 2023): Ellen van Leeuwen, principal engineer, en haar passie voor data in haar werk voor geluidhinder en regelgeving voor de Koninklijke luchtmacht. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Als Jos Vankan, principal scientist bij NLR, niet aan het werk is, is hij regelmatig op het water te vinden met zijn kite. \u201cDan komt het toch wel samen he? Ik zeg wel eens dat ik niet per se iets met luchtvaart heb, maar uiteindelijk ben ik ook in mijn vrije tijd met aerodynamica bezig.\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1744,"featured_media":495577,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"views\/single-partner.blade.php","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[90826],"tags":[121384,111919,1057,82210],"location":[6759],"article_type":[6758],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-452727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mobility-nl-nl","tag-de-mensen-van-nlr-nl","tag-duurzame-luchtvaart-nl","tag-luchtvaart-nl","tag-nlr-nl","location-nederland","article_type-interview"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"In de serie \u2018De mensen van NLR\u2019 laten we zien wie de experts zijn van het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum. Wat drijft hen en waar ze aan werken. In de eerste aflevering: Jos Vankan.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Aafke Eppinga","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/aafke-eppinga\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Josvankan.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Mobility<\/a>"],"unlinked":["Mobility<\/span>"]},"tags":{"linked":["De mensen van NLR<\/a>","duurzame luchtvaart<\/a>","luchtvaart<\/a>","NLR<\/a>"],"unlinked":["De mensen van NLR<\/span>","duurzame luchtvaart<\/span>","luchtvaart<\/span>","NLR<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 3 years ago","modified":"Updated 3 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on July 17, 2023","modified":"Updated on July 17, 2023"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on July 17, 2023 6:30 am","modified":"Updated on July 17, 2023 6:30 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/452727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1744"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=452727"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/452727\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/495577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=452727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=452727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=452727"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=452727"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=452727"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=452727"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=452727"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=452727"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=452727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![<\/a>Skip backward<\/em> naar 1996. Jos is net gepromoveerd op de microstructuur van biologisch materiaal aan de Maastricht University en TU Eindhoven. Hij verstuurt tientallen sollicitatiebrieven naar bedrijven waar hij praktijkgericht onderzoek kan doen \u2013 Philips, DSM, het KNMI; ze komen allemaal voorbij. Het is een zoektocht, want de arbeidsmarkt van eind vorige eeuw is het tegenovergestelde van de arbeidsmarkt nu.<\/p>\n\n\n\nTot hij een reactie krijgt van NLR. \u201cIk had tot dat moment eigenlijk niet heel veel met luchtvaart\u201d, bekent Jos glimlachend. Toch blijkt het een gouden match, want 25 jaar later loopt hij nog steeds rond in de gangen van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum in Amsterdam. Hij is niet zo\u2019n \u201ctrots type\u201d en wil zijn werk vooral gewoon go\u00e9d doen. \u201cWat dat betreft ben ik toch meer een nuchtere Noord-Hollander dan een ambitieuze Limburger\u201d, concludeert hij met een glimlach. Voor zijn baan bij NLR verhuisde hij in 1996 naar de contreien van Amsterdam. Het was een kleine cultuurshock, maar inmiddels voelt hij zich er helemaal thuis.<\/p>\n\n\n<\/a><\/div><\/div>Voor een elektrische luchtvaart moet het hele ecosysteem mee<\/div>Waar energiecentrales en zware industrie steeds grotere stappen zetten in de transitie naar een CO\u2082-vrije sector, heeft de luchtvaart het moeilijk. <\/div><\/div><\/div>\n\n\nEen duurzame, groenere luchtvaart heeft zich als een rode draad vervlochten met zijn carri\u00e8re, maar dat de sector pas sinds kort kijkt hoe er zuiniger en effici\u00ebnter gevlogen kan worden, is een misvatting die de onderzoeker de wereld uit wil helpen. \u201cDe afgelopen vijftig jaar is de hoeveelheid kerosine die een vliegtuig nodig heeft bijna gedecimeerd. De sector heeft enorme stappen gezet. Die nuance mis ik soms. De toon anno 2023 is dat de luchtvaart vervuilend en slecht is. Maar het is niet zozeer dat vliegen vervuilend is: heel snel heel ver reizen, dat is vervuilend, of dat nou per vliegtuig gebeurt of anderszins.\u201d<\/p>\n\n\n\nDe onderzoeker verwacht dat de sector \u2013 net als in de afgelopen vijftig jaar \u2013 de aankomende vijftig jaar nog energie-effici\u00ebnter zal worden. Maar, hoe zuiniger, schoner en effici\u00ebnter de luchtvaart wordt, hoe moeilijker verdere verbeteringen worden. \u201cHet is een grote uitdaging, waar NLR, samen met andere instanties en bedrijven, heel hard aan werkt. Ik vind het ontzettend leuk om daar mijn steentje aan bij te dragen.\u201d<\/p>\n\n\n\nIn de volgende aflevering (augustus-september 2023): Ellen van Leeuwen, principal engineer, en haar passie voor data in haar werk voor geluidhinder en regelgeving voor de Koninklijke luchtmacht. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Als Jos Vankan, principal scientist bij NLR, niet aan het werk is, is hij regelmatig op het water te vinden met zijn kite. \u201cDan komt het toch wel samen he? Ik zeg wel eens dat ik niet per se iets met luchtvaart heb, maar uiteindelijk ben ik ook in mijn vrije tijd met aerodynamica bezig.\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":1744,"featured_media":495577,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"views\/single-partner.blade.php","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[90826],"tags":[121384,111919,1057,82210],"location":[6759],"article_type":[6758],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-452727","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mobility-nl-nl","tag-de-mensen-van-nlr-nl","tag-duurzame-luchtvaart-nl","tag-luchtvaart-nl","tag-nlr-nl","location-nederland","article_type-interview"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"In de serie \u2018De mensen van NLR\u2019 laten we zien wie de experts zijn van het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum. Wat drijft hen en waar ze aan werken. In de eerste aflevering: Jos Vankan.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Aafke Eppinga","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/aafke-eppinga\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Josvankan.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Mobility<\/a>"],"unlinked":["Mobility<\/span>"]},"tags":{"linked":["De mensen van NLR<\/a>","duurzame luchtvaart<\/a>","luchtvaart<\/a>","NLR<\/a>"],"unlinked":["De mensen van NLR<\/span>","duurzame luchtvaart<\/span>","luchtvaart<\/span>","NLR<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 3 years ago","modified":"Updated 3 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on July 17, 2023","modified":"Updated on July 17, 2023"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on July 17, 2023 6:30 am","modified":"Updated on July 17, 2023 6:30 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/452727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1744"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=452727"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/452727\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/495577"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=452727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=452727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=452727"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=452727"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=452727"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=452727"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=452727"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=452727"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=452727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}](\"https:\/\/www.nlr.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Jos-eigen-foto-scaled.jpg\"){kind=link}