{"id":436424,"date":"2023-02-10T13:14:20","date_gmt":"2023-02-10T12:14:20","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=436424"},"modified":"2023-02-10T13:14:20","modified_gmt":"2023-02-10T12:14:20","slug":"waarom-het-exact-voorspellen-van-een-aardbeving-zo-ingewikkeld-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/waarom-het-exact-voorspellen-van-een-aardbeving-zo-ingewikkeld-is\/","title":{"rendered":"Waarom het exact voorspellen van een aardbeving zo ingewikkeld is"},"content":{"rendered":"\n

\u201cNiet ver\u201d, is het weinig opbeurende antwoord van L\u00e4slo Evers op de vraag hoever de wetenschap is met het kunnen voorspellen van aardbevingen. Evers is hoofd van de onderzoeksafdeling seismologie en akoestiek bij het KNMI en hoogleraar seismo-akoestiek aan de TU Delft. \u201cNiemand kan precies voorspellen waar en wanneer een aardbeving gaat plaatsvinden\u201d, zo vertelt hij.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
L\u00e4slo Evers<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zo\u2019n voorspelling is ingewikkeld, omdat er heel veel informatie nodig is. Bovendien is elke breuklijn anders. \u201cDan heb je het over vragen als: hoe makkelijk of hoe moeilijk worden spanningen ontladen langs zo\u2019n breukvlak? Wat zijn die spanningen dan in de ondergrond? Wanneer overschrijden ze een grenswaarde? Je zou een model willen bouwen dat dat allemaal in zich heeft, maar dat is nagenoeg onmogelijk.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hoogleraar geofysica aan de TU Delft Kees Wapenaar is onderzoeksleider van het VIRTUAL SEIS-programma. Het programma ontwikkelt seismische technologie\u00ebn om aardbevingsgevoelige gebieden beter te kunnen monitoren. Toch sluit ook hij zich aan bij collega Evers. \u201cDe metingen die wij gebruiken, gaan niet verder dan vier kilometer diep. Ze zijn voornamelijk gericht op het begrijpen van effecten van ge\u00efnduceerde seismiciteit, zoals in Groningen. Niet op het voorspellen ervan. Grotere aardbevingen zitten vaak dieper en beslaan een veel groter gebied. Ook die kun je niet exact voorspellen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Anatoli\u00eb zit klem<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De aardbeving van afgelopen maandag veroorzaakt een grote humanitaire ramp in Turkije en Syri\u00eb. Het dodental is inmiddels de negentienduizend gepasseerd<\/a> en Erdogan riep voor de aankomende drie maanden de noodtoestand uit. <\/p>\n\n\n\n

De beving in Turkije was vrij ondiep \u2013 het hypocentrum lag op achttien kilometer \u2013 en had grote gevolgen in het epicentrum; de locatie waar de beving het aardoppervlak bereikt. Turkije ligt op een relatief kleine plaat \u2013 de Anatolische plaat \u2013 tussen drie grote aardplaten in: de Arabische, Afrikaanse \u00e9n de Euraziatische plaat. Maandagnacht verschoof de kleine, Turkse laatste plaat binnen een minuut zeker een paar meter ten opzichte van de grote Arabische plaat. Dat veroorzaakte een aardbeving van 7,8 op de schaal van Richter.<\/p>\n\n\n\n

Evers: \u201cEen zijschuiving noemen we dat. De aarde is dus een paar meter verschoven langs het breukvlak, maar dat breukvlak zelf is honderden kilometers lang.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Naschokken en samenstelling van de ondergrond<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

De aardbeving zorgt voor hevige naschokken. Op maandag werd er een naschok gemeten van 6,9 op de schaal van Richter en een dag later, op dinsdag, van 5. De naschokken ontstaan omdat de aarde weer bezig is om terug in evenwicht te komen, aldus de hoogleraar. \u201cDat zijn opnieuw enorme klappen. Die naschokken zijn heel afhankelijk van het type aardbeving en het bronmechanisme van de beving. In dit geval zijn dat dus die twee stukken aardkorst die langs elkaar schuiven.”<\/p>\n\n\n\n

Ook de samenstelling van de ondergrond is een belangrijke factor voor het effect van een aardbeving, legt Evers uit. \u201cAls de ondergrond nabij het aardoppervlak uit een slap sediment bestaat, zoals klei of veen, zijn de effecten heel groot. Het seismische signaal komt dan minder weerstand tegen.\u201d<\/p>\n\n\n

<\/a>
<\/div><\/div>
Ratten kunnen mensen in aardbevingsgebied vinden. Maar hoe vind je de rat terug?<\/div>
Bram van Kasteren onderzoekt hoe ratten mensen in aardbevingsgebied onder het puin kunnen vinden. <\/div><\/div><\/div>\n\n\n

Aardbevingsbestendig bouwen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Een logische vervolgvraag is volgens Evers wat we precies zouden hebben aan een voorspelling. We weten immers vanuit de geschiedenis al heel lang wat voor bevingen waar optreden en welke effecten ze hebben. \u201cBegrijp me niet verkeerd, de ramp die zich voltrekt in Turkije en Syri\u00eb is verschrikkelijk. Maar dat deze beving optreedt in deze regio, is goed te verklaren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Het is volgens de hoogleraar dan ook van belang om te kijken hoe een regio zich kan weren tegen een beving. Daar bestaan internationale bouwcodes voor. In Europa hebben we bijvoorbeeld de seismische bouwcode \u2018Eurocode 8\u2019 en Japan heeft de \u2018Buidling Standard Law\u2019.<\/p>\n\n\n\n

Turkije ligt op geologische breuklijnen en het is niet de eerste keer dat het land getroffen wordt door zo\u2019n zware aardbeving. Ook in 1999 kwamen bij een aardbeving in het noordwesten van Turkije zo\u2019n zeventienduizend mensen<\/a> om het leven. Na deze beving werden nieuwe regels ingesteld. Alle nieuwbouw moet aan aardbevingsbestendige maatregelen voldoen, zoals bouwen met gewapend beton. Veel gebouwen die afgelopen week instortten, komen uit de jaren tachtig en negentig en voldoen niet aan deze criteria.<\/p>\n\n\n

<\/a>
<\/div><\/div>
Techplossingen helpen de nasleep van een aardbeving te beperken<\/div>
Turkije en Syri\u00eb zijn getroffen door een zware aardbeving. Daarbij vielen vele honderden doden en duizenden gewonden. En dat aantal zal naar alle waarschijnlijkheid nog verder oplopen. <\/div><\/div><\/div>\n\n\n

Seismologische isolatie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Nog beter dan bouwen met gewapend beton is seismologische isolatie. Ishan Bal, voormalig hoogleraar aan de Technische Universiteit van Istanbul, legt in dit artikel van de Volkskrant<\/a> uit hoe dat werkt. Een gebouw wordt dan op een dubbele fundering gebouwd. Tussen die fundering bewegen ballen heen en weer, waardoor het gebouw losstaat van de trillende aarde. De luchthaven van Istanbul, zeven ziekenhuizen in het zuiden van Turkije, maar ook nieuwe woningen in Groningen, zijn met deze techniek gebouwd.<\/p>\n\n\n\n

VirtualSeis<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Al zijn we nog ver verwijderd van het kunnen voorspellen van aardbevingen, er wordt wel veel onderzoek gedaan naar het voorspellen van effecten die een aardbeving teweegbrengt. Zo leverde het VirtualSeis-programma<\/a> van Wapenaar veelbelovende resultaten op. Door middel van virtuele aardbevingsbronnen samen te stellen op basis van data uit metingen in het veld kan de groep inmiddels nauwkeurig nabootsen welke effecten een ge\u00efnduceerde aardbeving kan hebben. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Professor Kees Wapenaar<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u201cWe hebben veel nieuwe theorie gevormd en daarmee onze software verder ontwikkeld. Onze virtuele bronnen worden steeds nauwkeuriger. Verder werkt collega Guy Drijkoningen aan een nieuwe methode waarbij we in plaats van geofoons glasvezel gebruiken om metingen te doen. Het grote voordeel daarvan is dat je continu kunt meten over de hele lengte van de glasvezel, in plaats van \u00e9\u00e9n geofoon op iedere twintig meter.\u201d<\/p>\n\n\n\n

VirtualSeis is gelinkt aan het grotere onderzoeksprogramma DeepNL van NWO<\/a>. Het doel van dit programma is om kennis van de dynamiek van de ondergrond te verbreden. Zo wordt er bijvoorbeeld door Auke Barnhoorn (TU Delft) gekeken naar het nabootsen van ge\u00efnduceerde aardbevingen op schaal in een laboratorium. \u201cOm toch te kijken hoe we met metingen in de buurt kunnen komen bij voorspellingen\u201d, besluit Wapenaar. De eerste resultaten van het onderzoek zijn bemoedigend, maar werken vooralsnog alleen op laboratorium schaal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cNiet ver\u201d, is het weinig opbeurende antwoord van L\u00e4slo Evers op de vraag hoever de wetenschap is met het kunnen voorspellen van aardbevingen. Evers is hoofd van de onderzoeksafdeling seismologie en akoestiek bij het KNMI en hoogleraar seismo-akoestiek aan de TU Delft. \u201cNiemand kan precies voorspellen waar en wanneer een aardbeving gaat plaatsvinden\u201d, zo vertelt […]<\/p>\n","protected":false},"author":1744,"featured_media":495241,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[1039],"tags":[119671,119674,1060,76005],"location":[6759],"article_type":[60156],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-436424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sustainability-nl-nl","tag-aardbevingsbestendig-bouwen-nl","tag-seismologie-nl","tag-tu-delft-nl","tag-turkije-nl","location-nederland","article_type-nieuws"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"In Turkije en Syri\u00eb voltrekt zich een humanitaire ramp als gevolg van een zware aardbeving. Een vraag die vaak voorbijkomt is: hoever is de wetenschap als het gaat om voorspellen van aardbevingen? ","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Aafke Eppinga","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/aafke-eppinga\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/earthquake-gfaca90acc_1920.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Sustainability<\/a>"],"unlinked":["Sustainability<\/span>"]},"tags":{"linked":["aardbevingsbestendig bouwen<\/a>","seismologie<\/a>","TU Delft<\/a>","Turkije<\/a>"],"unlinked":["aardbevingsbestendig bouwen<\/span>","seismologie<\/span>","TU Delft<\/span>","Turkije<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 3 years ago","modified":"Updated 3 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on February 10, 2023","modified":"Updated on February 10, 2023"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on February 10, 2023 1:14 pm","modified":"Updated on February 10, 2023 1:14 pm"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/436424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1744"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=436424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/436424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/495241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=436424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=436424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=436424"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=436424"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=436424"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=436424"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=436424"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=436424"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=436424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}