{"id":385554,"date":"2022-07-13T06:30:00","date_gmt":"2022-07-13T04:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=385554"},"modified":"2022-07-13T06:30:00","modified_gmt":"2022-07-13T04:30:00","slug":"twente-wil-het-chipdesigncentrum-van-europa-worden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/twente-wil-het-chipdesigncentrum-van-europa-worden\/","title":{"rendered":"Twente wil h\u00e9t chipdesigncentrum van Europa worden"},"content":{"rendered":"\n

De gascrisis drukt ons nog eens met de neus op de feiten. We zijn voor essenti\u00eble processen die de samenleving draaiende houden te afhankelijk van landen buiten Europa. Ook als het gaat om de productie van chips streeft Europa ernaar om meer op eigen benen te gaan staan. Twente wil daar een voortrekkersrol in spelen. De Universiteit Twente, het instituut voor nanotechnologisch onderzoek MESA+<\/a> en tientallen bedrijven in de regio hebben zich verenigd in het cluster ChipTech Twente<\/a>, dat ervoor gaat zorgen dat het ambitieuze plan gerealiseerd wordt. \u201cAlle ingredi\u00ebnten zijn hier in de regio aanwezig\u201d, zegt Bram Nauta, hoogleraar Integrated Circuit Design<\/a> Universiteit Twente.<\/p>\n\n\n\n

Zonder chips staat de wereld stil. We hebben ze nodig voor koelingssystemen in winkels, voor verkeerslichten, voor de internetverbinding en zelfs voor onze elektrische tandenborstel. Europa is voor haar chipvoorziening momenteel sterk afhankelijk van landen als Taiwan en Korea, maar als het aan de Europese Unie ligt komt daar op korte termijn verandering in. Europa wil met The European Chips Act<\/a> de positie van Europa versterken en de chipproductie voor 2030 verdubbelen. Er is dus werk aan de winkel, ook in Nederland.<\/p>\n\n\n\n

Chipdesign in Twente<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

De regio Twente streeft er met het Chip Tech consortium naar om een sleutelpositie in te nemen. De regio bewees afgelopen jaren al de ingredi\u00ebnten in huis te hebben om de chipsystemen van de toekomst te ontwikkelen. Er zijn nu negen chipontwerpbedrijven in de regio die (delen van) chips ontwerpen voor verschillende, wereldwijd opererende fabrikanten. Zij ontwerpen de chips waar nu zo\u2019n enorm tekort aan is en nemen een belangrijke internationale positie in. Zonder structureel geld en zonder nieuw talent kan Europa onvoldoende haar ambities waarmaken. Daarnaast zijn er bedrijven als LioniX International<\/a> en PhiX<\/a> die bekend staan om hun ontwikkeling van fotonische chips, welke met licht in plaats van elektronen hun functies kunnen uitvoeren. Ook hebben bedrijven gericht op microflu\u00efdische chips, zoals Micronit<\/a>, Medspray<\/a> en Uneedle<\/a>, zich in de regio gevestigd. En binnen de Universiteit Twente<\/a> (UT) is er een groeiende vakgroep rondom labs-on-a-chip: kleine apparaten die die verschillende laboratoriumfuncties op een enkele chip integreren.<\/p>\n\n\n\n

Afgelopen jaren vonden er dus al stevige ontwikkelingen plaats. Maar de ambities van Chip Tech Twente reiken verder. Want de toekomst van chips ligt in de integratie van de verschillende systemen die in de regio ontwikkeld worden. \u201cNeem bijvoorbeeld de MedTech-industrie\u201d, licht Nauta toe. \u201cIn deze sector komen heel veel verschillende systemen samen. Wat als je die kunt integreren? Dan zou het zomaar eens mogelijk kunnen zijn om wc-papier te laten fungeren als detecteringssysteem voor ziekten tijdens een toiletbezoekje. Zo\u2019n slim ge\u00efntegreerd systeem bestaat nog niet. Wij zouden daar, hier in Twente, verandering in kunnen brengen.\u201d<\/p>\n\n\n

<\/a>
<\/div><\/div>
1 miljoen gigaherz; sneller gaat een microchip niet<\/div>
De maximumsnelheid van signaaloverdracht in microchips is ongeveer \u00e9\u00e9n petahertz (\u00e9\u00e9n miljoen gigahertz), hetgeen ongeveer 100.000 maal sneller is dan de huidige transistors. <\/div><\/div><\/div>\n\n\n

Foundry voor heterogene systemen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Twente erkent de urgentie van de integratie van systemen en gaat een volgende stap zetten: Het opzetten van een pure-play foundry<\/em>, waar bedrijven samen aan heterogene toepassingen kunnen werken. Bedrijven en wetenschappers kunnen er naast elkaar op kleine schaal prototypes maken en aan nieuwe ontwerpen werken. Er zullen ook machines beschikbaar komen die het gehele systeem eromheen kunnen produceren.<\/p>\n\n\n\n

Het realiseren van zo\u2019n foundry is een zeer goed idee, vindt Nauta. In juni overhandigde hij, samen met Timo Meinders, zakelijk directeur van het MESA+ Instituut, het ambitieplan aan Europarlementari\u00ebr Bart Groothuis<\/a> voor het versterken van de Chip Tech in Twente. \u201cBedrijven werken er zij aan zij aan innovatieve eindproducten, die vandaag de dag nog niet eens bestaan. Denk aan een stofzuiger met sensoren die vlekken kan \u2018ruiken\u2019 en daardoor effectiever kan doen waar het voor gemaakt is. Of neem het airbagsysteem dat ik net noemde. Zo\u2019n foundry is de ideale locatie om dergelijke toepassingen tot leven te brengen. Maar voordat zulke toepassingen op grote schaal geproduceerd worden, moeten ze eerst ontworpen worden. Dat is precies waar we hier in Twente goed in zijn. We moeten alleen nog zien dat we de neuzen van bedrijven dezelfde kant op krijgen en dat ze gaan samenwerken. De foundry zal daarbij helpen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Meer ge\u00efntegreerde systemen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Door de jaren heen slaagden verschillende Twentse chipdesignbedrijven er al in om verschillende ge\u00efntegreerde toepassingen in de markt te zetten. Het Enschedese Axign<\/a> ontwikkelde een versterker met chips die het geluid van draadloze speakers verbetert. De versterkers worden onder andere verwerkt in de geluidssystemen van de Amerikaanse producent JBL. QBayLogic<\/a> werkt samen met toonaangevende bedrijven en instellingen, waaronder Airbus en TNO, aan een chipdesign (met daarin zowel analoge als digitale elementen) voor een laseroplossing binnen het TOmCAT-project (Terabit Optical Communication Adaptive Terminal). Dit project moet lasercommunicatie met hoge verwerkingscapaciteit tussen grondstations en satellieten mogelijk maken. Uiteindelijk is het doel van de foundry om dus nog meer van dergelijke toepassingen te stimuleren.<\/p>\n\n\n\n

Uniek start-up klimaat<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Dat Twente zoveel potentie heeft op het gebied van chipdesign, heeft onder meer te maken met het unieke start-up klimaat. In de Brainport regio, het innovatie ecosysteem van Eindhoven, vestigen zich al decennia lang grote bedrijven als ASML en Philips. In Twente ontbreekt het aan grote techgiganten. Maar daardoor is er juist ruimte voor de kleinere tech start-ups in de regio. \u201cStudenten die afstuderen aan de universiteit in Eindhoven komen uiteindelijk terecht bij die techreuzen. De prikkel om een eigen bedrijf te starten is er minder aanwezig. In Twente hebben zich over de jaren heen al zo\u2019n negen bedrijven gericht op chipontwerp gevestigd, voortkomend uit de vakgroep van de Universiteit Twente. Onze studenten, die gewild zijn over de hele wereld, in combinatie met deze chipgerelateerde bedrijven, trekken op hun beurt ook weer nieuwe bedrijvigheid aan. En nu hebben we hier dus een ecosysteem met als potentie om het wereldtoneel te kunnen bedienen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Groeifondsen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Ook groeifondstoekenningen in Twente dragen bij aan de ambitie van de regio om d\u00e9 locatie te worden voor de ontwikkeling, productie en packaging van heterogene systemen. Ivan Stojanovic is projectmanager ge\u00efntegreerde fotonica en semicon bij Oost NL<\/a>. Hij is er van overtuigd dat twee toekenningen in het bijzonder, namelijk die vanuit PhotonDelta<\/a> en van NXTGEN HIGHTECH<\/a>, een grote rol spelen. \u201cBinnen deze toekenningen is er ruimte voor onderzoeksgeld om te komen tot verschillende heterogene systemen welke unieke applicatievelden zullen kunnen bedienen\u201d, licht Stojanovic toe. <\/p>\n\n\n\n

Binnen PhotonDelta wordt er gekeken welke stappen er nodig zijn om fotonische chips naar een hoger plan te brengen en naar hoe de productie nog effici\u00ebnter kan. \u201cZie het als het ontwikkelen van het kookboek van de fotonische chip. We werken daarbij samen met Twentse partijen, maar ook met partijen uit Brabant, zoals Smart Photonics. Fotonische chips zullen een belangrijke rol spelen in heterogene systemen, net als elektronische chips. Maar daarom moeten we deze wel marktrijp krijgen en alle bottlenecks er uit halen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

NXTGEN HIGHTECH is een breder ingeschoten programma waarin wordt onderzocht hoe Nederland haar sterke technologische positie kan vasthouden op gebieden als biomedische technologie, agrifood en laser satelliet communicatie. \u201cIn dit programma ontwikkelen we de tools en apparatuur die dit mogelijk maken. Daarbij hoort ook het maken van apparatuur die heterogene integratie mogelijk maken en de daaruit komende systemen klaarstomen voor de aanstaande marktvraag. Denk hierbij aan systemen die gebruik gaan maken van MEMS sensoren, fotonische chips en sensoren maar ook elektronische chips en sensoren. Die moeten we allemaal kunnen assembleren en testen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Kwestie van durven<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Net als Nauta heeft ook Stojanovic er vertrouwen in dat Twente met al haar kennis en expertise een voortrekkersrol gaat innemen op het gebied van heterogeen systeem design. \u201cHet is nu vooral een kwestie van durven. Als we nu investeren, en er hier straks een foundry staat, dan zijn we klaar voor de ontwikkelingen die ons in de toekomst te wachten staan. Ik denk dat Twente het kan.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De komende maanden gaat ChipTech Twente aan de slag om een roadmap op te stellen. Naar verwachting wordt deze in september afgerond.<\/p>\n\n\n\n


<\/h3>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De gascrisis drukt ons nog eens met de neus op de feiten. We zijn voor essenti\u00eble processen die de samenleving draaiende houden te afhankelijk van landen buiten Europa. Ook als het gaat om de productie van chips streeft Europa ernaar om meer op eigen benen te gaan staan. Twente wil daar een voortrekkersrol in spelen. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1780,"featured_media":516881,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"views\/single-partner.blade.php","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[90877],"tags":[111085],"location":[6759],"article_type":[43133],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-385554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-digital-nl-nl","tag-kennispark-twente-nl","location-nederland","article_type-achtergrond"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"Europa wil op eigen benen gaan staan als het gaat om chipdesign. Twente kan daar een sleutelrol in spelen.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Elcke Vels","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/elckevels\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/pexels-pok-rie-1432669-scaled.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Digital<\/a>"],"unlinked":["Digital<\/span>"]},"tags":{"linked":["Kennispark Twente<\/a>"],"unlinked":["Kennispark Twente<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 4 years ago","modified":"Updated 4 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on July 13, 2022","modified":"Updated on July 13, 2022"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on July 13, 2022 6:30 am","modified":"Updated on July 13, 2022 6:30 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1780"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=385554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/385554\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/516881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=385554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=385554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=385554"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=385554"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=385554"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=385554"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=385554"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=385554"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=385554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}