{"id":382530,"date":"2022-06-22T15:36:43","date_gmt":"2022-06-22T13:36:43","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=382530"},"modified":"2022-06-22T15:36:43","modified_gmt":"2022-06-22T13:36:43","slug":"van-de-eerste-3d-printers-in-het-land-tot-volwaardige-industrie-bart-kooijmans-zag-elke-stap-in-de-ontwikkeling-van-additive-manufacturing","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/van-de-eerste-3d-printers-in-het-land-tot-volwaardige-industrie-bart-kooijmans-zag-elke-stap-in-de-ontwikkeling-van-additive-manufacturing\/","title":{"rendered":"Van de eerste 3D-printers in het land tot volwaardige industrie: Bart Kooijmans zag elke stap in de ontwikkeling van Additive Manufacturing"},"content":{"rendered":"\n

Laagje voor laagje een product opbouwen vanuit de computer. Eind jaren negentig klonk 3D-printen nog als science fiction, nu is het een common technology, <\/em>zegt Bart Kooijmans, Program Manager Precision Technologies bij Mikrocentrum<\/a>. \u201c<\/em>Het komt terug in industri\u00eble eindproducten en steeds meer mensen hebben thuis een 3D-printer staan.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Kooijmans was een van de pioniers voor de introductie van de 3D-techniek in de industrie. Als onderzoeker bij Rapid Prototyping van TNO Industrie en Techniek<\/a> mocht hij eind jaren negentig de eerste 3D-printers vanuit heel de wereld kopen om te verkennen wat de technologie de Nederlandse industrie kon brengen. \u201cWe onderkenden toen al dat dit een ontwrichtende technologie zou zijn.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Boekdrukkunst<\/h2>\n\n\n\n

\u201cVoor de tijd van 3D-printen begon je met een klomp materiaal, zoals staal of plastic. Daar omheen freesde je dan alles weg en hield je over wat je wilde hebben. Er was al iets. Of je injecteerde een materiaal in een vormholte, voor massafabricage. Met 3D-printen is er nog niets. Het is een totaal omgekeerde werkwijze, met minder afval en meer vormvrijheid. Je kan er allerlei vormen van maken die je met draaien, boren en frezen niet kan maken. Een techniek waar verder ook geen gereedschap voor nodig is.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Kooijmans weet nog dat hij met collega\u2019s colleges gaf over 3D-printen aan de Technische Universiteit Eindhoven<\/a>. De studenten konden dat toen nog als een vak kiezen, legt Kooijmans uit. Kooijmans werd toentertijd \u201ceen beetje uitgelachen\u201d als hij de analogie maakte naar de boekdrukkunst. \u201cEerst schreef je een boek. De boekdrukkunst maakte dat je dat kon vermenigvuldigen naar duizenden stuks. Met een printer konden we vervolgens weer unieke enkelstuks maken. Weer later was het heel normaal dat je zo\u2019n printer thuis had staan. We schetsten een beeld dat dat met 3D-printen ook zou gaan. Toen werd er gelachen, maar twintig jaar later koop je een 3D-printer in de speelgoedwinkel voor je kind.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Kortere ontwerptijd<\/h2>\n\n\n\n

Bij TNO bracht Kooijmans met zijn collega\u2019s de eerste printers naar Nederland. Zoals de Stratasys<\/a> machine uit Amerika, de Kira 3D-printer<\/a> uit Japan en de Actua wax printer<\/a>. Er kwam een steeds uitgebreider spectrum van technologie\u00ebn en materialen. Vanuit de speciaal daarvoor opgezette demo-afdeling Rapid Prototyping werd de toepasbaarheid voor de Nederlandse industrie getest. <\/p>\n\n\n\n

\u201cWe keken samen met een bedrijf hoe het er zijn voordeel mee kon doen”, zegt Kooijmans. \u201cWat toentertijd ontbrak was de vraag. Niemand kende deze techniek nog.\u201d Een concurrentievoordeel bleek de kortere ontwerptijd. \u201cIn een mum van tijd hield je een eerste prototype vast.\u201d <\/p>\n\n\n\n

In tien jaar tijd groeiden de initiatieven uit naar Europees gesubsidieerde projecten waar onderzoeksinstituten van meerdere landen aan werkten. \u201cZo hebben we het hele toepassingsgebied ontgonnen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Stroomversnelling<\/h2>\n\n\n\n

Dat deden wij in het open industri\u00eble domein, zegt Kooijmans, \u201cMaar het gebeurde ook als \u2018best-kept-secret\u2019 achter de gesloten deuren van grote belanghebbenden zoals de automobiel industrie, luchtvaart en OEM\u2019s, die hierin een kans zagen grote stappen te maken in hun voorsprong op de concurrentie.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De ontwikkelingen binnen 3D-printen kwamen in een enorme stroomversnelling, gaat Kooijmans verder. \u201cMet stimuleringsgelden wierpen regio\u2019s en internationale instituten zich op als centra van ontwikkeling.\u201d Als voorbeeld noemt Kooijmans de Brainportregio, met op Brainport Industrie Campus<\/a> (BIC) een eigen verzamelplaats voor de gehele keten. \u201cMaar ook in Twente, Amsterdam en Rotterdam zijn er ontwikkelcentra. En in Belgi\u00eb is Flam3D<\/a> een vooraanstaand overkoepelend initiatief.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De industrie heeft 3D-printen helemaal door ontwikkeld tot een productietechnologie waarmee je hoogwaardige producten kan maken, aldus Kooijmans. Voor de hightech maakindustrie biedt 3D-printen met metaal weer een heel nieuw toepassingsgebied. Kooijmans: \u201cOf printen met hoogwaardige technische kunststoffen of biomaterialen. We spreken dan eigenlijk niet meer van 3D-printen, maar van echte Additive Manufacturng van eindproducten. Daarbij komt ook een heel stuk certificering kijken. Je moet wel een product kunnen maken dat je veilig in een vliegtuig durft te schroeven. Of een kroon van technische keramiek: die mag je niet zomaar in een mond plakken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Onderhoud op afstand<\/h2>\n\n\n\n

Tegenwoordig speelt ook een vraagstuk als Model Based Definition<\/em><\/a>: <\/em>hoe werk je met een 3D-file uit de computer? \u201cDat staat los van 3D-printen en geldt eigenlijk voor alle productietechnologie\u00ebn. Vroeger zette je bij een 2D-tekening ook hoe glad het moest zijn en welke kleur het moest hebben. Hoe zet je die informatie in een digitaal bestand zodat de hele productieketen van toeleveranciers, afnemers en de interne medewerkers op een lijn zitten?\u201d <\/p>\n\n\n\n

Of virtual reality, gaat Kooijmans verder. \u201cDie techniek wordt ook beter en meer toepasbaar. Dan hoef je niet eens meer een 3D-prototype te produceren maar zet je een VR-bril op en je kan in die omgeving rondlopen. Dat scheelt weer een stap.\u201d Producenten worstelen volgens Kooijmans met de vraag: hoe breng je het naar de industrie. Vooral de huizenmarkt en de gaming-industrie zet de brillen in. \u201cMaar je kan er professioneel gezien veel meer mee. Onderhoud op afstand bijvoorbeeld: de monteur hoeft de fabriek niet in. Hij zet zo\u2019n 3D-bril op, de werknemer gaat met een camera de fabriek in. Zo kan de monteur zien welk schroefje loszit.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Vakbeurs<\/h2>\n\n\n\n

In 2011 maakte Kooijmans de overstap naar Mikrocentrum, een onafhankelijke kennis- en netwerkorganisatie voor de hightech- en maakindustrie. Naast cursussen startte Kooijmans er de vakbeurs voor 3D-printen, RapidPro<\/a>. \u201cDe technologie verdiende een eigen vakbeurs en congres.\u201d Het congres werd een jaarlijks terugkerend evenement. Dit jaar is het onderdeel van de 3D-production Days<\/a> dat deze week plaatsvindt in het Klokgebouw in Eindhoven. <\/p>\n\n\n\n

Fried Vancrean, CEO van Materialise<\/a>, opent de Production Days. Kooijmans: \u201cMaterialise is echt een koploper binnen 3D-printen. Daar hebben ze de fabriek van de toekomst al jaren geleden gebouwd. Ze hebben als eerste een next day service opgezet: je stuurt een file en de volgende dag heb je het uitgeprint in plastic. Tegenwoordig is het bedrijf Nasdaq-genoteerd en heeft een omzet van 200 miljoen. De technologie schaalt zo snel op naar eindproductie in auto\u2019s of medische toepassingen het laat zien wat er mogelijk is.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Naast Rapid Pro zijn er tijdens de 3D-Production Days ook congressen over Model Based Definition en Virtual (R)evolution. Die evenementen zijn ook onderdeel van de 3D Delta Week<\/a>.<\/em> Lees hier de andere afleveringen in deze serie.<\/a><\/em><\/p>\n\n\n

<\/a>
<\/div><\/div>
Industrieel 3D-printen: van prototyping naar serieuze productietechnologie<\/div>
3D-printen ontwikkelt zich in rap tempo als digitale productietechnologie. Bedrijven zetten het in om bijvoorbeeld de productontwikkeling te versnellen of om complexe vormen te cre\u00ebren. … Continued<\/a><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Laagje voor laagje een product opbouwen vanuit de computer. Eind jaren negentig klonk 3D-printen nog als science fiction, nu is het een common technology, zegt Bart Kooijmans, Program Manager Precision Technologies bij Mikrocentrum. \u201cHet komt terug in industri\u00eble eindproducten en steeds meer mensen hebben thuis een 3D-printer staan.\u201d  Kooijmans was een van de pioniers voor […]<\/p>\n","protected":false},"author":1591,"featured_media":512227,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"views\/single-partner.blade.php","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[90877],"tags":[114469,117631,19011,16155,16530,11883],"location":[6759],"article_type":[6758],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-382530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-digital-nl-nl","tag-3d-delta-week-nl","tag-3d-delta-week-2022-5-nl","tag-3d-printen-nl-nl","tag-brainport-eindhoven-nl","tag-mikrocentrum-nl","tag-tno-nl","location-nederland","article_type-interview"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"Klonk 3D-printen eind jaren negentig nog als science fiction, nu is het een common technology, aldus Bart Kooijmans. Hij was een van de pioniers die 3D-printen introduceerde in de industrie.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Corine Spaans","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/corine-spaans\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220622_131938-2.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Digital<\/a>"],"unlinked":["Digital<\/span>"]},"tags":{"linked":["3D Delta Week<\/a>","3d delta week 2022<\/a>","3D-printen<\/a>","Brainport Eindhoven<\/a>","Mikrocentrum<\/a>","TNO<\/a>"],"unlinked":["3D Delta Week<\/span>","3d delta week 2022<\/span>","3D-printen<\/span>","Brainport Eindhoven<\/span>","Mikrocentrum<\/span>","TNO<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 4 years ago","modified":"Updated 4 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on June 22, 2022","modified":"Updated on June 22, 2022"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on June 22, 2022 3:36 pm","modified":"Updated on June 22, 2022 3:36 pm"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/382530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1591"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=382530"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/382530\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/512227"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=382530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=382530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=382530"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=382530"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=382530"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=382530"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=382530"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=382530"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=382530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}