{"id":318345,"date":"2021-11-15T16:05:35","date_gmt":"2021-11-15T15:05:35","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=318345"},"modified":"2021-11-15T16:05:35","modified_gmt":"2021-11-15T15:05:35","slug":"vliegen-met-een-schoon-geweten-pioniers-op-zoek-naar-geld-en-allianties-voor-elektrische-luchtvaart","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/vliegen-met-een-schoon-geweten-pioniers-op-zoek-naar-geld-en-allianties-voor-elektrische-luchtvaart\/","title":{"rendered":"Vliegen met een schoon geweten: Pioniers op zoek naar geld en allianties voor elektrische luchtvaart"},"content":{"rendered":"\n<p>Mocht de batterij-elektrische luchtvaartsector ooit nog eens volwassen worden, dan zal er ongetwijfeld geregeld verwezen worden naar die bijeenkomst op vrijdag 12 november, op de <a href=\"http:\/\/automotivecampus.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Automotive Campus<\/a> in Helmond. Initiatiefnemers <a href=\"http:\/\/bom.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brabantse Ontwikkelings Maatschappij<\/a> (BOM) en <a href=\"http:\/\/EindhovenAirport.nl\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Eindhoven Airport<\/a> wilden met deze sessie de werelden van elektrische luchtvaart en automotive sterker met elkaar verbinden. Zo\u2019n dertig pioniers die op een of andere manier een rol willen gaan spelen in de verdere ontwikkeling van de elektrische luchtvaart in Nederland kwamen erop af. En hoe groot de onderlinge verschillen op onderdelen ook waren, over \u00e9\u00e9n ding bleek opvallend veel overeenstemming: alleen door samen een vuist te maken kan de sector de volgende stappen zetten.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><a href=\"https:\/\/innovationorigins.com\/nl\/dossier\/de-toekomst-van-duurzame-luchtvaart\/\">Lees hier ons complete dossier Duurzame Luchtvaart<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dat daarvoor meer nodig is dan een bak goede voornemens, daarvan waren alle aanwezigen zich heel erg bewust. Veel meer dan een kleine \u2018What\u2019s Next?\u2019 van dagvoorzitter Maarten Steinbuch hadden de aanwezigen aan het einde van een middag dan ook niet nodig voor hun stortvloed aan wensen en suggesties. Onder aan de streep kwamen die neer op twee hoofdlijnen: meer samenwerking (\u201ceen associatie?\u201d) tussen alle betrokkenen binnen de sector en &#8211; niet onverwacht &#8211; meer investeerders die bereid zijn een horizon van twintig jaar te accepteren.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ecosysteem<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20211112_1245560-1-1004x565.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-318356\"\/><figcaption>Maarten Steinbuch<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Voordat die conclusies bereikt konden worden, was er alle ruimte voor een eerste onderlinge kennismaking en introducties van diverse stakeholders. Daarvoor waren er drie hoofdgasten (naast Maarten Steinbuch konden ook Jan-Willem Heinen van <a href=\"https:\/\/venturi.aero\/\">Venturi Aviation<\/a> en Josef Mouris van <a href=\"https:\/\/electronaviation.com\/\">ELECTRON aviation<\/a> hun visie delen) en een dozijn pitchers uitgenodigd. Al snel werd duidelijk dat het geplande tijdschema bij lange na niet gehaald zou worden: op het moment dat de ronde-tafel discussie en de conclusies al achter de rug hadden moeten zijn, waren de pitches nog maar halverwege.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemand had daar trouwens last van: de aanwezigen hingen aan elkaars lippen om toch maar niets te hoeven missen van deze eerste voorzichtige stappen op weg naar de vorming van een heus ecosysteem. Gastheer <a href=\"https:\/\/www.automotivecampus.com\/\">Automotive Campus Helmond<\/a> en het daar onlangs gevestigde <a href=\"https:\/\/innovationorigins.com\/nl\/selected\/oprichting-battery-competence-center-als-nieuw-innovatieprogramma-voor-de-nederlandse-high-tech-maakindustrie\/\">Battery Competence Center<\/a> gaven daarbij alvast aan volledig open te staan voor de nieuwe mobiliteitsconcepten die uit deze initiatieven zouden kunnen voortkomen.<\/p>\n\n\n\n<p>Of dat betekent dat de samenleving ook al van deze nieuwe werkelijkheid is overtuigd moet nog maar blijken. Maarten Steinbuch, die onlangs ook zelf ervaring opdeed in een elektrische <a href=\"https:\/\/www.pipistrel-aircraft.com\/\">Pipistrel<\/a>, concentreerde zijn verhaal dan ook op de ontkrachting van een serie vooroordelen rond elektrisch vliegen. Te duur, te gevaarlijk, de batterijen te zwaar, het bereik te gering &#8211; en waterstof is toch sowieso veel geschikter? Steinbuch: \u201cDe mens is nog steeds onvoldoende in staat om te bedenken hoe snel ontwikkelingen kunnen gaan. We kennen de situatie van nu en kunnen daar op zijn best een kleine ontwikkeling bij bedenken. Maar vooruitgang gaat niet lineair, die voltrekt zich exponentieel.\u201d Wat hij maar wilde zeggen: er komen snel betere en goedkopere accu\u2019s, de veiligheid lossen we op en het geringere bereik is totaal geen probleem als je batterij-elektrisch vliegen inzet voor regionale doeleinden.<\/p>\n\n\n\n<p>Steinbuch verwacht dan ook dat vliegen op termijn treinreizen &#8211; en misschien zelfs een deel van het autoverkeer &#8211; gaat vervangen. \u201cDat komt vooral ook door de enorme kosten vanwege infrastructuur: het aanleggen van een netwerk aan wegen of spoorlijnen kost miljarden, voor vliegverkeer hoef je alleen maar iets te bouwen op de vertrek- en aankomstlocatie. Per reizigerskilometer betekent dat enorm prijsvoordeel voor de luchtvaart.\u201d Met 2700 regionale luchthavens in Europa is zodoende het hele continent binnen bereik. \u201cEn ga nou niet meteen klagen over de mogelijke geluidsoverlast voor iedereen in de buurt van zo\u2019n landingsstrip, want die elektrische vliegtuigen zijn veel stiller. Dat heb ik zelf kunnen waarnemen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"How Quiet is the Joby Aircraft During Flyover?\" width=\"1290\" height=\"726\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/itP8-3j2UZI?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Waterstof?<\/h2>\n\n\n\n<p>Een vervanger voor transatlantische vluchten met honderden passagiers zal die batterij niet snel worden, zo stelde Steinbuch ook vast. Want daar is waterstof beter? \u201cVergeet het maar. Waterstof gaat voor geen enkele vorm van mobiliteit ooit een geschikt alternatief opleveren. Sterker nog: het is een klimaatmisdaad om waterstof hiervoor te gebruiken. Natuurwetten laten zien dat dat altijd minder effici\u00ebnt &#8211; en dus ook veel duurder &#8211; zal blijven.\u201d Voor die lange vluchten moeten e-fuels de oplossing gaan verzorgen.<\/p>\n\n\n\n<p>In zijn \u2018preek-voor-eigen-pioniersparochie\u2019 kreeg Steinbuch vooral bevestigende reacties. Datzelfde gold voor Heinen en Mouris, die beiden inmiddels hun volledige dagtaak in dienst hebben gesteld van de ontwikkeling van elektrisch vliegen. Heinen heeft zich met Venturi Aviation een uitdagend doel gesteld: een elektrisch vliegtuig bouwen dat met 50 passagiers zo\u2019n duizend kilometer kan vliegen. Hij is daarbij de eerste om toe te geven dat dat niet vanzelf zal gaan. \u201cJe zult er in elk geval een compleet nieuw vliegtuig voor moeten ontwerpen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20211112_130101-1004x565.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-318352\"\/><figcaption>Jan-Willem Heinen<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>En dat is dan ook precies waar Venturi mee bezig is: de berekenaars van de modellen maken er momenteel overuren. Gewicht, afstand, energiedichtheid, spanwijdte, aerodynamica: met alle variabelen moet rekening worden gehouden. Maar ook de logistiek op de luchthavens speelt een rol: hoe snel kan worden opgeladen, wie bedenkt er een systeem voor de wisseling van batterijen? Er moet nog heel veel geregeld worden, maar Heinen is zonder twijfel over de haalbaarheid. \u201cBatterij-elektrisch vliegen is in aantocht, we maken de weg vrij voor een generatie die wil reizen in plaats van vervuilen.\u201d Een extra geruststelling voor die vaststelling is volgens hem het gegeven dat alle bouwers van elektrische vliegtuigen de komende jaren al helemaal uitverkocht zijn. \u201cDat is, net zoals dat destijds bij Tesla ging, ons vangnet: <em>we\u2019re banking on reservations<\/em>.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Effici\u00ebnt<\/h2>\n\n\n\n<p>Ook Josef Mouris zoekt met zijn Electron Aviation naar de beste route richting commercieel succes. Alle seinen staan op groen, zo stelt hij vast. Batterijen worden heel snel goedkoper en krachtiger, het aantal geplande gigafactories in Europa is immens en de vraag naar transport over relatief korte afstanden zal alleen maar verder toenemen. \u201cDe mogelijkheden zijn dus enorm.\u201d Maar de uitdagingen evenzeer. \u201cTja, zolang kerosine niet belast wordt, blijft dat voorlopig helaas wel de meest economische brandstof.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ook daar heeft Mouris trouwens al wat op gevonden: op&nbsp; de eerste \u2018thuishaven\u2019 van ELECTRON aviation, luchthaven Eelde kunnen zijn vliegtuigen rechtstreeks door zonnekracht worden opgeladen. \u201cDan hebben we ook geen last van belastingen.\u201d Daarmee komt hij bij een algemene tip voor de 2700 regionale luchthavens in Europa: \u201cZorg voor de juiste infrastructuur, zodat je klaar bent om al die elektrische vliegtuigen te ontvangen.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/20211112_133802-1004x565.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-318362\"\/><figcaption>Josef Mouris bij het ontwerp van zijn elektrische tweezitter<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Over een realistische afstand voor elektrische vluchten in de nabije toekomst verschillen de inleiders nog wel van mening. Waar Heinen zijn doelen op 1000 kilometer heeft gevestigd, houdt Steinbuch het op de helft en gaat Mouris daar met 750 kilometer precies tussenin zitten. Wie daarin gelijk gaat krijgen zal niet alleen aan henzelf liggen. De vijftien pitches die volgden op de drie inleiders gaven alvast een beeld van de vele variabelen in deze nog jonge industrie. Overheden, innovatieclusters, kennisinstellingen, start-ups, gevestigde bedrijven en individuele pioniers, allemaal zijn ze nu al druk bezig met de aanpak en oplossing van een deel van de uitdaging rond elektrisch vliegen. Want of het nu gaat om de impact van de geldschieters, de kracht van de batterij, het design van het vliegtuig, de elektronica en software die erin verwerkt zitten of de logistiek op de plek van aankomst en vertrek, all\u00e9\u00e9n als al die factoren meewerken worden de ambities ooit realiteit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verbeterpuntje<\/h2>\n\n\n\n<p>Er is dus op veel fronten nog werk te verzetten. Ook voor zichzelf zag de groep trouwens nog wel een verbeterpuntje: de volledig-mannelijke samenstelling zou voor de volgende bijeenkomst toch wel wat meer diversiteit mogen vertonen. Dat deze betrokkenen-van-het-eerste-uur daarvoor ook een deel van hun pioniersgevoel zullen moeten inleveren, dat nemen ze daarbij alvast voor lief. Het gemeenschappelijke doel is daarvoor te belangrijk: \u201cUiteindelijk moet het net zo normaal worden om voor een tripje van tussen de 150 en 1500 kilometer het elektrische vliegtuig te nemen als we nu in een auto of trein zouden stappen. Maar dan met een schoon geweten.\u201d<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/WhatsApp-Image-2021-11-12-at-18.09.28-1004x565.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-318349\"\/><figcaption>\u00a9 Rutger van Poppel<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em><a href=\"https:\/\/innovationorigins.com\/nl\/dossier\/duurzame-luchtvaart\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Lees hier ons complete dossier Duurzame Luchtvaart<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mocht de batterij-elektrische luchtvaartsector ooit nog eens volwassen worden, dan zal er ongetwijfeld geregeld verwezen worden naar die bijeenkomst op vrijdag 12 november, op de Automotive Campus in Helmond. Initiatiefnemers Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) en Eindhoven Airport wilden met deze sessie de werelden van elektrische luchtvaart en automotive sterker met elkaar verbinden. Zo\u2019n dertig pioniers [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1568,"featured_media":515105,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"views\/single-partner.blade.php","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[90826,1039],"tags":[2077,104563],"location":[6759],"article_type":[43133],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-318345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mobility-nl-nl","category-sustainability-nl-nl","tag-automotive-campus-nl","tag-elektrisch-vliegen-nl","location-nederland","article_type-achtergrond"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"De nog jonge elektrische luchtvaartsector is op zoek naar meer samenwerking tussen alle betrokkenen en meer investeerders die bereid zijn een horizon van twintig jaar te accepteren.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Bart Brouwers","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/brewbart\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/XYEpj97v-electron-5.jpeg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/mobility-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Mobility<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Sustainability<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Mobility<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Sustainability<\/span>"]},"tags":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">automotive campus<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">elektrisch vliegen<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">automotive campus<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">elektrisch vliegen<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 4 years ago","modified":"Updated 4 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on November 15, 2021","modified":"Updated on November 15, 2021"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on November 15, 2021 4:05 pm","modified":"Updated on November 15, 2021 4:05 pm"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/318345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1568"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=318345"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/318345\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/515105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=318345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=318345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=318345"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=318345"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=318345"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=318345"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=318345"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=318345"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=318345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}