Zonneweides, voor de \u00e9\u00e9n een doorn in het oog en verspilling van landbouwgrond. Voor de ander een noodzakelijke stap in de energietransitie. Hoe vinden we een weg door alle argumenten voor- en tegen?<\/p>\n\n\n\n
Landbouworganisatie LTO Nederland<\/a> stelt bijvoorbeeld dat de aanleg van nieuwe energieparken op agrarische grond niet langer moet worden toegestaan. \u201cZeker zolang er nog ruimte beschikbaar is op daken van grotere gebouwen en op bedrijventerreinen. Agrarische schuren en stallen bieden nog wel goede mogelijkheden om met zonnepanelen bij te dragen aan de nationale klimaatdoelstellingen\u201d, zo staat te lezen op de website.<\/p>\n\n\n\n Ook blijkt uit een onderzoek<\/a> van LTO Nederland dat hoewel Nederlanders geen bezwaar hebben om naast een zonnepark te wonen, er voor het volbouwen van landbouwgrond met zonnevelden weinig animo is. \u201cDriekwart van de respondenten wil liever zonne-opwekking vanaf daken van bedrijven en woningen dan vanaf landbouwgrond.\u201d<\/p>\n\n\n\n Nederland is een dichtbevolkt land, zegt Olindo Isabella, hoogleraar Photovoltaic Technologies and Applications en hoofd van Photovoltaic Materials and Devices group aan de TU Delft. \u201cWe moeten effici\u00ebnt omgaan met de ruimte. In de steden kunnen we niet anders dan veel zonnecellen plaatsen op daken. Daar is geen plaats voor bijvoorbeeld een windmolen.\u201d<\/p>\n\n\n\n De meeste zonnecellen die in de zonneweides staan of op onze daken liggen zijn gemaakt van de halfgeleider silicium. Dat product is in laatste decennia in kosten gedaald. \u201cToen ik in 2007 met mijn promotieonderzoek begon kocht je voor tienduizend euro 3 modules. Tegenwoordig heb je voor vierduizend euro zo\u2019n vijftien modules op je dak.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201cHet probleem van silicium is alleen dat het wel steeds beter en beter is geworden, maar de technologische grens van ontwikkeling komt er aan.\u201d Elk type zonnecel heeft een theoretische grens voor het rendement aan energie dat het afgeeft, legt Isabella uit. \u201cDie grens ligt op zo\u2019n 29 procent voor silicium.\u201d Van al het zonlicht dat de paneel opvangt, zet het in theorie 29 procent om in elektriciteit. <\/p>\n\n\n\n Bij Solliance Solar Research<\/a> werken partijen als TNO, imec, TU Eindhoven, Forschungszentrum J\u00fclich, universiteit Hasselt, TU Delft, Universiteit Twente en Rijksuniversiteit Groningen samen aan dunnefilmzonnecel en -module technologie\u00ebn. Eind vorige maand werden er twee wereldrecords<\/a> behaald met dunne film. Daarbij werd onder meer gebruik gemaakt van perovskiet zonnecellen. <\/p>\n\n\n\n \u201cZonnecellen op een dunne film zijn nu nog wat duurder\u201d, zegt Niels van Loon, van TNO partner in Solliance.<\/a> \u201cMaar de mogelijkheden zijn enorm. Je moet van toepassing tot toepassing bekijken waar je het voor wilt gebruiken.\u201d <\/p>\n\n\n\n Van Loon werkt 15 jaar bij TNO onder meer als techno-economical modelling specialist. Sinds 2015 is hij verantwoordelijk voor de communicatie binnen Solliance Solar Research<\/a>. In dat consortium werken partijen als TNO, imec, TU Eindhoven, Forschungszentrum J\u00fclich, universiteit Hasselt, TU Delft, Universiteit Twente en Rijksuniversiteit Groningen samen aan dunnefilmzonnecel en -module technologie\u00ebn. Van Loon ontwikkelde een rekenmodel dat de productiekosten kan simuleren van een virtuele fabriek dat zonnecellen op dunne folie produceert.<\/p>\n\n\n\n Er zijn verschillende dunne-film zonneceltechnologie\u00ebn. Zoals cellen van het koperen indium gallium selenide (CIGS), amorf silicium en OLED. Een van de nieuwste technologie is een zonnecel van perovskiet. \u201cKostentechnisch kan perovskiet op termijn erg gunstig uitvallen.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201cPerovskiet voor zonnecellen is een kristal wat gemaakt wordt van materialen die ruim voorhanden zijn. Er zitten geen schaarse materialen in\u201d, duidt Van Loon. \u201cBinnen Solliance Solar Research werken wij aan goedkope processing waarbij geen dure vacuumapparatuur en geen grote ovens nodig zijn. Perovskiet is te maken door het op te lossen en het oplosmiddel te laten verdampen. Je kunt het in feite printen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Van Loon ziet mooie toepassingen van dunne film voor zich, zoals gecombineerd in een tandemzonnepaneel<\/a> of als haffabrikaat toegepast in (agrarische) daken of gevels. \u201cDan heb je ook minder installatiekosten meer en ziet het er architectonisch beter uit.\u201d Overigens, voegt hij toe: \u201cDie toepassingen zijn niet uniek voor dunne film. Ook zonnecellen van silicium zijn te gebruiken. Het hangt helemaal van de situatie af wat je het beste kunt toepassen.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dunne film is wat duurder, zegt Van Loon. \u201cDe mogelijkheden met dunne folie zijn groot. Auto\u2019s begonnen ook met een T-Fordje. Dan had iedereen zo\u2019n auto en het was altijd zwart. Maar het was niet duur. Na een tijdje zijn mensen ook bereid om meer te betalen voor een andere omdat ze die mooier vinden of omdat het iets anders kan. Ik denk dat voor dunne film een mooie niche markt is vooral op golvende oppervlakken.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201cWe zitten nu op het punt dat enerzijds zonnepanelen nog goedkoper kunnen worden door zogenoemde mass customisation<\/a>, een productiemethode om zonnemodules in allerlei materialen en in elke gewenste vorm te vervaardigen, en dat anderzijds mensen bereid zijn voor andere soorten zonnepanelen te betalen. Dat opent de markt naar nieuwe toepassingen zoals integratie in bijvoorbeeld gevels, geluidsschermen en fietspaden.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ook Isabella ziet dat Perovskiet een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt. \u201cIn ongeveer tien jaar tijd ging de effici\u00ebntie van drie procent naar vijfentwintig procent.\u201d Volgens Isabella zit daar wel een probleem aan vast. \u201cDie effici\u00ebntie is gemeten op een heel kleine cel, van een fractie van een vierkante millimeter. Maak je het groter, net zoals de silicium zonnecellen dan gaat die 25 procent effici\u00ebntie naar zo’n 15 procent.\u201d <\/p>\n\n\n\n Er is nog veel onderzoek nodig voordat je deze zonnecellen op grote schaal kunt toepassen. Ook zitten er nog andere nadelen aan, zegt Isabella. \u201cHet kan niet tegen water. Dus bij vocht werkt het niet meer. En als er schaduw op een cel valt heeft dat gevolgen voor de stabiliteit.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ondanks de nadelen wil Isabella benadrukken dat hij van alle technologie\u00ebn houdt. \u201cIk geloof echt dat in onze missie om groene elektriciteit te leveren voor een duurzame elektrificatie van de maatschappij. Dat is echt mijn mantra elke dag.\u201d<\/p>\n\n\n\n Volgens de hoogleraar zit de \u201csociale acceptatie van deze technologie\u00ebn\u201d vooral in de hoofden van mensen. \u201cIk zie het bij mijn kinderen, die zijn 5 en 7. Als zij zonnepanelen op daken zien zijn ze blij. Of als we naar Schiphol of over de snelweg in Belgi\u00eb rijden en ze zien de windmolens. Ze zijn juist nieuwsgierig naar wat daar gebeurt. Voor hen is het normaal. Zonnepanelen en windmolens horen bij de wereld die zijn aan het ontdekken zijn. Ik zou willen dat de maatschappij met de openheid van een kind naar deze nieuwe technologie\u00ebn zou kijken.\u201d<\/p>\n\n\n\n Voor Van Loon is het niet per se zo dat de zonneweides zullen verdwijnen. \u201cWe hebben alles nodig om onze klimaatdoelen te behalen. Maar de manier waarop we zonneweides inrichten kan wellicht anders.\u201d Binnen TNO werken onderzoekers bijvoorbeeld aan zonneparken<\/a> die hoger staan of verticaal. Zo kunnen de schapen eronder grazen en dat draagt bij aan de biodiversiteit. <\/p>\n\n\n\n Als Italiaan houdt Isabella ervan dat iets er mooi uit ziet. \u201cMaar in mijn geboortestad was er vorige maand een overstroming en in de zomer was het er bijna 40 graden. Het is dan voor mij een no brainer<\/em> dat we een beetje van die schoonheid opgeven om nieuwe technologie\u00ebn te installeren. Zodat we daarmee de klimaatverandering tegengaan.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zonneweides, voor de \u00e9\u00e9n een doorn in het oog en verspilling van landbouwgrond. Voor de ander een noodzakelijke stap in de energietransitie. Hoe vinden we een weg door alle argumenten voor- en tegen? Landbouworganisatie LTO Nederland stelt bijvoorbeeld dat de aanleg van nieuwe energieparken op agrarische grond niet langer moet worden toegestaan. \u201cZeker zolang er […]<\/p>\n","protected":false},"author":1591,"featured_media":512896,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[1039],"tags":[102595,114409,64978,1060,21822],"location":[],"article_type":[],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-317598","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sustainability-nl-nl","tag-follow-up-nl","tag-lto-nederland-nl","tag-tno-partner-of-solliance-nl","tag-tu-delft-nl","tag-zonne-energie-nl"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"Iedere week gaan we dieper in op een goed gelezen onderwerp. We houden recente ontwikkelingen tegen het licht en kijken hierbij zowel naar de voor- en nadelen. Deze week: dunne-film zonnecellen.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Corine Spaans","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/corine-spaans\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/5fGYIm3x-RASKERART_IO_pro_contra_solar_parcs_6_11_21.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Sustainability<\/a>"],"unlinked":["Sustainability<\/span>"]},"tags":{"linked":["Follow-up<\/a>","LTO Nederland<\/a>","TNO partner of Solliance<\/a>","TU Delft<\/a>","zonne-energie<\/a>"],"unlinked":["Follow-up<\/span>","LTO Nederland<\/span>","TNO partner of Solliance<\/span>","TU Delft<\/span>","zonne-energie<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 4 years ago","modified":"Updated 4 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on November 11, 2021","modified":"Updated on November 11, 2021"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on November 11, 2021 12:00 pm","modified":"Updated on November 11, 2021 12:00 pm"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1591"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=317598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/317598\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/512896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=317598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=317598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=317598"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=317598"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=317598"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=317598"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=317598"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=317598"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=317598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Zijn zonnepanelen op daken de uitkomst?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Wat kunnen zonnecellen op dunne folie betekenen?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
De nadelen van dunne folie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
In de hoofden van mensen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n