{"id":287929,"date":"2021-05-06T16:45:17","date_gmt":"2021-05-06T14:45:17","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=287929"},"modified":"2021-05-06T16:45:17","modified_gmt":"2021-05-06T14:45:17","slug":"electric-auke-een-satelliet-die-samenstelling-van-fijnstof-meet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/electric-auke-een-satelliet-die-samenstelling-van-fijnstof-meet\/","title":{"rendered":"Electric Auke: Een satelliet die samenstelling van fijnstof meet"},"content":{"rendered":"\n

\u201cWe roepen al jaren van alles over fijnstof, maar eigenlijk weten we er nog heel weinig van\u201d, begint Auke. Hoe schadelijk welke uitstoten precies zijn, weten we volgens Auke simpelweg nog niet. En dat verbaast hem.<\/p>\n\n\n\n

\u201cToen ik me hierin ging verdiepen, ben ik net als de meeste mensen gewoon begonnen met grammen tellen. Kort door de bocht: hoe meer gram, hoe slechter het gesteld is met fijnstof. Dat is een beetje het idee. Naast uitlaatgassen, remslijpsel en restjes rubber van de banden, zorgt een auto ook voor opwaaiend stof op de weg. Zand dat ook in een westernfilm achter een auto aanwaait. Ook hele kleine deeltjes zand of stof worden meegenomen als fijnstof. Hoe fijnstof is samengesteld hangt er maar net af van waar het gemeten is. Je kunt je voorstellen dat in de buurt van een staalfabriek fijnstof een andere samenstelling heeft dan in een natuurgebied, waar het ook gewoon voorkomt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Meer weten over fijnstof? Lees hier<\/a> verder.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Auke neemt een hap van een flinke energiereep \u201cSorry, heb eventjes wat suiker nodig.\u201d en vraagt zich vervolgens hardop af: \u201cMaar hoe schadelijk zijn al die verschillende stoffen nou? Van zand zouden we kunnen zeggen dat dit niet zo schadelijk is. Toen mensen duizenden jaren geleden nog in grote groepen rondtrokken kregen we dat al binnen, dus je verwacht dat we daar inmiddels wel aan gewend zijn. Maar dat weten we eigenlijk ook niet zeker. Dat kleine deeltjes rubber schadelijk zijn, daar kun je je al meer bij voorstellen. Ik heb nog meegemaakt dat zware metalen in benzine werden uitgefaseerd. Daarvan werd in het begin gezegd dat dit niet schadelijk was voor de gezondheid. Dat zegt nu ook niemand meer.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Welke deeltjes zijn schadelijk en welke niet?<\/h3>\n\n\n\n

Auke mist een rekenformule die aangeeft hoe slecht bepaalde deeltjes zijn. \u201cEentje die normale stervelingen – geen toxicologen – ook kunnen gebruiken. Iets dat aangeeft dat dit deeltje zo slecht is en dat deeltje minder slecht. Ik heb hier ook nog een afstudeerder op proberen te krijgen om dit te onderzoeken. Maar zelfs experts weten het niet precies. We hebben geen idee.\u201d Hoofdschuddend herhaalt hij die laatste woorden.<\/p>\n\n\n\n

Fijnstof is een verzamelnaam voor kleine deeltjes die in de lucht zweven. Deeltjes die door de mens zijn gemaakt komen het meeste voor. Ze komen vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen in elektriciteitscentrales, in motoren van auto’s, schepen en vliegtuigen. Ook de chemische industrie en metaalbedrijven stoten fijnstof uit. Ongeveer 75 procent van al deze deeltjes in de lucht komt door menselijk handelen. De natuur maakt zelf ook fijnstof. Bij een bosbrand komen deze kleine deeltjes vrij. En ook saharazand, bodemstof, vulkanische as en zelfs zeezout kunnen zo klein worden dat het fijnstof wordt. <\/p>\n\n\n\n

Grootte zegt niets over samenstelling deeltjes<\/h3>\n\n\n\n

Eigenlijk alle deeltjes in de lucht onder de 10 micrometer vallen onder fijnstof, deze worden PM10 genoemd. Ook kijken we naar PM2,5, dus deeltjes met een diameter die kleiner is dan 2,5 micrometer en meten we deeltjes die kleiner zijn dan 1 micrometer. PM1. Ter vergelijking: een menselijke haar heeft een diameter tussen de 50 en 70 micrometer. We kijken volgens Auke dus wel naar de grootte van fijnstof, maar vervolgens niet hoe deze deeltjes zijn samengesteld. \u201cIn speciale bakjes langs de weg filteren we per grootte deeltjes uit de lucht. Daarmee weten we dat er in een bepaald gebied zoveel gram PM10 of PM2,5 in de lucht zit. Maar het zegt niet uit welke stoffen die deeltjes bestaan.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u201cWe weten wel dat 1 gram PM1 echt veel erger is dan 1 gram PM10. Al is het maar omdat er 1000 keer meer PM1 deeltjes in een gram zitten. Die kleinere deeltjes komen dieper in je longen, blijven veel langer in de lucht hangen en reizen verder. Dat is dus echt wel een probleem. Maar tegelijkertijd is het helemaal niet duidelijk waar die kleine deeltjes uit bestaan. Dat wil je juist weten.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Vanuit de ruimte samenstelling van fijnstof meten<\/h3>\n\n\n\n

Auke haalt zijn schouders op: \u201cHet is toch gek dat we dat niet weten? Stel dat je wilt weten hoe mensen een bepaalde vorm van astma krijgen en je gaat met al deze bakjes fijnstof – zoveel gram PM10, zoveel gram PM2,5 en zoveel gram PM1 – naar een expert. Die zal vragen wat er in die bakjes zit. Maar dat weet je helemaal niet. Je hebt allemaal verschillende deeltjes door elkaar op grootte gesorteerd. Daar kan zo\u2019n expert toch niets mee?\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n

What kinds of particles are most harmful? We don't know!

Currently we just look at size because it's easy to measure although we know that's not right.

This new satellite might help. https:\/\/t.co\/XCdlngiWGO<\/a><\/p>— AukeHoekstra (@AukeHoekstra) May 1, 2021<\/a><\/blockquote>