{"id":278578,"date":"2021-03-14T16:04:06","date_gmt":"2021-03-14T15:04:06","guid":{"rendered":"http:\/\/innovationorigins.com\/?p=278578"},"modified":"2021-03-14T16:04:06","modified_gmt":"2021-03-14T15:04:06","slug":"wilde-vogels-vrije-bubbel-als-schild-tegen-vogelgriep","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/wilde-vogels-vrije-bubbel-als-schild-tegen-vogelgriep\/","title":{"rendered":"Wilde-vogels-vrije-bubbel als schild tegen vogelgriep"},"content":{"rendered":"\n

Armin Elbers, epidemioloog bij Wageningen Bioveterinary Research <\/a>(WBVR), en projectleider van het onderzoek naar de lasers<\/em><\/a>,  is zelf bescheiden en zegt aan een klein puzzelstukje gewerkt te hebben. <\/p>\n\n\n\n

Naast dat onderzoek, probeert Elbers vooral te achterhalen hoe je zo\u2019n infectie zo snel mogelijk kunt op sporen. \u201cVaak ziet een veehouder van zo\u2019n bedrijf dat er een ziekte is, als de productie achteruit gaat. Zoals een daling van het aantal geproduceerde eieren of een daling van de voer- of wateropname en er meer dan gemiddeld dieren doodgaan. Als ze dat heel laat melden, kan het virus al verspreid zijn naar andere bedrijven.\u201d De WBVR ontwikkelt systemen waardoor mensen makkelijker en sneller aan de bel trekken als er op dat bedrijf misschien iets aan de hand is. \u201cOok verzamelen we gegevens tijdens uitbraken van dit soort dierziekten om daarmee preventieve maatregelen en programma\u2019s te verbeteren.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Schrikken<\/h3>\n\n\n\n

De laser is zo\u2019n preventieve maatregel. Bevestigd aan een 6 meter hoge mast, bescheen de felle lichtbundel het uitloopgedeelte van de legkippen en een gedeelte van het omliggende grasland. Acht camera\u2019s hielden het terrein in de gaten. Door de laser werd het bezoek van wilde eenden aan de uitloop vrijwel volledig voorkomen (99.7%), omdat de vogels van het bewegende laserlicht schrikken en hun heil elders zoeken. Daarnaast werd het bezoek van andere wilde vogels aan de uitloop tussen zonsopkomst en 10:00 uur \u2019s ochtends zeer sterk (> 96%) beperkt door het gebruik van de laser.<\/p>\n\n\n\n

Met de laser ontstaat er een wilde-vogel-vrije-bubbel rondom een pluimveebedrijf. Een effectief middel voor bedrijven waar het risico op besmetting groot is, zegt Elbers. Vogelgriep is een besmettelijke vogelziekte die in veel varianten voorkomt. Het virus komt van nature voor bij wilde watervogels. Zij dragen het over aan andere dieren, waaronder pluimvee. Er is een milde vorm, de zogenoemde laagpathogene aviaire influenza (LPAI), en een gevaarlijke vorm, met de hoogpathogene aviaire influenza (HPAI). <\/p>\n\n\n\n

Uitstekels<\/h3>\n\n\n\n

\u201cDie weinig ziekmakende, milde vorm, komt voor bij alle virussen van vogelgriep\u201d, zegt Elbers. LPAI virussen zijn in alle watervogels te vinden, zoals in onze eenden, ganzen en zwanen. De sterk ziekmakende vorm kan ontstaan als een LPAI virus het subtype H5 of H7 heeft, duidt de onderzoeker. De zogenoemde glycoprote\u00efnen karakteriseren het influenza virus, heamaglutinine (H) is een glycoprote\u00efn. Die steken als stekels op het oppervlak van het virus naar buiten. Er zijn bijna 20 verschillende heamaglutinine uitsteeksels bij het aviaire influenza virus. \u201cDe vogelgriepepidemie onder gehouden pluimvee uit 2003 werd veroorzaakt door een een LPAI subtype H7 virus dat in pluimvee muteerde naar een HPAI subtype H7 virus.\u201d\u00a0<\/p>\n\n\n\n

In dat jaar werd\u00a0eenderde<\/a> van de totale pluimveestapel van Nederland vernietigd om verspreiding te stoppen. De directe schade was volgens\u00a0de brancheorganisatie voor pluimveehouders NVP 300 miljoen euro, \u201cde indirecte schade was een veelvoud daarvan\u201d. Sinds 2003 trekken pluimveehouders direct aan de bel bij een vermoeden van een besmetting met een aviair influenza virus, om erger te voorkomen.<\/p>\n\n\n\n

Zuidoost-Azi\u00eb<\/h3>\n\n\n\n

In 2014 komt er echter een kentering en zijn er vogelgriepbesmettingen van kippen, slachteenden en kalkoenen in Nederland zonder dat het LPAI virus naar HPAI virus hoeft te muteren, gaat Elbers verder. Er moet weer worden geruimd. \u201cWatervogels die vooral uit de vogelgriepbesmettingsgebieden in Zuidoost-Azi\u00eb komen, blijken de oorzaak. Daar wordt niet, zoals wij hier doen, direct geruimd als er hoogpathogene vogelgriep is bij gehouden pluimvee. Wilde watervogels, die rond ge\u00efnfecteerd pluimvee scharrelen, raken besmet.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Mensen en dieren leven in Zuidoost-Azi\u00eb sowieso veel dichterbij elkaar dan hier. Het is daar de cultuur om levende dieren op markten te kopen, zegt Elbers, \u201comdat ze er dan zeker van willen zijn dat dat beest niet ziek is of besmet met allerlei pathogenen, voor hij de pan ingaat\u201d. \u201cDat is vermoedelijk ook het probleem met de huidige corona-besmettingen geweest, en gold voor een hoop andere epidemie\u00ebn, zoals SARS. Mensen die de markt bezoeken, kunnen daar besmet raken. Daarnaast is het zo dat de dieren die niet verkocht raken, weer mee naar huis gaan. Met de kans dat ze bij thuiskomst weer andere dieren besmetten.\u201d <\/p>\n\n\n\n

De Smient<\/h3>\n\n\n\n

De kans dat een vogelgriepvirus overspringt van besmet pluimvee naar watervogels is in Zuidoost-Azi\u00eb vrij groot, stelt Elbers. \u201cWatervogels worden er niet zo ziek van als kippen. Wel nemen die watervogels het virus mee naar hun broedplaatsen.\u201d Die broedplaatsen zijn vooral in Siberi\u00eb. \u201cIn die gebieden komen ook andere soorten wilde watervogels op bezoek. Zoals de Smient.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Door uitwisseling van het HPAI virus tussen wilde watervogels op gemeenschappelijke broedgronden in Siberi\u00eb, kan de Smient besmet raken. Dat kan door direct contact met besmette vogels of door water te drinken dat vervuild is door de uitwerpselen van de besmette vogels. \u201cOm de naderende kou te ontvluchten, vliegt een besmette Smient na het broedseizoen naar Noord-Europa; niet alle Smienten zullen eraan doodgaan. Afhankelijk van de weersomstandigheden geraakt de Smient in Nederland. Hier zitten ze in sloten, vaarten en meren met onze wilde eenden, ganzen en zwanen. Als die dieren water drinken, uit bijvoorbeeld zo\u2019n sloot, dan kunnen zij besmet raken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Monitoren<\/h3>\n\n\n\n

Nederland monitort sinds 2004 alle pluimveebedrijven op de aanwezigheid van het vogelgriepvirus. \u201cMet onze monitoringssystemen hebben we goed zicht op waar vogelgriep vaker voorkomt. Daarmee kun je bijvoorbeeld, als provincie, in het vestigingsbeleid van een nieuw bedrijf rekening houden.\u201d De laser is dan iets voor de bestaande bedrijven in die vogelgrieprisicogebieden. \u201cZo\u2019n laser hoef je dus niet op alle pluimveebedrijven neer te zetten. Niet alle pluimveebedrijven in Nederland lopen dat risico. Het merendeel van de bedrijven heeft nooit problemen met vogelgriep.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De pluimveeindustrie heeft hygi\u00ebneprotocollen van wat te doen om een besmetting te voorkomen. Bedrijven proberen zo hygi\u00ebnisch mogelijk te werken en hebben een veiligheidsplan. \u201cEn als er al in de zomer een signaal komt, uit bijvoorbeeld Mongoli\u00eb of Rusland, van grote hoeveelheden dode besmette vogels, in hun tocht naar de Siberische broedgebieden, dan zijn we in Nederland gewaarschuwd. Als we vervolgens ook meldingen krijgen van dode besmette vogels in Duitsland, dan gaan we overwegen om de vrije uitloop binnen te houden.\u201d Desondanks raakt er dan toch nog pluimvee besmet, zegt Elbers. <\/p>\n\n\n\n

Onduidelijk<\/h3>\n\n\n\n

\u201cHoe dat komt weten we niet. Er zit misschien een menselijke factor aan. Personeel of bezoek kan de ontlasting van wilde vogels aan hun schoeisel krijgen en daarmee onbewust de kippenstal inlopen.\u201d Elbers ziet als toekomstbeeld een hygi\u00ebnesluis voor zich als scheiding tussen de mogelijk besmette omgeving en de schone niet-besmette pluimveestal. \u201cEn dat er dan alarmbellen afgaan als je door die sluis loopt met kleren en schoeisel waar je buiten mee hebt gelopen.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Maar ook knaagdieren als ratten en muizen zouden het virus, gehecht aan uitwerpselen van besmette vogels, aan hun vacht of pootjes, de stal in kunnen brengen. \u201cAls ze in de winter op zoek zijn naar voedsel en warmte.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Tussen alles wat nog onduidelijk is, is de laser een belangrijke innovatie. Dat vindt ook Joke van der Giessen, veterinair microbioloog en onderzoeker naar zo\u00f6nosen bij het RIVM. Vogelgriep is een dierziekte die ook naar mensen kan overgaan, een zo\u00f6nose . Het RIVM werkt onder meer samen met WBVR voor de signalering en bestrijding van dit soort ziekten. \u201cDe WBVR is het referentielaboratorium voor meldings- en bestrijdingsplichtige dierziekten, zoals vogelgriep voor pluimvee.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Zo\u00f6nose<\/h3>\n\n\n\n

\u201cZo\u00f6nosen staan nu in de belangstelling door de corona-uitbraak. We willen niet weer zo\u2019n nieuwe pandemie. Daarvoor is het belangrijk dat medici en dierenartsen, maar ook kennisinstituten samenwerken om vroegtijdig nieuwe potenti\u00eble zo\u00f6noseverwekkers in dieren te signaleren en in te perken. Een zo\u00f6nose gaat over dieren \u00e9n mensen, maar ook over een heel ecosysteem en hoe we met elkaar samenleven.\u201d<\/p>\n\n\n\n

In de bestrijding van vogelgriep is er veel vastgelegd in draaiboeken en protocollen. De oorsprong van vogelgriep ligt bij wilde vogels. Daarom vindt Van der Giessen de lasers eruit springen als het gaat om innovatie. \u201cDat door die lasers wilde vogels niet meer in aanraking zouden kunnen komen met pluimvee, is echt een hele goede ontwikkeling.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Of het iets kan betekenen in de strijd tegen de coronapandemie is een heel ander verhaal. \u201cDaar is de besmetting van dier op mens al geweest. Het is nu een besmetting van mens op mens geworden. Lasers nu inzetten heeft niet zoveel zin. De lasers schrikken vogels af die vliegen, maar hoe werkt het bij andere dieren die over de grond kruipen?\u201d <\/p>\n\n\n\n

Of de laser ook tegen andere dieren werkt, weet Elbers niet, dat was geen onderdeel van het onderzoek. Hij weet wel dat het niet werkt bij onder meer katten en vossen. \u201cEn bij zwanen niet, die zijn gewoonweg te groot en niet bang voor de laser.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Elbers kan zich voorstellen dat bedrijven die in het verleden besmet zijn geraakt of in risicovolle gebieden zitten, de laser gaan aanschaffen. Wat een investering van zo\u2019n tien duizend euro behelst, exclusief de kosten van een mast om de laser op te monteren. \u201cDan is er een grote stap in de preventie van vogelgriep.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Armin Elbers, epidemioloog bij Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), en projectleider van het onderzoek naar de lasers,  is zelf bescheiden en zegt aan een klein puzzelstukje gewerkt te hebben.  Naast dat onderzoek, probeert Elbers vooral te achterhalen hoe je zo\u2019n infectie zo snel mogelijk kunt op sporen. \u201cVaak ziet een veehouder van zo\u2019n bedrijf dat er […]<\/p>\n","protected":false},"author":1591,"featured_media":278596,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[96412],"tags":[102595,91726,98446,110323,45938],"location":[],"article_type":[],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-278578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health-nl-nl","tag-follow-up-nl","tag-newsletter-nl","tag-rivm-nl","tag-wageningen-bioveterinary-research-nl","tag-wur-nl-nl"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"Deze week was het verhaal over lasers tegen vogelgriep ons best gelezen verhaal. Wilde eenden en ganzen blijven erdoor op afstand van pluimveebedrijven. Hoe betekenisvol is deze innovatie?","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Corine Spaans","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/corine-spaans\/"},"featured_img":null,"coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["Health<\/a>"],"unlinked":["Health<\/span>"]},"tags":{"linked":["Follow-up<\/a>","Newsletter<\/a>","RIVM<\/a>","Wageningen Bioveterinary Research<\/a>","WUR<\/a>"],"unlinked":["Follow-up<\/span>","Newsletter<\/span>","RIVM<\/span>","Wageningen Bioveterinary Research<\/span>","WUR<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 5 years ago","modified":"Updated 5 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on March 14, 2021","modified":"Updated on March 14, 2021"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on March 14, 2021 4:04 pm","modified":"Updated on March 14, 2021 4:04 pm"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1591"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278578"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278578\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278578"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=278578"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=278578"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=278578"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=278578"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=278578"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=278578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}