{"id":245697,"date":"2020-09-27T08:53:00","date_gmt":"2020-09-27T06:53:00","guid":{"rendered":"http:\/\/innovationorigins.com\/?p=245697"},"modified":"2020-09-27T08:53:00","modified_gmt":"2020-09-27T06:53:00","slug":"van-kunstlens-tot-stamceltechniek-dit-zijn-de-belangrijkste-innovaties-in-de-oogheelkunde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/van-kunstlens-tot-stamceltechniek-dit-zijn-de-belangrijkste-innovaties-in-de-oogheelkunde\/","title":{"rendered":"Van kunstlens tot stamceltechniek: dit zijn de belangrijkste innovaties in de oogheelkunde"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201cOns vakgebied is continu in beweging\u201d, zegt hoogleraar Carroll Webers. Webers is hoofd van de Universiteitskliniek voor Oogheelkunde Maastricht UMC+, waar hij in 1993 startte als oogarts met glaucoom (hoge oogdruk) als speciaal aandachtsgebied. Sinds die tijd breidt het vakgebied zich in rap tempo uit en omvat het veel verschillende toepassingen voor pati\u00ebnten. Zoals behandelingen van oogproblemen die optreden bij diabetes, netvliesloslatingen, glaucoom en maculadegeneratie, een verouderingsfenomeen van het netvlies.<\/p>\n\n\n\n<p>Technologische ontwikkelingen spelen een belangrijke rol voor wat er allemaal kan binnen de oogheelkunde. Webers geeft een beknopte inkijk in hoe de Maastrichtse universiteitskliniek bijdraagt aan die ontwikkelingen.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Weer kunnen zien<\/h3>\n\n\n\n<p>Met het onderzoek naar <a href=\"https:\/\/www.mumc.nl\/research\/instituten\/gesprek-met-0\/rudy-nuijts\">stamceltechniek<\/a> van zijn collega hoogleraar Rudy Nuijts, bijvoorbeeld. Een techniek die vooral interessant is voor mensen die aan een oog blind zijn geworden door een verbranding of een bijtende stof in het oog.<\/p>\n\n\n\n<p>Samen met de Italiaanse celbioloog&nbsp;Graziella Pellegrini en het bedrijf Chiesi Pharmaceuticals ontwikkelde Nuijts een techniek waarbij stamcellen van het gezonde oog tot een nieuw vliesje worden opgekweekt. Nuijts neemt de stamcellen af, die per koerier naar Itali\u00eb gaan. Daar kweekt Pellegrini de cellen op. Dat duurt zo\u2019n twee weken. Daarna komt het als een nieuw vliesje terug naar het Maastricht UMC+ en hecht Nuijts dit op het slechte oog. In het programma <a href=\"https:\/\/zorgnu.avrotros.nl\/uitzendingen\/achtergrondartikelen\/item\/niet-langer-blind-dankzij-stamceltherapie\/\">Dokters van Morgen<\/a> is te zien dat Anne-Mieke King weer kan zien nadat ze jarenlang blind was aan een oog.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Minder ingrijpende staaroperaties<\/h3>\n\n\n\n<p>\u201cEen baanbrekende innovatie\u201d, zegt Webers, \u201cmaar niet een waar veel mensen mee te maken gaan krijgen.\u201d Dat geldt wel voor staaroperaties. Op latere leeftijd vertroebelt de eigen lens bij veel mensen, wat staar wordt genoemd. In Nederland wordt een staaroperatie zo\u2019n 180.000 keer per jaar uitgevoerd. De vertroebelde lens wordt dan vervangen door een kunstlens. Tot de jaren negentig moest de wond minimaal even groot zijn als de eigen lens, ongeveer 10 millimeter, en weer gehecht worden. Webers: \u201cIn het algemeen geldt: hoe kleiner de ingreep des te sneller het herstel van de pati\u00ebnt. Met lasertechnieken hebben we nog maar een opening van 1,6 millimeter nodig om de troebele lens te vervangen. Omdat de wond zo klein is, zijn hechtingen niet nodig.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cIk maak altijd een grapje bij de pati\u00ebnten door te zeggen dat beide ogen ongeveer even oud zijn. Dat betekent dat ze aan allebei de ogen staar hebben.\u201d De richtlijn was jarenlang dat eerst het ene oog werd geopereerd en na twee weken wachten het andere. Recent rondde het Maastricht UMC <a href=\"https:\/\/www.mumc.nl\/research\/instituten\/gesprek-met-0\/rudy-nuijts\">een studie<\/a> af waaruit blijkt dat het mogelijk is om beide ogen in een keer te opereren.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Minder vaak naar het ziekenhuis<\/h3>\n\n\n\n<p>\u201cJe opereert eerst het ene oog, dan neem je een totaal nieuw instrumentarium, nieuwe vloeistoffen, nieuwe jas, nieuwe handschoenen, en opereer je het andere oog.\u201d Sinds juli kunnen pati\u00ebnten voor deze dubbelzijdige operatie terecht bij het Maastricht UMC+. Mede door corona is dit versneld ingezet. \u201cWant in die coronacrisis wil je natuurlijk dat pati\u00ebnten zo min mogelijk in het ziekenhuis komen. Als je ze aan twee ogen apart opereert komen ze gewoon twee keer zo vaak in het ziekenhuis.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>De pati\u00ebnt hoeft minder vaak op controle te komen, maar ook voor de thuiszorg scheelt het, vertelt Webers. \u201cNa zo\u2019n operatie moeten pati\u00ebnten gedruppeld worden. Dat gebeurt voor een substantieel deel door de thuiszorg. Aanvankelijk moet er vier keer per dag een week lang, dan drie keer per dag een week, dan twee keer per dag een week en dan een keer per dag een week. Als dat voor twee ogen tegelijk kan, scheelt dat enorm.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Stent<\/h3>\n\n\n\n<p>Ook zijn oorspronkelijke specialisme glaucoom, ontwikkelt zich. \u201cElk oog heeft van nature een zekere druk. Anders zou een oog nooit een mooi bolletje zijn. Bij glaucoom is de druk in principe voor dat oog te hoog en dat leidt op den duur tot onherstelbare schade. Uiteindelijk wordt de pati\u00ebnt slechtziend en blind.\u201d In Nederland lopen ongeveer 350.000 mensen rond met glaucoom, zegt Webers. Hoge oogdruk is te behandelen met oogdruppels, laserbehandelingen en kleinere operatietechnieken. Maar een echte innovatie is een \u201cheel kleine stent, die je ook in een bloedvat kunt inbrengen\u201d. Door het holle buisje kan het vocht makkelijker weglopen, legt Webers uit. <a href=\"https:\/\/www.mmc.nl\/oogheelkunde\/nieuws\/1508\/nieuwe-oplossing-bespaart-glaucoompatient-operatie\/\">Een project<\/a> dat de Universiteitskliniek voor Oogheelkunde van het Maastricht UMC+ met de Brightlands Campus Chemelot uitvoert. Oogarts Henny Beckers leidt het project.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Oogweefselbank<\/h3>\n\n\n\n<p>Tot slot begint Webers nog \u201ceven over zijn hobby\u201d. \u201cJe weet nu eigenlijk niet van te voren hoe gevoelig een pati\u00ebnt is voor die oogdruk. De klachten treden pas later op. Als ik zou weten hoe gevoelig iemand is, dan kan ik wel of niet kiezen voor een intensievere behandeling.\u201d Om meer inzicht in die gevoeligheid te krijgen, verzamelt de kliniek van alle glaucoompati\u00ebnten lichaamsmateriaal voor onderzoek. \u201cWij vragen uiteraard om toestemming om bloed op te slaan en het weefsel en vloeistof dat bij de operatie verloren gaat.\u201d In de \u201coogweefselbank\u201d zit nu materiaal van ongeveer 1500 pati\u00ebnten.<\/p>\n\n\n\n<p>Webers legt uit dat je van bloedcellen, stamcellen kunt maken en van die stamcellen weer oogzenuwcellen. \u201cDaar moet je van alles voor doen, maar het kan.\u201d Die opgekweekte oogzenuwcellen worden onder druk gezet in een laboratorium. \u201cZo willen wij een instrument ontwikkelen waarmee we kunnen aantonen of een pati\u00ebnt erg gevoelig is voor oogdruk of minder. Dat geeft een inkijk in hoe groot het risico is dat die pati\u00ebnt in zijn of haar leven ernstig slechtziend gaat worden. Dan weet je ook beter hoe intensief je zou moeten behandelen.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Behalve in de gevoeligheid hoopt Webers ook inzicht te krijgen in de beschermende factoren. \u201cHet kan aan je genen liggen of bijvoorbeeld aan je voedingspatroon.\u201d Aan die opgekweekte oogzenuwcellen zou je beschermende stoffen kunnen toevoegen om te zien of die cel dan minder kwetsbaar wordt, gaat Webers verder. \u201cDie stoffen kunnen per individu heel verschillend zijn. Jij bent misschien wel gevoelig voor allerlei stoffen die in groene groenten zitten en ik helemaal niet. Dan zou aan jou het advies zijn: neem voedingssupplementen. En aan mij: doe dat vooral niet. Dat is voor ons <em>Personalized medicine.<\/em> Heel innovatief maar nog wel in een experimenteel stadium.\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Dit artikel is een follow-up op: <a href=\"https:\/\/innovationorigins.com\/nl\/elektronische-lens-medische-oplossing-voor-oogafwijkingen\/\">Elektrische lens medische oplossing voor oogafwijkingen<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cOns vakgebied is continu in beweging\u201d, zegt hoogleraar Carroll Webers. Webers is hoofd van de Universiteitskliniek voor Oogheelkunde Maastricht UMC+, waar hij in 1993 startte als oogarts met glaucoom (hoge oogdruk) als speciaal aandachtsgebied. Sinds die tijd breidt het vakgebied zich in rap tempo uit en omvat het veel verschillende toepassingen voor pati\u00ebnten. Zoals behandelingen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1591,"featured_media":518855,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[96412],"tags":[102595,91597,91726],"location":[],"article_type":[],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-245697","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health-nl-nl","tag-follow-up-nl","tag-maastricht-umc-nl","tag-newsletter-nl"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"Deze week ging een van de best gelezen verhalen over een elektrische lens die de pupil kan nabootsen. Technologische ontwikkelingen veranderen de oogheelkunde in sneltreinvaart.","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Corine Spaans","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/corine-spaans\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/RASKERART_IO_staaroperatie_27_9_20-300x200.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/health-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Health<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Health<\/span>"]},"tags":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/health-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Follow-up<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/health-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Maastricht UMC+<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/health-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Newsletter<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Follow-up<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Maastricht UMC+<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Newsletter<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 6 years ago","modified":"Updated 6 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on September 27, 2020","modified":"Updated on September 27, 2020"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on September 27, 2020 8:53 am","modified":"Updated on September 27, 2020 8:53 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1591"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=245697"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245697\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/518855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=245697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=245697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=245697"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=245697"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=245697"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=245697"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=245697"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=245697"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=245697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}