{"id":191321,"date":"2019-10-24T08:00:06","date_gmt":"2019-10-24T06:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=191321"},"modified":"2019-10-24T08:00:06","modified_gmt":"2019-10-24T06:00:06","slug":"kolen-gordijn-vervangt-ijzeren-gordijn-maar-er-gloort-hoop","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/kolen-gordijn-vervangt-ijzeren-gordijn-maar-er-gloort-hoop\/","title":{"rendered":"Achtergrond: Kolen Gordijn vervangt IJzeren Gordijn, maar er gloort hoop aan de horizon"},"content":{"rendered":"<p>Voor het behalen van de Europese klimaatdoelen zijn in aanloop naar 2050 tussendoelen gesteld voor 2020 en 2030. Lidstaten moeten hun voornemens om die doelen te realiseren kenbaar maken in een nationaal Klimaat- en Energieplan. Hongarije loopt bij die voornemens niet bepaald voorop. Het land was onlangs nog zelfs medeverantwoordelijk voor het frustreren van een Europees Klimaatakkoord. Toch zien experts voldoende mogelijkheden voor een duurzame toekomst. Voor Hongarije, maar ook voor de rest van de regio.<\/p>\n<h3>Europese klimaat- en energieplannen<\/h3>\n<p>Om de energietransitie in Europa een slinger te geven waren alle 28 lidstaten gevraagd v\u00f3\u00f3r 31 december 2018 een <a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/energy\/en\/topics\/energy-strategy-and-energy-union\/governance-energy-union\/national-energy-climate-plans\">nationaal Energie- en Klimaatplan<\/a> aan te leveren met concrete voorstellen voor het uitfaseren van hun kolencentrales en de vermindering van CO2-uitstoot door energiebesparing, duurzame mobiliteit en de inzet van hernieuwbare energiebronnen. Na een assessment van deze, voorlopige plannen moeten de lidstaten uiterlijk 31 december dit jaar met een definitieve, aangepaste versie komen.<\/p>\n<p>Hongarije was niet alleen twee maanden te laat met het aanleveren van zijn oorspronkelijke plan, het plan is door de Europese Commissie zo\u2019n beetje op alle punten <a href=\"https:\/\/www.planup.eu\/en\/countries\/hungary\/96\">afgekeurd<\/a>. Zo komt Hongarije voor het aandeel hernieuwbare energiebronnen voor 2030 uit op een magere 20%, terwijl het minimum is vastgesteld op 32%. Of er in Hongarije, net als in de andere Centraal-Europese landen, op korte termijn noemenswaardige verbeteringen zijn te verwachten, is dan ook maar de vraag.<\/p>\n<p>Hongarije is dus zeker niet het braafste jongetje van de klas als het gaat om het bestrijden van klimaatverandering en inspanningen voor de energietransitie. Sterker nog, het land slaagde er afgelopen juni samen met Polen, Tsjechi\u00eb en Estland, zelfs in om de ondertekening van een Europees Klimaatakkoord <a href=\"https:\/\/www.euractiv.com\/section\/climate-strategy-2050\/news\/eu-climate-deal-falls-at-summit-four-countries-wield-the-axe\/\">tegen te houden<\/a>.<\/p>\n<p>Hongaarse officials en staatsmedia hebben de gewoonte om de zorg voor het klimaat te bagatelliseren en te ridiculiseren. Zo sprak de presentatrice op de staatszender H\u00edrad\u00f3 R\u00e1di\u00f3 <a href=\"https:\/\/hirado.hu\/belfold\/kozelet\/cikk\/2019\/09\/20\/ader-janos-ad-interjut-a-jovo-heti-new-york-i-klimacsucsrol-itt-hallgathatja-eloben\">in een interview<\/a> met president J\u00e1nos \u00c1der in aanloop naar de Klimaattop in Chili van \u2018klimaathysterie\u2019. \u00c1der zelf deed de verantwoordelijkheid van Hongarije ten aanzien van CO2-uitstoot af als \u2018verwaarloosbaar\u2019. Evenals het jaarlijkse Europese aandeel in de CO2-uitstoot, dat even groot zou zijn als dat van China op \u00e9\u00e9n dag. Een fikse blunder, zo heeft het onafhankelijke online medium 444.hu <a href=\"https:\/\/444.hu\/2019\/09\/21\/ader-janos-akkorat-tevedett-klimafelelosseg-ugyben-mint-kina-eves-szendioxid-kibocsatasa\">berekend<\/a>. Die verhouding is in werkelijkheid namelijk niet 365 keer zo veel maar slechts het drievoudige.<\/p>\n<h3>Lage energierekening<\/h3>\n<p>In Hongarije wordt klimaatopwarming, evenals als in de andere Centraal-Europese landen, nog steeds als een ver-van-mijn-bed show gezien. In een regio met een sterk vergrijzende bevolking en laag welvaartsniveau wordt volksgezondheid namelijk als het primaire aandachtspunt <a href=\"https:\/\/index.hu\/belfold\/2019\/09\/15\/klimavaltozas_v4_szen_energia_dekarbonizacio\/?token=d31004f38b1270850d1dabce80b16cf2\">gezien<\/a>.<\/p>\n<p>Een merkwaardige redenering, temeer luchtverontreiniging door het stoken met kolen en van vaste biomassa in traditionele houtkacheltjes, dat op het Hongaarse platteland nog steeds de belangrijkste vorm van warmtevoorziening is, juist een enorm gezondheidsrisico oplevert. In Hongarije, maar nog meer in een traditioneel kolenland als Polen, waar 70% van de bevolking nog steeds met kolen stookt, en waar volgens de World Health Organization (WHO) 36 van de 50 Europese steden met de ergste luchtverontreiniging zich bevinden.<\/p>\n<p>De belangrijkste reden om aan fossiele bronnen vast te houden zit hem echter in de <a href=\"https:\/\/index.hu\/belfold\/2019\/09\/15\/klimavaltozas_v4_szen_energia_dekarbonizacio\/?token=d31004f38b1270850d1dabce80b16cf2\">lage energieprijzen<\/a>, die overigens kunstmatig laag worden gehouden. Investeringen in de energietransitie zouden de maandelijkse lasten voor de bevolking opjagen, zo wordt geargumenteerd. En in zulke, door populisten geregeerde landen is het met een lage energierekening &#8211; zeker in verkiezingstijd &#8211; makkelijk scoren, wat de langetermijngevolgen voor de bevolking ook moge zijn. Nog los van de vraag waarom je, als je de energieprijs voor kolen kunstmatig laag kunt houden, je dat niet voor duurzame bronnen zou kunnen doen.<\/p>\n<h3>Kolen Gordijn in plaats van IJzeren Gordijn<\/h3>\n<p>In vergelijking met het noordelijke en westelijke deel van Europa zijn Centraal-Europese landen nog steeds in min of meerdere mate afhankelijk van fossiele bronnen, concludeert <a href=\"https:\/\/www.corporateleadersgroup.com\/reports-evidence-and-insights\/publications\/publications-pdfs\/cee-energy-transition-report.pdf\">het rapport<\/a> \u2018The Energy Transition in Central and Eastern Europe: The business case for a higher ambition\u2019 van de gerenommeerde Prince of Wales <a href=\"https:\/\/www.corporateleadersgroup.com\">Corporate Leaders Group<\/a> van de University of Cambridge, Institute for Sustainability Leadership.<\/p>\n<p>Polen en Tsjechi\u00eb zijn naast consument immers ook producent van kolen, Tsjechi\u00eb daarnaast ook nog eens exporteur. Hongarije bezit weliswaar nog slechts \u00e9\u00e9n kolencentrale, M\u00e1tra Er\u00f6m\u00fc, maar wel eentje die gelinkt is aan Orb\u00e1ns trouwe jeugdvriend, Hongaarse oligarch nummer \u00e9\u00e9n <a href=\"https:\/\/www.forbes.com\/profile\/lorinc-meszaros\/#37d536134868\">L\u00f6rinc M\u00e9sz\u00e1ros<\/a>. Sluiting van de centrale is dan ook uit den boze, al claimt de Hongaarse overheid dat dit puur en alleen te maken heeft met de daarmee gemoeide banen.<\/p>\n<figure id=\"attachment_192508\" aria-describedby=\"caption-attachment-192508\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-192508 size-medium\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/A_M\u00e1trai_Er\u0151m\u0171_f\u00e9nyk\u00e9pe_a_leveg\u0151b\u0151l-600x400.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-192508\" class=\"wp-caption-text\">De kolencentrale M\u00e1trai Er\u00f6m\u00fc Foto Wikipedia Commons<\/figcaption><\/figure>\n<p>Al met al dreigt Europa in plaats van een IJzeren Gordijn dertig jaar na dato nu door een <a href=\"https:\/\/index.hu\/english\/2019\/09\/16\/climate_change_v4_central_and_eastern_europe_coal_energy_utility_costs_green_policies\/\">Kolen Gordijn<\/a> in twee\u00ebn te worden gesplitst.<\/p>\n<h3>Groene alternatieven<\/h3>\n<p>Uit zorg over deze ontwikkelingen hebben verschillende \u2018groene\u2019 organisaties, bedrijven en NGO\u2019s uit de zogenaamde Visegrad-landen Polen, Tsjechi\u00eb, Slowakije en Hongarije, aangevuld met het naburige Oostenrijk, zich onlangs verenigd in het <a href=\"https:\/\/www.e3g.org\/news\/media-room\/visegrad-for-renewable-energy\">Visegrad+ Platform<\/a>. Met als doel om, als alternatief voor het offici\u00eble staatsbeleid, de energietransitie in de regio op gang te krijgen. E\u00e9n van de initiatiefnemers is <a href=\"https:\/\/energiaklub.hu\/en\">Energiaklub<\/a>, een Hongaarse NGO die zich richt op het verspreiden van wetenschappelijke inzichten ten aanzien van milieu- en klimaatproblematiek en de energietransitie.<\/p>\n<p>Experts van diezelfde Energiaklub leverden, samen met die van het Hongaarse duurzame mobiliteitsbedrijf <a href=\"https:\/\/mobilissimus.hu\/en\/\">Mobilissimus<\/a>, de Hongaarse denktank <a href=\"https:\/\/mri.hu\/en\/\">V\u00e1roskutat\u00e1s<\/a> en de Europese denktank <a href=\"https:\/\/www.e3g.org\/\">E3G<\/a>\u00a0afgelopen maart ook input voor het eerder genoemde rapport \u2018The Energy Transition in Central and Eastern Europe\u2019.<\/p>\n<p>In dit rapport worden niet alleen alarmerende conclusies getrokken, maar tegelijkertijd ook oplossingen aangedragen. Zo vermeldt het rapport dat gebouwen in de voormalige Oostbloklanden in Centraal-Europa verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk aandeel in de energieconsumptie en laat het verouderde publieke transportnetwerk uit de socialistische tijden te wensen over. Maar in dat probleem ligt volgens de auteurs ook de oplossing. Want zowel ten aanzien van de energie-efficientie in de gebouwde omgeving als duurzame mobiliteit is er met de broodnodige investeringen en effectieve maatregelen flinke winst te behalen. Zo kunnen de typische prefab-flats uit de Oostblok-periode met gestandaardiseerde oplossingen tamelijk eenvoudig duurzaam worden gerenoveerd, en kunnen reeds bestaande initiatieven met elektrisch rijden en fiets- en autodeelprogramma\u2019s nog verder worden uitgebreid.<\/p>\n<h3>Winst met hernieuwbare energie<\/h3>\n<p>Daarnaast kan de energietransitie worden versneld door de inzet van hernieuwbare energiebronnen. Zo is voor Hongarije, net als Roemeni\u00eb en Bulgarije, zon PV <a href=\"https:\/\/innovationorigins.com\/nl\/als-hongarije-zonne-energie-ontdekt\/\">een prima optie<\/a>, kunnen landen met een kustlijn zoals Polen en de Baltische staten veel winst behalen met on- en offshore windparken, en kunnen Sloveni\u00eb en Tsjechi\u00eb dankzij hun bergrivieren hun stroom opwekken met waterkrachtcentrales. Tenslotte zijn de mogelijkheden met geothermie, maar ook met minder bekende hernieuwbare energiebronnen als getijden- en golfenergie, het onderzoeken waard.<\/p>\n<p>Met <a href=\"https:\/\/nos.nl\/artikel\/2306021-orban-is-boedapest-kwijt-oppositiekandidaat-nu-burgemeester.html\">het aantreden<\/a> van een niet aan regeringspartij Fidesz gelieerde, \u2018groene\u2019 burgemeester in de Hongaarse hoofdstad Boedapest belooft er in ieder geval frisse winden te gaan waaien in het oostelijke deel van Europa. Temeer de kersverse burgemeester in zijn overwinningstoespraak op 13 oktober <a href=\"https:\/\/hungarytoday.hu\/budapest-karacsony-mayor-greener-freer-transparent-capital\/\">beloofde<\/a> zich niet alleen in te gaan zetten voor een \u2018groen en vrij Boedapest\u2019, maar ook te zullen streven naar meer aansluiting met Europa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Voor het behalen van de Europese klimaatdoelen zijn in aanloop naar 2050 tussendoelen gesteld voor 2020 en 2030. Lidstaten moeten hun voornemens om die doelen te realiseren kenbaar maken in een nationaal Klimaat- en Energieplan. Hongarije loopt bij die voornemens niet bepaald voorop. Het land was onlangs nog zelfs medeverantwoordelijk voor het frustreren van een [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1758,"featured_media":508019,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[1039],"tags":[88618,94045,100246,100249],"location":[41682],"article_type":[],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-191321","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sustainability-nl-nl","tag-duurzame-energie-nl","tag-europese-unie-nl","tag-groene-stroom-nl","tag-kolen-nl","location-hongarije"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Erzs\u00f3 Alf\u00f6ldy","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/erzso-alfoldy\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/budapest-2058395_1920-1.jpg","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Sustainability<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Sustainability<\/span>"]},"tags":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">duurzame energie<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">europese unie<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">groene stroom<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/sustainability-nl-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">kolen<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">duurzame energie<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">europese unie<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">groene stroom<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">kolen<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 7 years ago","modified":"Updated 7 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on October 24, 2019","modified":"Updated on October 24, 2019"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on October 24, 2019 8:00 am","modified":"Updated on October 24, 2019 8:00 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1758"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191321"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191321\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/508019"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191321"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=191321"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=191321"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=191321"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=191321"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=191321"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=191321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}