{"id":172640,"date":"2019-06-01T09:15:12","date_gmt":"2019-06-01T07:15:12","guid":{"rendered":"https:\/\/innovationorigins.com\/?p=172640"},"modified":"2019-06-01T09:15:12","modified_gmt":"2019-06-01T07:15:12","slug":"een-kieswijzer-voor-zelfrijdende-autos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/een-kieswijzer-voor-zelfrijdende-autos\/","title":{"rendered":"Morgen Beter: een kieswijzer voor zelfrijdende auto\u2019s"},"content":{"rendered":"<p>Een tijdje terug was ik bij een onderzoekspresentatie over zelfrijdende auto\u2019s door onderzoekers van de Hogeschool van Stuttgart (DHBW). Ik leerde dat er verschillende niveaus van autonoom rijden bestaan.<\/p>\n<p>Het meest basale niveau is \u2018<em>hands-on<\/em>\u2019, waarbij de mens volledig zelf de auto bestuurt en tijdens het rijden door de auto ondersteund wordt, bijvoorbeeld door adaptive cruise control. Een niveautje hoger hebben we \u2018<em>hands-off<\/em>\u2019. Daarbij kan de auto zelf sturen, maar moet de chauffeur op ieder moment het stuur weer over kunnen nemen. Belangrijk hierbij is dat de chauffeur dus wel de ogen op de weg houdt. In de praktijk blijkt dit lastig. De onderzoekers van de Hogeschool van Stuttgart ontdekten met behulp van mobiele eye tracking dat de meeste chauffeurs na een paar seconden hun blik al lieten afdwalen, ondanks dat hen expliciet de opdracht werd meegegeven om de blik op de weg te houden. Niveau 2 is dus een niveau dat we beter kunnen overslaan.<\/p>\n<p>Door naar niveau 3: \u2018<em>eyes-off<\/em>\u2019. Op dit level is de auto zo geprogrammeerd dat het niet meer nodig is dat de chauffeur constant de blik op de weg gericht heeft. De chauffeur kan in principe rustig een boek gaan zitten lezen. Mocht er een kritische situatie ontstaan dan informeert de auto de chauffeur, en kan die direct het stuur overnemen.<\/p>\n<figure id=\"attachment_172642\" aria-describedby=\"caption-attachment-172642\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Schermafbeelding-2019-05-31-om-21.20.07.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-172642\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/Schermafbeelding-2019-05-31-om-21.20.07-1024x602.jpg\" alt=\"autonoom rijden\" width=\"1024\" height=\"602\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-172642\" class=\"wp-caption-text\">Niveaus van autonoom rijden (ontwikkeld door de Society of Automotive Engineers)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bij de bovenste twee niveaus is er pas volledig sprake van zelfrijdende auto\u2019s. Daarbij is er geen enkele interventie van de chauffeur nodig; de auto\u2019s zijn zo geprogrammeerd dat ze alles zelf kunnen. Op niveau 4, \u2018<em>mind-off<\/em>\u2019, is er nog wel een stuur aanwezig, maar op niveau 5 kan de koper van de auto er ook gewoon voor kiezen om het hele stuur weg te laten. Sterker nog, op niveau 5 is de hele chauffeur overbodig geworden. De auto\u2019s op niveau 4 en 5 zijn dusdanig moreel geprogrammeerd dat zij voor iedere situatie, ook die op het grensvlak van leven en dood, zelfstandig een keuze kunnen maken.<\/p>\n<p>Natuurlijk is dit de nabije toekomst. De vraag is niet zozeer <em>wanneer<\/em>, maar eerder <em>hoe<\/em>. Daarbij zijn de zelfrijdende auto\u2019s van Tesla volgens de onderzoekers uit Stuttgart meer risico-geori\u00ebnteerd geprogrammeerd dan de auto\u2019s van Daimler. De risico-averse morele programmering van de Daimler zorgt voor meer veiligheid, niet alleen voor jezelf als \u201cchauffeur\u201d, maar ook voor andere weggebruikers. Toch is de Tesla bij de meeste proefpersonen van de Hogeschool van Stuttgart populairder, niet vanwege de manier van morele programmering maar eerder vanwege het aantrekkelijke user interface design.<\/p>\n<p>Design lijkt het dus te winnen van morele programmering. Dat zette mij aan het denken: gaat de wijze waarop technologie moreel geprogrammeerd is ooit onderdeel vormen van de koopargumentatie van consumenten? Zal de morele programmering van slimme technologie onderdeel gaan vormen van de \u2018elevator pitch\u2019 van een gemiddeld bedrijf? Zullen we over een paar jaar consumenten horen zeggen \u2018ik heb voor de zelfrijdende Mercedes gekozen, want de manier waarop die moreel geprogrammeerd is past beter bij mijn principes\u2019? Of gaat er wellicht een kieswijzer komen die ons helpt de verschillen in moreel programmeren te duiden, net zoals die ons nu helpt de verschillen tussen politieke partijen te duiden? Ik ben heel benieuwd!<\/p>\n<p><em><span style=\"font-weight: 400;\">PS: voor iedereen die ge\u00efnteresseerd is in alle moderne mobiliteitsdiensten, inclusief zelfrijdende auto&#8217;s: kom zondagmiddag 2 juni naar de automotive campus in Helmond naar het Mobifest, alle interessante nieuwe mobiliteitsontwikkelingen op de publieksdag, voorafgaand aan <a href=\"https:\/\/2019.itsineurope.com\/\">het ITS Europe congres dat komende week wordt georganiseerd in Eindhoven en Helmond<\/a>.<\/span><\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_172650\" aria-describedby=\"caption-attachment-172650\" style=\"width: 1024px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/D75mLiKXkAMvEvb.jpg-large.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-172650\" src=\"https:\/\/archive.ioplus.nl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/D75mLiKXkAMvEvb.jpg-large-1024x576.jpeg\" alt=\"Mobifest\" width=\"1024\" height=\"576\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-172650\" class=\"wp-caption-text\">Mobifest Helmond<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><em>Over deze column:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><em>In een wekelijkse column, afwisselend geschreven door\u00a0Maarten Steinbuch,\u00a0Mary Fiers,\u00a0Carlo van de Weijer,\u00a0<strong>Eveline van Zeeland<\/strong>,\u00a0Lucien Engelen,\u00a0Tessie Hartjes,\u00a0Jan Wouters,\u00a0Katleen Gabriels\u00a0en\u00a0Auke Hoekstra, probeert Innovation Origins uit te vinden hoe de toekomst eruit zal zien. Deze columnisten, af en toe aangevuld met gastbloggers, zijn allemaal op hun eigen manier bezig met oplossingen voor de problemen van onze tijd. Zodat Morgen Beter wordt.\u00a0<a href=\"https:\/\/innovationorigins.com\/nl\/tag\/morgen-beter\/\">Hier alle eerdere afleveringen<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Een tijdje terug was ik bij een onderzoekspresentatie over zelfrijdende auto\u2019s door onderzoekers van de Hogeschool van Stuttgart (DHBW). Ik leerde dat er verschillende niveaus van autonoom rijden bestaan. Het meest basale niveau is \u2018hands-on\u2019, waarbij de mens volledig zelf de auto bestuurt en tijdens het rijden door de auto ondersteund wordt, bijvoorbeeld door adaptive [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1729,"featured_media":503454,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","footnotes":""},"categories":[10351],"tags":[93787,95557,96844,15102],"location":[6759],"article_type":[],"serie":[],"archives":[],"internal_archives":[],"reboot-archive":[],"class_list":["post-172640","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinie-nl","tag-autonoom-rijden-nl","tag-eveline-van-zeeland-nl","tag-kieswijzer-nl","tag-morgen-beter-nl","location-nederland"],"blocksy_meta":[],"acf":{"subtitle":"","text_display_homepage":false},"author_meta":{"display_name":"Eveline van Zeeland","author_link":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/author\/eveline-van-zeeland\/"},"featured_img":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/Screen-Shot-2018-04-28-at-14.18.39.png","coauthors":[],"tax_additional":{"categories":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/opinie-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Opinie<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Opinie<\/span>"]},"tags":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/opinie-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">autonoom rijden<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/opinie-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Eveline van Zeeland<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/opinie-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">kieswijzer<\/a>","<a href=\"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/nl\/category\/opinie-nl\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Morgen Beter<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">autonoom rijden<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Eveline van Zeeland<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">kieswijzer<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Morgen Beter<\/span>"]}},"comment_count":"0","relative_dates":{"created":"Posted 7 years ago","modified":"Updated 7 years ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on June 1, 2019","modified":"Updated on June 1, 2019"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on June 1, 2019 9:15 am","modified":"Updated on June 1, 2019 9:15 am"},"featured_img_caption":"","series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1729"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172640\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media\/503454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172640"},{"taxonomy":"location","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/location?post=172640"},{"taxonomy":"article_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/article_type?post=172640"},{"taxonomy":"serie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/serie?post=172640"},{"taxonomy":"archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/archives?post=172640"},{"taxonomy":"internal_archives","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/internal_archives?post=172640"},{"taxonomy":"reboot-archive","embeddable":true,"href":"https:\/\/ioplus.nl\/archive\/wp-json\/wp\/v2\/reboot-archive?post=172640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}